چه چیزی واقعا باعث سرطان میشود و چرا اینقدر رایج است؟
پیروزی پزشکی در برابر مرگ
اگر احساس میکنید مردم بیشتری به سرطان مبتلا میشوند، این تصور کاملا بیدلیل نیست.
آمارها نشان میدهد میزان تشخیص سرطان در دهههای اخیر افزایش یافته است. در سال ۱۹۷۵ حدود ۴۰۰ نفر از هر ۱۰۰هزار نفر در آمریکا مبتلا به سرطان تشخیص داده میشدند، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۳ به ۴۵۶ نفر در هر ۱۰۰هزار نفر رسید. البته از سال ۲۰۱۴ تاکنون، نرخ کلی ابتلا تقریبا ثابت مانده است. با وجود افزایش تعداد تشخیصها، خبر امیدوارکننده این است که مرگومیر ناشی از سرطان به شکل قابلتوجهی کاهش یافته. نرخ مرگ ناشی از سرطان که در سال ۱۹۹۹ حدود ۲۰۱ نفر در هر ۱۰۰هزار نفر بود، در سال ۲۰۲۳ به ۱۴۲ نفر کاهش یافت. این موضوع نشان میدهد پیشرفتهای پزشکی توانستهاند شانس بقا و درمان بیماران را به طور چشمگیری افزایش دهند. سرطان درواقع نتیجه رشد کنترلنشده سلولهای بدن است. این اتفاق زمانی رخ میدهد که در دستورالعمل ژنتیکی سلولها، یعنی DNA، خطاهایی ایجاد شود. این خطاها ممکن است هنگام تقسیم طبیعی سلولها بهصورت تصادفی رخ دهند یا بر اثر عوامل سرطانزا مانند اشعه فرابنفش خورشید، مواد شیمیایی موجود در دود سیگار و برخی آلایندههای محیطی ایجاد شوند. گاهی نیز سیستم طبیعی بدن که وظیفه از بین بردن سلولهای آسیبدیده را برعهده دارد، دچار اختلال میشود. در حالت عادی، بدن سلولهای غیرطبیعی را شناسایی کرده و به آنها فرمان توقف رشد یا نابودی میدهد اما در سلولهای سرطانی این سازوکار از کار میافتد و سلولها بدون توقف به تکثیر ادامه میدهند. بخش بزرگی از جهشهای ژنتیکی ناشی از «شانس بد» است. هرچه انسان بیشتر عمر کند، سلولهای بدن دفعات بیشتری تقسیم میشوند و احتمال وقوع خطاهای ژنتیکی نیز افزایش مییابد. به همین دلیل بیشتر سرطانها در سنین بالا تشخیص داده میشوند. حدود ۱۰ درصد سرطانها نیز منشأ ارثی دارند. جهش در ژنهایی مانند BRCA1 و BRCA2 میتواند احتمال ابتلا به سرطان پستان، تخمدان، پروستات و برخی سرطانهای دیگر را افزایش دهد. علاوه بر این، برخی ویروسها مانند پاپیلومای انسانی (HPV)، اپشتینبار، ویروسهای هپاتیت B و C و باکتری هلیکوباکتر پیلوری نیز در بروز برخی سرطانها نقش دارند.