ریشههای وحدت ملی
چند عامل اساسی و مؤثر بر وحدت ملی وجود دارد که بیتوجهی به این عوامل، میتواند باعث خدشهدار شدن وحدت میان مردم شود.
دکتر اصغر مشبکی اصفهانی | عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس
در قدم اول، باید بدانیم که در جامعه، دو نوع وحدت قابل تعریف است: ائتلاف و همبستگی که تفاوت بنیادین این دو، در ماندگاری و عمق آنها است. در وحدتی از جنس ائتلاف، گروههای مختلف برای رسیدن به یک هدف مشترک، گردهم میآیند. این هدف ممکن است در مقطع زمانی خاص، مقدس تلقی شود، اما ضرورتاً به معنای تعهد بلندمدت نیست و پس از دستیابی به هدف، ممکن است انسجام از بین برود. بنابراین، ائتلاف، هرچند نوعی فرهنگ وحدت را در خود دارد، اما از ماهیتی موقتی و زودگذر برخوردار است. اما در مقابل، همبستگی، نوعی وحدت پایدارتر و عمیقتر بشمار میرود. در این شکل از وحدت، افراد نه تنها در هدف مشترک، بلکه در اندیشه و روح نیز یگانگی دارند. مهمتر اینکه، در همبستگی، افراد تا جایی پیش میروند که از خواستههای شخصی خود نیز عبور میکنند. این عبور از منافع فردی، باعث میشود که همبستگی حتی پس از عبور از موانع اولیه، همچنان برای افراد مؤثر و معنادار باقی بماند. بنابراین جامعه باید به سمتی حرکت کند که وحدت آن از جنس همبستگی باشد. در قدم دوم، باورهای عقیدتی و اعتقادی است که وحدتساز هستند. درواقع اگر وحدت از جنس اعتقادی و عقیدتی باشد، یعنی با نیت خالصانه و در راستای جلب رضایت خداوند شکل گیرد، پایدارترین نوع وحدت خواهد بود. فردی که با نیت درونی و باوری راسخ، اقدام به کاری خیر میکند، مانند مشارکت در تجمعات یا راهپیماییها، حتی اگر به دلایلی نتواند در آن رویداد شرکت کند، باور دارد که پاداش خود را از خداوند دریافت خواهد کرد.
ادامه یادداشت را در «جامجمآنلاین» بخوانید.