printlogo


احیای دوباره شغل «خوشنویس»


احتمالا دیگر بسیار به‌ندرت می‌شنوید فلانی شغلش خوشنویسی است، اما حتما مشاغلی مانند فیلمساز، بازیگر، فیلمبردار سینما، گریمور، كارگردان تئاتر و حتی نقاش را می‌شنوید.
این‌كه امرار معاش از راه خوشنویسی از حافظه جمعی ما پاك شده باشد، خطر بزرگی است، زیرا تجربه ثابت كرده با حذف اقتصاد هر پدیده‌ای، اصل، بود و ماندگاری آن پدیده از كف می‌رود.
و این گزاره درباره خط و خوشنویسی وقتی آسیب با ابعاد ملی تلقی می‌شود كه به یاد آوریم خط ایرانی، شاكله هویتی ایرانی است. خوشنویسی شناسنامه ملی ماست.
نكته‌ای كه حتما اسباب تعجب را مضاعف می‌كند این است كه همین چند روز پیش رسانه‌ها تیتر زدند: هنر اسلامی با محوریت خط و خوشنویسی در سه حراجی بزرگ 27 میلیون پوند فروش داشت كه مثلا با هر پوند 18 هزار تومان، معادل ریالی این فروش چه عدد هنگفتی می‌شود آن وقت ما در ایران داریم شغل خوشنویس را از كف می‌دهیم و لابد تركیه و مصر و لبنان جای ما را خواهند گرفت.
كم‌رونق شدن گردش مالی در عرصه خوشنویسی در حالی است كه جامعه خوشنویسی ایران، پرشمارترین جمعیت هنری ایران است. بدون تردید هیچ‌یك از دیگر هنرها این میزان هنرمند آموزش‌دیده ندارد.
در یك نمونه آشكار در عمر قریب به 70 ساله انجمن خوشنویسان نزدیك به 5/2 میلیون نفر خط آموزش دیده‌اند، از این جمع قابل ملاحظه تاكنون حدود 5000 نفر با درجه ممتاز فارغ‌التحصیل شده‌اند و در همین انجمن تعداد استادان و مدرسان از مرز 750 نفر گذشته است.
جالب‌تر اینجاست كه این میزان علاقه‌مندی به خوشنویسی و فراگیری خط اصیل ایرانی با وجود انواع دلمشغولی‌های معاصر فروكش نكرده، چنان‌كه گزارش‌های دیگری می‌گوید: به سبب علاقه خانواده‌های ایرانی به این هنر آبا و اجدادی، بیش از 600 هزار هنرجو، در دوره‌های تابستانی انجمن خوشنویسان در حدود 300 شعبه آن در سراسر كشور از اصول مقدماتی تا متوسط، خوش، عالی و ممتاز را طی می‌كنند.
بدیهی است این آمار تنها محدود به انجمن خوشنویسان ایران است و انواع كلاس‌های متفرقه اساتید، آموزشگاه‌های آزاد و احتمالا تجربه‌های شخصی در آن منظور نشده است. این میزان شوق و ذوق به فراگیری خط خوش در فقدان آشكارای بازار كار این هنر، گویای عشقی است كه در جان ایرانیان به خط یادگار مانده است.
ادامه در صفحه 10