در جبهه حضور در میدان و دفاع از کشور و آرمان‌ها، تک تک زنان ومردان وکودکان آذربایجان غربی همچون رزمندگان هشت سال دفاع مقدس سینه سپر کرده‌اند، و همین مردم با فعالیت روزمره و کاشت و ساخت و درمان و تجارت و زندگی را به آرامی پیش می‌برند. پروژه‌های عمرانی متوقف نشده، گندم‌زارها سبزتر از سال‌های اخیر سر برآورده‌اند، تالاب‌ها دوباره نفس می‌کشند و بارش‌های پربرکت، حال دریاچه ارومیه را خوب و آن را عزیزتر از همیشه کرده است. امروز، آب دوباره به کشتی آرتمیا رسیده و جغرافیای امید در سواحل این پهنه آبی گسترده شده است. آذربایجان غربی، حتی در روزهایی که صدای آژیرها گاه‌به‌گاه شنیده می‌شود، در مسیر پیشرفت ایستاده است؛استانی که هم می‌جنگد،هم می‌سازد، هم زندگی می‌کند.
آذربایجان غربی امروز شبیه استان‌هایی است که در دل تاریخشان هم جنگ را دیده‌اند، هم سازندگی را و هم برخاستن از دل بحران‌ها را. این استان مرزی، در روزهایی که کشور درگیر «دفاع مقدس سوم» است، یک تصویر دوگانه اما هماهنگ را به نمایش گذاشته و آن هم پایداری در برابر تهدید، و پیشروی در مسیر توسعه است. سفر در شهرستان‌های مختلف استان، از ارومیه تا خوی، نقده، میاندوآب، مهاباد، بوکان و چالدران، نشان می‌دهد که ضربان زندگی در این منطقه نه‌تنها کاهش نیافته، بلکه در برخی حوزه‌ها شتاب بیشتری هم گرفته است.
این گزارش، سفری است به نقاط مختلف استان؛ جایی‌که در شرایط جنگی و حمله دشمن آمریکایی صهیونیستی به خاک ایران، مزارع گندم سبزتر از هر سال شده‌اند، پروژه‌های عمرانی روشن مانده‌اند، تالاب‌ها و دریاچه‌ها پرآب‌تر و مردم، همان مردم همیشگی هستند و نقش زیبا و ارزشمند مدافع و سازنده را ایفا می‌کنند.
 
بازگشت آب، بازگشت زندگی
پیش از ورود به آمار و ارقام، کافی است چند ساعت در ساحل «گلمانخانه» یا «رحمانلو» قدم بزنیم تا حال‌وهوای این روزهای دریاچه ارومیه را حس کنیم. صدای موج‌ها برگشته، بوی نمک مرطوب حس می‌شود و نور بهار روی سطح آب می‌درخشد. آن تصویر گسترده نمکزارهای خشکیده، حالا بخش‌هایی از ساحل را پس داده است.
براساس اعلام شرکت آب منطقه‌ای، تراز آب به ۱۲۷۰.۲۸متر رسیده؛ یعنی ۷۸ سانتی‌متر افزایش نسبت به ابتدای سال آبی.
مهدی اسدی، کارشناس حوزه آب، در گفت‌وگو با «جام جم» می‌گوید: «این افزایش فقط یک رقم نیست؛ نشانه یک روند است. امسال بیش از ۲۹۸ میلی‌متر بارندگی در حوضه داشتیم که نسبت به بلندمدت ۳۳ درصد رشد دارد. این عدد زمانی معنا پیدا می‌کند که بدانیم مجموعه اقدامات ستاد احیا، از رهاسازی آب سدها تا انسداد سردهنه‌ها، همگی هم‌زمان و هماهنگ اجرا شده است.»
اما مهم‌تر از آمار، حال‌وهوای مردم است. گردشگران پس از سال‌ها دوباره در دریاچه قایق‌سواری می‌کنند؛ چیزی که در یک دهه اخیر تقریباً فراموش شده بود.
سمیه مولایی، یکی از مسافران تبریزی، می‌گوید: «وقتی آب را دیدم اشکم درآمد. سال‌ها بود باور نمی‌کردم دوباره در این دریاچه قایق‌سواری کنم. انگار بخشی از هویتمان برگشته.»
کارشناسان همچنان هشدار می‌دهند که احیای دریاچه نباید فقط به بارش‌ها وابسته بماند، اما در این بهار ۱۴۰۵، استان یک تصویر روشن از امید را تجربه می‌کند.
 
پروژه‌ای که جنگ متوقفش نکرد
در روزهایی که بسیاری تصور می‌کردند با شروع حملات دشمن در اسفند ۱۴۰۴ پروژه‌های بزرگ عمرانی متوقف می‌شوند، اما بازدید استاندار آذربایجان غربی نشان داد ماجرا برعکس است.
رضا رحمانی، در بازدید از ستاد دانشگاه علوم پزشکی با صراحت گفت: «در شرایطی که استان هم درگیر امور دفاعی است و هم درگیر خدمت‌رسانی به مصدومان حوادث اخیر، دانشگاه علوم پزشکی کار را رها نکرده است. بخش عمده پروژه ۴۵۰ تختخوابی تا پایان امسال آماده خواهد شد.»
او افزود: «بیمارستان اشنویه در همین روزها افتتاح شد و خوشبختانه معاون رئیس‌جمهور نیز در سفر اخیر، تأمین بخشی از منابع مالی پروژه را قطعی کرد. ما علاوه بر تکمیل بیمارستان، در حال دریافت آمبولانس‌های جدید هم هستیم تا شبکه درمان استان تقویت شود.»
این مجموعه بیمارستانی یکی از بزرگ‌ترین طرح‌های درمانی شمال غرب است و تکمیل آن می‌تواند بار مراجعه ارومیه، مهاباد و نقده را کاهش دهد.
 
خوی؛ مسیر تبدیل به قطب گلخانه‌ای
در خوی، جایی که این روزها هم‌صدای مدافعان امنیت است، صدای دیگری هم شنیده می‌شود؛ صدای ساخت‌وساز گلخانه‌هایی که قرار است اقتصاد منطقه را متحول کند.
علی مردانی، مدیر جهاد کشاورزی خوی، درباره این پروژه می‌گوید: «با وجود شرایط کشور، سرمایه‌گذاران کار را متوقف نکرده‌اند. سازه گلخانه‌ای ما به ۹۰ درصد پیشرفت رسیده و اگر آب و تسهیلات بانکی تأمین شود، ظرفیت توسعه تا ۵۰ هکتار را داریم. این یعنی اشتغال مستقیم برای ۵۰۰ نفر از جوانان منطقه که فردایی روشن را رقم می‌زند.»
او تأکید می‌کند: «گلخانه برای آینده کشاورزی منطقه حیاتی است؛ مصرف آب پایین‌تر، محصول باکیفیت‌تر و قابلیت صادرات بیشتر. ما در این پروژه فقط تولید نمی‌کنیم، بلکه در حال ساختن یک مدل جدید توسعه پایدار هستیم.»
در کنار فعالیت‌های دفاعی، این‌گونه طرح‌ها نشان می‌دهد که آذربایجان غربی حتی در روزهای بحرانی، چراغ اقتصاد خود را خاموش نمی‌کند.
در کنار احداث و راه‌اندازی گلخانه‌ها، مزارع گندم آذربایجان غربی هم امسال شبیه یک شگفتی هستند؛ بارش‌های مناسب و برنامه‌ریزی دقیق موجب شده تا تولید استان از ۸۰۰ هزار تن عبور کند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان، در بازدید از مزارع ارومیه گفت: «این سطح کشت که بیش از ۴۰۶ هزار هکتار می‌باشد، نشان‌دهنده اعتماد کشاورزان به عملکردشان است. ۷۱ طرح گندم‌بنیان را در استان اجرا کرده‌ایم و برای نخستین بار کل حق بیمه گندم را دولت پرداخت می‌کند.»
محمدرضا اصغری ادامه داد: «امسال مبارزه با آفات و مدیریت تغذیه گیاهی دقیق‌تر از گذشته انجام شد. ۷۵۰۰ تن کود اوره توزیع کردیم و کودهای فسفاته و پتاسه نیز در راه است. افزایش بهای خرید تضمینی گندم به ۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان نیز انگیزه کشاورزان را بالا برده است.»
در سالی که کشور در برابر تهدیدات خارجی ایستاده، افزایش تولید گندم معنای مهم‌تری پیدا می‌کند و آن هم امنیت غذایی است که می‌بایست در صدر نگاه‌ها و برنامه‌ها قرار می‌گرفت.
 
بازگشت پرندگان به تالاب نوروزلو
در جنوب آذربایجان غربی، تالاب نوروزلو یکی از بهترین فصل‌های اخیر خود را تجربه می‌کند.
رئیس اداره حفاظت محیط زیست میاندوآب در مورد وضعیت این تالاب به «جام جم» می‌گوید: «تالاب نوروزلو 100 درصد آبگیری شده و آماده میزبانی پرندگان مهاجر است. بارش‌های اخیر دبی زرینه‌رود را بالا برده و این تالاب دوباره به چرخه طبیعی برگشته است.»
موسی جسور می‌افزاید: «تالاب‌ها فقط یک پهنه آبی نیستند. آن‌ها ستون‌های تنوع زیستی و منبع پایداری اقلیم محلی‌اند. احیای نوروزلو به معنی افزایش کیفیت زندگی در منطقه است و علاوه بر تأثیر مستقیم در معیشت ساکنان، می‌تواند گردشگران را نیز به این نقطه از کشور بکشد.»
در شرایطی که برخی مناطق مرزی با تحرکات امنیتی مواجه‌اند، دیدن پرندگان مهاجر که دوباره روی آب تالاب فرود می‌آیند، معنایی نمادین پیدا کرده و فریاد می‌زند که زندگی ادامه دارد.
 
۴۰ کارگاه فعال در دل بحران
پیمان آرامون، مدیرکل راه و شهرسازی استان، شاید یکی از مدیرانی باشد که این روزها بیشترین حجم فعالیت را زیر فشار مضاعف تجربه می‌کند.
او می‌گوید: «جنگ رمضان نتوانست اراده ما را سست کند. ۴۰ کارگاه در حال کار هستند و مجموعاً ۶۰۰ کیلومتر راه در دست احداث داریم. میانگین پیشرفت هم بالای ۵۷ درصد است.»
آرامون تأکید می‌کند: «آذربایجان غربی یکی از نقاط مهم و راهبردی کشور است. اگر پروژه‌های راه در این استان متوقف شود، تجارت مرزی، لجستیک، و تردد منطقه‌ای دچار مشکل می‌شود. بنابراین فعالیت کارگاه‌های راهسازی حتی در این شرایط یک ضرورت ملی است.»
او جمله‌ای می‌گوید که شاید عصاره این گزارش باشد: «کار ما فقط ساخت جاده نیست؛ ساختن اعتماد و پایداری است.»
با گذری به آذربایجان غربی می‌توان به این نتیجه رسید که شاید در کمتر دوره‌ای چنین فشرده و کامل دیده شده باشد.
تالاب‌های پرآب، مزارع سرسبز، پروژه‌های عمرانی فعال، شهروندانی که هم‌زمان مدافع کشور و سازنده آینده‌اند و دریاچه‌ای که آبی‌تر از چند سال اخیر است.
دفاع همچنان ادامه دارد و زندگی، اقتصاد، کشاورزی و توسعه نیز در این استان متوقف نشده است.
در واقع، این روزها آذربایجان غربی معنای جدیدی به جمله «زندگی جاری است» داده است. زندگی، حتی در دل بحران، می‌تواند رشد کند؛ اگر مردمش ایستاده باشند.