بلاتکلیف مثل کنکور و سربازی دوازدهمی‌ها
به‌دنبال جنگ با دشمن صهیونی-آمریکایی، هرچند سال تحصیلی همچنان به‌صورت آنلاین، آفلاین و مدرسه تلویزیونی ادامه دارد اما مهم‌ترین چالش این روزها «نحوه برگزاری امتحانات داخلی و نهایی» دانش‌آموزان است. مسئولان وزارتخانه‌های آموزشوپرورش، علوم وشورای عالی انقلاب فرهنگی همواره ازتصمیماتی برنامه‌ریزی شده برای هفته‌های آتی و امتحانات می‌گویند و از سناریوهای تدوین‌شده برای شرایط «سفید» و «زرد» و «قرمز» تا جریان آموزش، چه به‌صورت مجازی و چه حضوری برای دانش‌آموزان تا ۹ خرداد ماه جاری پایان یابد اما پس از آن، فرآیند ثبت نتایج ارزشیابی به‌ویژه برگزاری امتحانات دو پایه پایانی دبیرستان، مهم‌ترین بحث چالش‌برانگیز این روزهای متقاضیان کنکوری شده است.
به گزارش ایسنا، وزیر آموزشوپرورش و سخنگوی وزارتخانه طی این مدت هرچند در این خصوص سعی در شرح تصمیمات داشته‌اند اما تکلیف تمامی دانش‌آموزان به‌جز یازدهم و دوازدهمی‌ها مشخص و مقرر شده آزمون‌های داخلی پایه‌های غیر یازدهم و دوازدهم، به استان‌ها، مدارس و مناطق واگذار شده و خود معلمان ارزشیابی انجام دهند به‌طوری که طبق اظهارات آقای وزیر، «اگر جنگ ادامه داشته باشد، آزمون‌ها کماکان مجازی خواهد بود و براساس شرایطی که مدیر مدرسه و شورای مدرسه طراحی می‌کنند، برگزار خواهد شد.»
اولویت تأمین امنیت جانی دانش‌آموزان
در صورت تداوم شرایط جنگی کشور، هرچند تأمین امنیت جانی اولویت اول سیاست‌گذاران است اما نبود امکان برگزاری آزمون‌های حضوری، حذف آزمون‌های هماهنگ کشوری در برخی پایه‌های تحصیلی براساس سیاست اعلام شده از سوی وزارت آموزشوپرورش، کاهش نظارت آموزشی و دشواری کنترل تقلب در آزمون‌های مجازی، بسترساز کاهش اعتبار ارزشیابی دانش‌آموزان می‌شود. این امر پیامدهایی مانندکاهش اعتمادعمومی به خروجی‌های نظام آموزشوپرورش، تضعیف معیارهای سنجش کیفیت تحصیلی، ارتقای بدون شایستگی و افزایش بی‌سوادی پنهان در دانش‌آموزان را تشدید می‌کند.
به گزارش ایسنا، در این میان نحوه برگزاری آزمون‌های نهایی برای متقاضیان کنکور و ایجادکنندگان سوابق تحصیلی فعلا داستانی بدون انتها شده است. وزارت آموزشوپرورش هرچند پیش از این زمان دقیق برگزاری امتحانات نهایی را به صدور مجوزها از سوی مراجع ذی‌صلاح گره زده بود اما تاکید داشت حداقل ۱۵ روز بعد از اتمام جنگ، امتحانات نهایی برگزار خواهد شد؛ تاکیدی که دل‌نگرانی‌ها و ابهامات را برای پشت کنکوری‌ها بیشتر کرد، چراکه با توجه به شرایط حاکم بر کشور، زمان برگزاری کنکور و امتحانات نهایی که باید «حضوری» برپا شوند، همچنان نامشخص و تکلیف این قشر نامعلوم است.
براساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تأثیر معدل در کنکور سراسری، کنکور و آزمون‌های نهایی لازم و ملزوم یکدیگر شده‌اند به‌طوری‌که متقاضیان باید نتایج آزمون‌های نهایی خود را دریافت کنند تا تأثیر آن در کنکور مشخص شود، بر همین اساس تا زمانی که این نتایج مشخص نشود، اجرای کنکور نیز میسر نیست و برعکس. بنابراین از آنجا که زمان دقیق برگزاری کنکور فعلا مشخص نیست، وزارت آموزشوپرورش نیز زمان دقیقی برای برگزاری آزمون‌های نهایی پایه‌های یازدهم و دوازدهم اعلام نکرده است.
بر همین اساس چشم‌انداز دقیقی برای برگزاری حضوری آزمون‌ها در این مقاطع وجود ندارد اما تاکید شده حداقل دو هفته بعد از تثبیت شرایط، «آزمون نهایی» برگزار خواهد شد در غیر این صورت، به مدارس مجوز داده خواهد شد تا آزمون‌ها را به‌صورت «داخلی» برگزار کنند تا دانش‌آموزان بتوانند فارغ‌التحصیل شوند تا بعدا درباره نحوه برگزاری کنکور تصمیم‌گیری‌های لازم توسط مراجع ذی‌صلاح از‌جمله شورای عالی انقلاب فرهنگی اتخاذ شود. فرهادی، سخنگوی وزارت آموزشوپرورش عنوان کرده است: «اگر امتحانات نهایی برگزار نشود باید منتظر مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی باشیم. با توجه به تصویب تأثیر سوابق تحصیلی در کنکور توسط شورای مذکور، آزمون داخلی پایه‌های یازدهم و دوازدهم در صورتی برقرار خواهد شد که موضوع آزمون نهایی منتفی باشد.»
سناریوهای آموزشوپرورش
وزیر آموزشوپرورش هفته گذشته حجت را تمام کرد تا به درگیری‌های ذهنی بین داخلی یا نهایی بودن امتحانات پاسخ داده باشد: «آزمون‌های هماهنگ کشوری نداریم. به دلیل امتحان نهایی پایه‌های یازدهم و دوازدهم که تأثیر۶۰درصدی در کنکور دارند، امتحانات نهایی ۱۵ روز بعد از عادی‌شدن شرایط برگزار می‌شود.» وی سناریوهای چیده شده را این‌گونه تشریح کرد: «اگر جنگ ادامه داشته باشد تا نیمه مرداد صبر می‌کنیم؛ البته درشورای عالی آموزشوپرورش مصوب کردیم آزمون داخلی برای دانش‌آموزان پایه یازدهم و دوازدهم برای فارغ‌التحصیلی‌شان برگزار شود، چون همه آنها قصد شرکت در دانشگاه را ندارند. متقاضیان کنکور چون تاثیر پایه یازدهم و دوازدهم در آن قطعی است، باید حتما در آزمون نهایی شرکت کنند. ملاحظه دانش‌آموزان را خواهیم کرد و به آنها تا برگزاری امتحانات نهایی فرصت داده می‌شود تا مطالعه بیشتری داشته باشند.»
ابهام در «سربازی» دوازدهمی‌ها
این اظهارات اما سؤالات دیگری را در ذهن‌ها ایجاد می‌کند؛ این‌که آیا دانش‌آموزان متقاضی کنکور باید دو بار امتحان دهند؟ یک‌بار «داخلی» و یک‌بار هم «نهایی» آن هم در صورت عادی شدن شرایط؟ اگر شرایط کنونی کشور چند ماه دیگر تداوم یابد تکلیف چیست؟ دانش‌آموز فارغ‌التحصیل‌شده باید بعد از گذشت چه مدت نامشخصی همان دروس را بخواند و دوباره امتحان دهد؟ حتی با درک شرایط کنونی، آیا تدابیری برای برگزاری دوره‌های تکمیلی و یادآوری مباحث درسی و رفع اشکال با تأمین منابع مالی و انسانی اندیشیده شده است؟ برنامه وزارتخانه برای پر کردن فاصله زمانی فارغ‌التحصیلی دانش‌آموزان تا برگزاری دوباره امتحانات به‌صورت نهایی برای متقاضیان کنکور چیست؟
در این میان یکی از مباحث مهم مطروحه بحث فارغ‌التحصیلی پسران دوازدهمی از منظر موضوع «سربازی» آنهاست؛ این‌که با عدم برگزاری به‌موقع آزمون سراسری و ایجاد وقفه تحصیلی، تکلیف این دسته از حیث تعداد دفعات شرکت در کنکور و غیبت یا مشمولیت سربازی‌شان چه می‌شود؟ خُراشادیزاده، مدیر کمیسیون اساسنامه‌ها و مقررات تحصیلی شورای عالی آموزشوپرورش با استناد به دستورالعمل جامع معافیت تحصیلی می‌گوید: مشمولانی که قبل از ورود به سن مشمولیت (سربازی) موفق به اخذ مدرک دیپلم (پایه دوازدهم) می‌شوند از تاریخ مشمولیت، یک‌سال مهلت معرفی دارند و در صورت پذیرفته شدن در دانشگاه‌ها یا مراکز آموزش عالی، صدور معافیت تحصیلی برای آنان بلامانع است.
اولویت تأمین امنیت جانی دانش‌آموزان
در صورت تداوم شرایط جنگی کشور، هرچند تأمین امنیت جانی اولویت اول سیاست‌گذاران است اما نبود امکان برگزاری آزمون‌های حضوری، حذف آزمون‌های هماهنگ کشوری در برخی پایه‌های تحصیلی براساس سیاست اعلام شده از سوی وزارت آموزشوپرورش، کاهش نظارت آموزشی و دشواری کنترل تقلب در آزمون‌های مجازی، بسترساز کاهش اعتبار ارزشیابی دانش‌آموزان می‌شود. این امر پیامدهایی مانندکاهش اعتمادعمومی به خروجی‌های نظام آموزشوپرورش، تضعیف معیارهای سنجش کیفیت تحصیلی، ارتقای بدون شایستگی و افزایش بی‌سوادی پنهان در دانش‌آموزان را تشدید می‌کند.
به گزارش ایسنا، در این میان نحوه برگزاری آزمون‌های نهایی برای متقاضیان کنکور و ایجادکنندگان سوابق تحصیلی فعلا داستانی بدون انتها شده است. وزارت آموزشوپرورش هرچند پیش از این زمان دقیق برگزاری امتحانات نهایی را به صدور مجوزها از سوی مراجع ذی‌صلاح گره زده بود اما تاکید داشت حداقل ۱۵ روز بعد از اتمام جنگ، امتحانات نهایی برگزار خواهد شد؛ تاکیدی که دل‌نگرانی‌ها و ابهامات را برای پشت کنکوری‌ها بیشتر کرد، چراکه با توجه به شرایط حاکم بر کشور، زمان برگزاری کنکور و امتحانات نهایی که باید «حضوری» برپا شوند، همچنان نامشخص و تکلیف این قشر نامعلوم است.
براساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تأثیر معدل در کنکور سراسری، کنکور و آزمون‌های نهایی لازم و ملزوم یکدیگر شده‌اند به‌طوری‌که متقاضیان باید نتایج آزمون‌های نهایی خود را دریافت کنند تا تأثیر آن در کنکور مشخص شود، بر همین اساس تا زمانی که این نتایج مشخص نشود، اجرای کنکور نیز میسر نیست و برعکس. بنابراین از آنجا که زمان دقیق برگزاری کنکور فعلا مشخص نیست، وزارت آموزشوپرورش نیز زمان دقیقی برای برگزاری آزمون‌های نهایی پایه‌های یازدهم و دوازدهم اعلام نکرده است.
بر همین اساس چشم‌انداز دقیقی برای برگزاری حضوری آزمون‌ها در این مقاطع وجود ندارد اما تاکید شده حداقل دو هفته بعد از تثبیت شرایط، «آزمون نهایی» برگزار خواهد شد در غیر این صورت، به مدارس مجوز داده خواهد شد تا آزمون‌ها را به‌صورت «داخلی» برگزار کنند تا دانش‌آموزان بتوانند فارغ‌التحصیل شوند تا بعدا درباره نحوه برگزاری کنکور تصمیم‌گیری‌های لازم توسط مراجع ذی‌صلاح از‌جمله شورای عالی انقلاب فرهنگی اتخاذ شود. فرهادی، سخنگوی وزارت آموزشوپرورش عنوان کرده است: «اگر امتحانات نهایی برگزار نشود باید منتظر مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی باشیم. با توجه به تصویب تأثیر سوابق تحصیلی در کنکور توسط شورای مذکور، آزمون داخلی پایه‌های یازدهم و دوازدهم در صورتی برقرار خواهد شد که موضوع آزمون نهایی منتفی باشد.»
سناریوهای آموزشوپرورش
وزیر آموزشوپرورش هفته گذشته حجت را تمام کرد تا به درگیری‌های ذهنی بین داخلی یا نهایی بودن امتحانات پاسخ داده باشد: «آزمون‌های هماهنگ کشوری نداریم. به دلیل امتحان نهایی پایه‌های یازدهم و دوازدهم که تأثیر۶۰درصدی در کنکور دارند، امتحانات نهایی ۱۵ روز بعد از عادی‌شدن شرایط برگزار می‌شود.» وی سناریوهای چیده شده را این‌گونه تشریح کرد: «اگر جنگ ادامه داشته باشد تا نیمه مرداد صبر می‌کنیم؛ البته درشورای عالی آموزشوپرورش مصوب کردیم آزمون داخلی برای دانش‌آموزان پایه یازدهم و دوازدهم برای فارغ‌التحصیلی‌شان برگزار شود، چون همه آنها قصد شرکت در دانشگاه را ندارند. متقاضیان کنکور چون تاثیر پایه یازدهم و دوازدهم در آن قطعی است، باید حتما در آزمون نهایی شرکت کنند. ملاحظه دانش‌آموزان را خواهیم کرد و به آنها تا برگزاری امتحانات نهایی فرصت داده می‌شود تا مطالعه بیشتری داشته باشند.»
ابهام در «سربازی» دوازدهمی‌ها
این اظهارات اما سؤالات دیگری را در ذهن‌ها ایجاد می‌کند؛ این‌که آیا دانش‌آموزان متقاضی کنکور باید دو بار امتحان دهند؟ یک‌بار «داخلی» و یک‌بار هم «نهایی» آن هم در صورت عادی شدن شرایط؟ اگر شرایط کنونی کشور چند ماه دیگر تداوم یابد تکلیف چیست؟ دانش‌آموز فارغ‌التحصیل‌شده باید بعد از گذشت چه مدت نامشخصی همان دروس را بخواند و دوباره امتحان دهد؟ حتی با درک شرایط کنونی، آیا تدابیری برای برگزاری دوره‌های تکمیلی و یادآوری مباحث درسی و رفع اشکال با تأمین منابع مالی و انسانی اندیشیده شده است؟ برنامه وزارتخانه برای پر کردن فاصله زمانی فارغ‌التحصیلی دانش‌آموزان تا برگزاری دوباره امتحانات به‌صورت نهایی برای متقاضیان کنکور چیست؟
در این میان یکی از مباحث مهم مطروحه بحث فارغ‌التحصیلی پسران دوازدهمی از منظر موضوع «سربازی» آنهاست؛ این‌که با عدم برگزاری به‌موقع آزمون سراسری و ایجاد وقفه تحصیلی، تکلیف این دسته از حیث تعداد دفعات شرکت در کنکور و غیبت یا مشمولیت سربازی‌شان چه می‌شود؟ خُراشادیزاده، مدیر کمیسیون اساسنامه‌ها و مقررات تحصیلی شورای عالی آموزشوپرورش با استناد به دستورالعمل جامع معافیت تحصیلی می‌گوید: مشمولانی که قبل از ورود به سن مشمولیت (سربازی) موفق به اخذ مدرک دیپلم (پایه دوازدهم) می‌شوند از تاریخ مشمولیت، یک‌سال مهلت معرفی دارند و در صورت پذیرفته شدن در دانشگاه‌ها یا مراکز آموزش عالی، صدور معافیت تحصیلی برای آنان بلامانع است.