کشاورزی روی ریل رشد
مرکز آمار ایران در گزارشی اخیرا اعلام کرده که نرخ رشد اقتصادی کشورمان در ششماهه اول سال ۱۴۰۳با نفت 4درصد و بدون نفت 2.6درصد شده است، بهطوری که نرخ رشد بخش کشاورزی 2.9درصد، صنایع و معادن، 5.3درصد و خدمات 2.5درصد اعلام شده است.
این درحالی است که گزارشهای مرکز آمار پیش از این حاکی از آن بود که رشد بخش کشاورزی در سهماهه نخست سال جاری 2.3درصد بود، با اینحال اوضاع در سال گذشته برای بخش کشاورزی چندان جالب نبوده است. بخش کشاورزی در سهماهه نخست سال 1402،رشد منفی 3.6درصد، درنیمه نخست سال گذشته رشد منفی 4.4درصد، در نهماهه سال گذشته رشد منفی 2.9درصد و درمجموع سال گذشته نیز رشد منفی 2.4درصد را تجربه کرده است.بد نیست بدانیم محاسبات فصلی در مرکز آمار ایران در بخش کشاورزی براساس گروه کشاورزی شامل زیربخشهای زراعت و باغداری، دامداری، جنگلداری و ماهیگیری صورت میگیرد.شاید بتوانیم مهمترین عامل افزایش تولید بخش کشاورزی و مثبتشدن رشد اقتصادی را به حمایتهای دولت سیزدهم از افزایش خرید تضمینی بسیاری از محصولات کشاورزی همچون گندم و طرح جهش تولید دیمزارها که با همکاری ستاد اجرایی فرمان امام(ره) و وزارت جهاد کشاورزی انجام شد، دانست.گزارشهای وزارت جهاد کشاورزی نشان میدهد در ششماهه نخست سال جاری تولید گندم در سراسر کشور به بیش از 15.5میلیونتن رسید، که از این میزان نیز این وزارتخانه 12 میلیون تن آن را ازکشاورزان خرید.همین امر سبب شدکشورمان در تولید گندم صنف صنعت و آرد موردنیاز نانواییهای کشور خودکفا شود.از سوی دیگر، در زمینه محصولات زراعی گزارشات حاکی از آن است که برخلاف سالیان گذشته در سال جاری تولید برخی دانههای روغنی همچون کلزا نسبت به سال گذشته افزایش دوبرابری را تجربه کرده است.
افزایش سطح زیر کشت
در همینخصوص، سعدا...منصوری، مجری طرح دانههای روغنی وزارت جهاد کشاورزی، سطح زیر کشت کلزا در سال زراعی 1403-1402 را 150هزارهکتار عنوان و تصریح کرد: از این سطح، 280 هزار تن کلزا تولید شد که نسبت به سال ماقبل آن 95 درصد رشد را نشان میدهد. در سال زراعی گذشته از 150 هزار هکتار سطح کشت کلزا حدود 20 تا 30 هزار هکتار در اراضی دیم بوده است. سال زراعی 1402-1401 نیز حدود 90 هزار هکتار زیر کشت کلزا رفت و از این سطح، 145 هزار تن محصول بهدست آمد. از سوی دیگر میزان تولید برنج در سال جاری رشدی 200 هزار تنی داشته و از دو میلیون و 500 هزار تن در سال گذشته به دو میلیون و 700 هزار تن رسیده است.ازسوی دیگر سهراب سهرابی، مجری طرح برنج کشور میگوید: استفاده از بذرهای پرمحصول، مسطحکردن زمینها و استفاده از روشهای نوین کشت، میزان تولید برنج را در کشور افزایش داده است. تسهیل تولید و توسعه کشت دوم یا رتون از سیاستهای وزارت جهاد کشاورزی برای افزایش بهرهوری تولید برنج است و این شیوه مصرف آب کمتری هم دارد.وی ادامه داد: شرایط کشت رتون در استانهای مازندران، گیلان و خوزستان وجود دارد و ما درحال فرهنگسازی این مساله هستیم. با مجموعه اقدامات انجام شده، میزان تولید برنج به دومیلیون و 700 هزار تن رسیده که یک رکورد بسیار بزرگ در تولید برنج است.
رشد تولید دام
اما در زمینه دامی نیز با افزایش تولید گوشت قرمز و گوشت سفید روبهرو بودهایم، بهطوری که میانگین جوجهریزی مرغداران در شش ماهه نخست سال جاری به 145 تا 150 میلیون قطعه رسید.از سوی دیگر در این بازه زمانی و طبق گزارش مرکز آمار ایران حدود ۶۴ میلیون راس دام سبک و نزدیک به ششمیلیون و ۸۰۰ هزار راس دام سنگین در کشور وجود دارد که نشاندهنده وضعیت مطلوب جمعیت دامی کشور است.همچنین آمارها نشان میدهد بیش از ۵۰۰ هزار تن آبزی تولید شده در مقایسه با سال قبل ۳۲ درصد رشد در اینزمینه صورت گرفته است.از سوی دیگر، شاهد رشد خیرهکننده تولیدات باغی در کشور بودهایم که بخش عمدهای از آنها نیز صادر شده، بهطوری که در اینخصوص، مدیرکل دفتر امور میوههای سردسیری و خشک گفت: سه میلیون هکتار سطح باغات کشور با تولید ۲۶میلیون تن محصول داریم که از این آمار، سهم میوههای سردسیری و خشک ۱۲ میلیون و ۱۱۰ هزار تن برآورد میشود.
داریوش سالمپور با اشاره به اقلیم و عرض جغرافیایی ایران گفت: کشور در محصولات باغبانی مزیت نسبی و بعضا مطلق در حوزه کشاورزی دارد؛ بهنحوی که ۲۰ درصد سطح زیرکشت کل بخش کشاورزی، ۲۰ درصد کل تولیدات کشاورزی، ۳۷ درصد اشتغال بخش کشاورزی و ۵۰ درصد ارزش صادرات کل محصولات کشاورزی مربوط به باغبانی است.از سوی دیگر میزان تولیدات بخشهای لبنی، گیاهان دارویی، مواد غذایی و... نیز در ششماهه نخست سال جاری حاکی از رشد تولید بوده به همیندلیل بخش کشاورزی به رشد اقتصادی کشور کمک شایانی کرده است.
زینب صفری - گروه اقتصاد