نگاهی به رویکرد دوگانه کاخسفیدنشینان در برابر دستگاه عدالت
کاریکاتوری از دموکراسی آمریکایی
جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا در آخرین روزهای خود در کاخسفید با استفاده حداکثری از ظرفیتهای جایگاهش، پسرش هانتر را مورد عفو قرار داد و کاریکاتوری از دموکراسی آمریکایی را به نمایش گذاشت.
براساس قانون اساسی آمریکا، رئیسجمهور این کشور میتواند طبق شرایطی مجرمان را مورد عفو قرار دهد. بهطور سنتی هر رئیسجمهور در روزهای آخر زمامداری خود در کاخسفید اقدام به استفاده از این امتیاز میکند. بایدن باید بیستم ژانویه بهطور رسمی سکان قدرت را به دونالد ترامپ واگذار کند، بنابراین پس از روز شکرگزاری که افکار عمومی آمریکا کاملا به مسائل دیگری معطوف بود، برخلاف اظهارات گذشتهاش، ازفرصت استفاده کرد ومانع ازمحکومیت او به یک زندان طولانی شد. بایدن قبلا گفته بود که از چنین اختیاراتی در قبال پسرش استفاده نمیکند و در روند فعالیت وزارت دادگستری آمریکا دخالت نخواهد کرد. کارین ژانپیری، سخنگوی کاخ سفید روی این موضوع در هشتم ماه نومبر امسال نیز تاکید کرد و گفت: «از ما چندین بار این سؤال شده است. پاسخ ما ثابت است، یعنی نه.»
اما پس از این اقدام تاکید کرد: این نخستینباری نیست که رئیسجمهوری یکی از اعضای خانوادهاش را عفو میکند. پیش از این دونالد ترامپ و بیل کلینتون نیز از این عفو برای اعضای خانوادهشان استفاده کرده بودند.اما بایدن پس از این اقدام در بیانیهای مطبوعاتی برای اعلام تصمیمش نوشت: «سعی کردهاند هانتر را درهم بشکنند - فردی که علیرغم حملات بیامان و پیگرد گزینشی، پنج سال و نیم است که از اعتیاد دور مانده و در تلاش برای شکستن هانتر، آنها سعی کردهاند مرا نیز بشکنند - و هیچ دلیلی وجود ندارد که باور کنیم این ماجرا به همینجا ختم خواهد شد. دیگر بس است.»
بایدن افزود : «حقیقت» این است که «من به سیستم قضایی ایمان دارم اما به این نیز ایمان دارم که سیاست عریان، این پروسه را عفونتزده کرده و باعث سقط عدالت شد.»او اعلام کرد: «امیدوارم آمریکاییها بفهمند که چرا یک پدر و یک رئیسجمهور به این تصمیم میرسد.»
مشکلات حقوقی و اخلاقی هانتر بایدن در جریان کارزار انتخاباتی برای بایدن دردسرساز شده و سایه سنگینی بر فعالیت انتخاباتی پدرش انداخته بود.
قلم عفو پدر بر پسر
برخی از رؤسایجمهور آمریکا تاکنون دوستان و متحدان سیاسی خود را عفو کرده بودند اما هیچ رئیسجمهوری نبوده که پسرش را عفو کرده باشد. هر چند که جو بایدن، محکومیت پسرش را یک ناکامی قضایی خوانده و تاکید کرده است که «هر فرد معقول که به حقایق پرونده هانتر نگاه کند، نمیتواند به نتیجهای جز این برسد که هانتر تنها به این دلیل که پسر من است مورد توجه قرار گرفته و این اشتباه است.» اما هانتر بایدن خودش به جرم خود اعتراف کرده بود.هانتر بایدن اولینبار در ماه دسامبر سال ۲۰۲۰ فقط یک ماه پس از انتخاب شدن جو بایدن به مقام ریاستجمهوری فاش کرده بود که تحت بازجویی فدرال قرار دارد.در آن زمان رئیسجمهور بایدن تصریح کرد: این اتهامات «پس از آن مطرح شد که شماری از مخالفان سیاسی من در کنگره، آنها را به حمله بالا به من و مخالفت با انتخاب شدن من تحریک کردند.»
هانتر بایدن ۵۴ساله متهم است که دردهه گذشته 1.4میلیون دلار مالیات پرداخت نکرده و بهجای آن پول راصرف زندگی لوکس و مصرف مواد مخدر کرده است.وی همچنین پروندههای متعددی ازفساد وارتشا دراوکراین تاحمل غیرقانونی سلاح ومواد مخدر داردکه میتواند او رابا پنج تا ۲۵سال زندان روبهروکند.این عفوسبب میشود که هانتر از زندانی شدن احتمالی بهدلیل محکومیت در اتهامهای مالکیت اسلحه و مسائل مالیاتی نجات یابد. هانتر بایدن قرار بود کمتر ازدو هفته دیگر برای محکومیت خود در پرونده اتهامات فدرال مربوط به اسلحه با صدور حکم مواجه شود ودو روز بعد قرار بود در پرونده جداگانهای که شامل اتهامات فرار مالیاتی فدرال بود، حکم دیگری برای او صادر شود. اما این اقدام بایدن پیش از اعلام مجازات او صورت گرفته است.
خشم منتقدان
اقدام جو بایدن، رئیسجمهورآمریکا،درباره صدور فرمان عفوهانتر بایدن باموجی از انتقادها در آمریکا مواجه شده است.بسیاری از دموکراتها این اقدام بایدن را بهعنوان «ایجاد سابقه بد» توصیف کرده و درباره آن ابراز ناامیدی کردهاند.برخی منتقدان نیز اقدام بایدن را در عفو پسرش اقدامی خودخواهانه توصیف کردند. دونالد ترامپ، رئیسجمهور منتخب آمریکا تصمیم بایدن را «سوءاستفاده و تخلف از عدالت» توصیف کرده هرچند که خودش بامجموعهای ازپروندههای جنایی مواجه بود که با پیروزیاش در انتخابات متوقف شدند.جالب آنجاست که ترامپ درزمان ترک کاخ سفید درسال۲۰۲۱،مجموعهای از عفوها را برای نزدیکان و متحدان خود صادر کرد که در جریان تحقیقات حقوقی متعدد در دوره ریاستجمهوریاش درگیر شده بودند.74 نفر ازجمله پدر جرالد کوشنر، داماد ترامپ و استیو بنن، استراتژیست ارشد ترامپ و الیوت برویدی حامی مالی او در زمره این افراد بودند.او در این کار از رویههای رسمی کاخ سفید برای استفاده از قدرت عفو ریاستجمهوری عدول کرد و اگرچه در آن زمان این اقدام مورد انتقاد قرار گرفت اما پیامدهای سیاسی چندانی نداشت.ترامپ در پلتفرم «سوشیال تروت» با اشاره به آشوبگرانی که بهدلیل یورش بهساختمان کنگره درششمژانویه۲۰۲۱زندانی شدهاند،افزود:«آیاعفو هانتر ازسوی بایدن،شامل حال گروگانهای ششم ژانویه نیز میشود که برای سالها زندانی شدهاند؟»
منظور ترامپ از زندانیان ششم ژانویه افرادی هستند که بهعنوان طرفداران ترامپ در سال 2021 به ساختمان کنگره آمریکا حمله کردند و نتیجه انتخابات قبلی آمریکا را قبول نداشتند.بسیاری از نمایندگان جمهوریخواه در کنگره نیز خشم خود را در شبکههای اجتماعی ابراز کردهاند. مارجری تیلور گرین، نماینده کنگره آمریکا در شبکه ایکس نوشت: «جو بایدن یک دروغگو و ریاکار است، در سراسر راه تا اخیر.» اندی بیگز، عضو دیگر کنگره گفت که بایدن «بهعنوان یکی از فاسدترین رؤسایجمهور تاریخ آمریکا شناخته خواهد شد.» تد کروز، سناتورآمریکایی هم اظهار کرد: در ژانویه امسال من گفتم که جو بایدن، هانتر را در دسامبر عفو خواهد کرد. اول دسامبر است و جو این کار را کرد!
سناتور چوک گراسلی نیز گفت: من شوکه شدم رئیسجمهور پسرش هانتر را عفو کرد. او بارها گفت که این کار را نمیکند و من او را باور کردم.سنجان باروزو، سناتور آمریکایی هم اظهار کرد: جو بایدن دروغ گفت. عفو او اشتباه است. این به مردم آمریکا ثابت میکند که یک سیستم عدالت دوگانه وجود دارد.ایلان ماسک، میلیاردر مشهور آمریکایی و مالک شبکه اجتماعی «ایکس» که از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور منتخب آمریکا بهعنوان وزیر «بهرهوری دولت» منصوب شده نیز در اینباره گفت: تصمیم جو بایدن، رئیسجمهور کنونی این کشور برای عفو پسرش زیر سؤال بردن تمامیت آمریکاست.
دموکراسی آمریکایی
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه در واکنش به اقدام جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا به عفو پسرش اعلام کرد که این «کاریکاتور دموکراسی» است. تصمیمات سیاسی و شرایط دوقطبی جامعه آمریکا طی دو انتخابات ریاستجمهوری اخیر در این کشور بهشدت افزایش یافته است و همین مسأله نیز منجر به پوشش رسواییهای خانوادگی توسط جناح رقیب به شکل بیسابقهای شده است.طی سالهای گذشته از پروندههای اخلاقی و مالی ترامپ و تخلفات فدرال وی گرفته تا تخلفات پسر بایدن به تیتر یک اخبار داخلی آمریکا تبدیل شده است.جف زلنی، خبرنگار سیانان در توجیه رفتار ترامپ معتقد است که جیل بایدن، همسر رئیسجمهور آمریکا، او را برای عفو هانتر بایدن تحت فشار گذاشته است.
کتایون مافی - گروه بینالملل