همزمان با تحریم‌های جدید آمریکا، قالیباف از پیام کشورهای همسایه برای ایجاد ترتیبات همکاری‌های اقتصادی و امنیتی خبر داد
نظم بومی برای منطقه
دونالد ترامپ در تازه‌ترین دور از تهدیدهای خود اعلام کرده کشورهایی که به همکاری اقتصادی با ایران ادامه دهند، با مجازات‌های سنگین آمریکا روبه‌رو خواهند شد؛ تهدیدی که نشان می‌دهد واشنگتن پس از شکست در جنگ بار دیگر سراغ پافشاری بر تحریم رفته است.
مهدی سیف‌تبریزی - گروه سیاسی
در مقابل این سناریوی آمریکایی، دکتر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی از تحول مهمی در منطقه خبر داده و گفته است: «ما پیام‌های متعددی از کشورهای همسایه درباره شکل‌دهی به ترتیبات امنیتی و همکاری‌های اقتصادی جدید در منطقه دریافت کرده‌ایم.» رئیس مجلس تأکید کرده است: «یک نظم بومی و مستقل واقعا صلح و امنیت را در منطقه به ارمغان خواهد آورد.»
سیدعباس عراقچی نیز با یادآوری شکست کارزارهای قبلی واشنگتن نوشت: «۱۴سال پیش: «فلج‌کننده‌ترین تحریم‌های تاریخ.» شکست خورد. هشت سال پیش: «فشار حداکثری» شکست خورد. پنج ماه پیش: «تسلیم بی‌قیدوشرط» شکست خورد. امروز: «کمرشکن‌ترین عملیات اقتصادی تاریخ» این هم محکوم به شکست است.»
مخالفت قاطع چین با تحریم جدید
تحریم‌های آمریکا زمانی بیشترین اثر را دارند که ایران در انزوای کامل قرار داشته باشد اما تجربه سال‌های گذشته خلاف این را نشان داده است. تهران مسیرهای تجاری خود را به سمت شرق و همسایگان توسعه داده و شبکه‌هایی برای فروش نفت، تأمین کالا و انجام مبادلات مالی ایجاد کرده است. رویترز در گزارش اخیر خود درباره شرکای تجاری ایران می‌نویسد چین همچنان بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران است و سال ۲۰۲۵ حدود 1.38میلیون بشکه در روز از ایران خریداری کرده است. روابط تجاری ایران با ترکیه، عراق، پاکستان و عمان نیز بخش دیگری از این شبکه را تشکیل می‌دهد. این واقعیت یک مشکل اساسی برای واشنگتن ایجاد کرده است: برای محاصره اقتصادی ایران، آمریکا باید به کشورهایی فشار بیاورد که خودشان بخشی از اقتصاد جهانی این کشور هستند. به همین دلیل نیز چین قاطعانه با تحریم جدید آمریکا علیه ایران مخالفت کرده است.
به عبارت دیگر، تحریم ثانویه فقط یک ابزار علیه ایران نیست؛ این ابزار شرکای اقتصادی آمریکا را مجبور می‌کند میان ادامه تجارت با ایران و حفظ دسترسی به بازار و نظام مالی آمریکا انتخاب کنند. هرچه فهرست این کشورها طولانی‌تر شود، هزینه سیاسی و اقتصادی چنین انتخابی برای واشنگتن نیز افزایش می‌یابد. از همین زاویه، شکل‌گیری روابط اقتصادی منطقه‌ای برای ایران اهمیت راهبردی پیدا می‌کند. تجارت دوجانبه، انرژی، ترانزیت، مبادلات با ارزهای محلی و ایجاد مسیرهای پرداخت خارج از شبکه مالی آمریکا می‌تواند بخشی از اثر تحریم را جذب کند.
جنگ اقتصادی می‌تواند به اقتصاد آمریکا برگردد
اما مهم‌تر از همه، واشنگتن در شرایطی سراغ تشدید تحریم‌ها رفته که خود اقتصاد آمریکا از تبعات جنگ با ایران در امان نیست. اختلال در بازار انرژی و تداوم بحران تنگه هرمز، قیمت نفت را بالا نگه داشته و فشار بر بازار سوخت آمریکا را افزایش داده است. رویترز گزارش داده است که قیمت نفت پس از تهدید ترامپ علیه شرکای ایران برای پنجمین جلسه متوالی افزایش یافت.
همزمان، مسأله بنزین به یک دغدغه سیاسی برای کاخ سفید تبدیل شده است. این فشار زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که ترامپ به انتخابات میان‌دوره‌ای نزدیک می‌شود و طبق نظرسنجی رویترز، محبوبیت او به ۳۳ درصد رسیده است. بنابراین، واشنگتن اکنون با یک معادله دشوار مواجه است. اگر فشار اقتصادی را کاهش دهد، ممکن است نتواند ایران را وادار به پذیرش خواسته‌هایش کند؛ اگر آن را تشدید کند، باید هزینه فشار بر کشورهایی را بپذیرد که خودشان روابط گسترده‌ای با اقتصاد آمریکا دارند و همزمان با افزایش قیمت انرژی و تورم داخلی دست و پنجه نرم کند. شاید مهم‌ترین تناقض سیاست جدید واشنگتن همین باشد: آمریکا برای منزوی کردن ایران، مجبور شده کشورهای بیشتری را وارد میدان کند اما هرچه این میدان بزرگ‌تر شود، احتمال برخورد تحریم‌های آمریکا با منافع اقتصادی خود آمریکا نیز بیشتر خواهد شد. از این منظر، سخن قالیباف درباره شکل‌گیری «نظم بومی و مستقل» پاسخی راهبردی به جنگ اقتصادی است.
تحریم زمانی ابزار قدرت است که تحریم‌شونده تنها باشد اما اگر ایران بتواند شبکه‌ای از منافع متقابل منطقه‌ای بسازد، فشار واشنگتن از یکطرفه بودن خارج می‌شود و هزینه آن به سوی طراح تحریم نیز بازمی‌گردد.
سیدعباس عراقچی نیز با یادآوری شکست کارزارهای قبلی واشنگتن نوشت: «۱۴سال پیش: «فلج‌کننده‌ترین تحریم‌های تاریخ.» شکست خورد. هشت سال پیش: «فشار حداکثری» شکست خورد. پنج ماه پیش: «تسلیم بی‌قیدوشرط» شکست خورد. امروز: «کمرشکن‌ترین عملیات اقتصادی تاریخ» این هم محکوم به شکست است.»
مخالفت قاطع چین با تحریم جدید
تحریم‌های آمریکا زمانی بیشترین اثر را دارند که ایران در انزوای کامل قرار داشته باشد اما تجربه سال‌های گذشته خلاف این را نشان داده است. تهران مسیرهای تجاری خود را به سمت شرق و همسایگان توسعه داده و شبکه‌هایی برای فروش نفت، تأمین کالا و انجام مبادلات مالی ایجاد کرده است. رویترز در گزارش اخیر خود درباره شرکای تجاری ایران می‌نویسد چین همچنان بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران است و سال ۲۰۲۵ حدود 1.38میلیون بشکه در روز از ایران خریداری کرده است. روابط تجاری ایران با ترکیه، عراق، پاکستان و عمان نیز بخش دیگری از این شبکه را تشکیل می‌دهد. این واقعیت یک مشکل اساسی برای واشنگتن ایجاد کرده است: برای محاصره اقتصادی ایران، آمریکا باید به کشورهایی فشار بیاورد که خودشان بخشی از اقتصاد جهانی این کشور هستند. به همین دلیل نیز چین قاطعانه با تحریم جدید آمریکا علیه ایران مخالفت کرده است.
به عبارت دیگر، تحریم ثانویه فقط یک ابزار علیه ایران نیست؛ این ابزار شرکای اقتصادی آمریکا را مجبور می‌کند میان ادامه تجارت با ایران و حفظ دسترسی به بازار و نظام مالی آمریکا انتخاب کنند. هرچه فهرست این کشورها طولانی‌تر شود، هزینه سیاسی و اقتصادی چنین انتخابی برای واشنگتن نیز افزایش می‌یابد. از همین زاویه، شکل‌گیری روابط اقتصادی منطقه‌ای برای ایران اهمیت راهبردی پیدا می‌کند. تجارت دوجانبه، انرژی، ترانزیت، مبادلات با ارزهای محلی و ایجاد مسیرهای پرداخت خارج از شبکه مالی آمریکا می‌تواند بخشی از اثر تحریم را جذب کند.
جنگ اقتصادی می‌تواند به اقتصاد آمریکا برگردد
اما مهم‌تر از همه، واشنگتن در شرایطی سراغ تشدید تحریم‌ها رفته که خود اقتصاد آمریکا از تبعات جنگ با ایران در امان نیست. اختلال در بازار انرژی و تداوم بحران تنگه هرمز، قیمت نفت را بالا نگه داشته و فشار بر بازار سوخت آمریکا را افزایش داده است. رویترز گزارش داده است که قیمت نفت پس از تهدید ترامپ علیه شرکای ایران برای پنجمین جلسه متوالی افزایش یافت.
همزمان، مسأله بنزین به یک دغدغه سیاسی برای کاخ سفید تبدیل شده است. این فشار زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که ترامپ به انتخابات میان‌دوره‌ای نزدیک می‌شود و طبق نظرسنجی رویترز، محبوبیت او به ۳۳ درصد رسیده است. بنابراین، واشنگتن اکنون با یک معادله دشوار مواجه است. اگر فشار اقتصادی را کاهش دهد، ممکن است نتواند ایران را وادار به پذیرش خواسته‌هایش کند؛ اگر آن را تشدید کند، باید هزینه فشار بر کشورهایی را بپذیرد که خودشان روابط گسترده‌ای با اقتصاد آمریکا دارند و همزمان با افزایش قیمت انرژی و تورم داخلی دست و پنجه نرم کند. شاید مهم‌ترین تناقض سیاست جدید واشنگتن همین باشد: آمریکا برای منزوی کردن ایران، مجبور شده کشورهای بیشتری را وارد میدان کند اما هرچه این میدان بزرگ‌تر شود، احتمال برخورد تحریم‌های آمریکا با منافع اقتصادی خود آمریکا نیز بیشتر خواهد شد. از این منظر، سخن قالیباف درباره شکل‌گیری «نظم بومی و مستقل» پاسخی راهبردی به جنگ اقتصادی است.
تحریم زمانی ابزار قدرت است که تحریم‌شونده تنها باشد اما اگر ایران بتواند شبکه‌ای از منافع متقابل منطقه‌ای بسازد، فشار واشنگتن از یکطرفه بودن خارج می‌شود و هزینه آن به سوی طراح تحریم نیز بازمی‌گردد.