مردم در میدان آینده
180 شب است که تجمعات شبانه مردم انقلابی در خیابانهای شهرها و روستاهای مختلف کشور در حال برگزاری است.
محمدرضا اخضریانکاشانی - عضو هیات علمی دانشگاه تهران
نگاهی جامعهشناختی به این رویداد از یکسو نشاندهنده حضور جمعیتی قابلتوجه است و از سوی دیگر، تکرار و استمرار آن اهمیت ویژهای دارد. این تجمعات صرفا یک برنامه مناسبتی نیستند که در مقطعی، عدهای را برای حضور در کنار یکدیگر گردهم آورده باشد. هنگامی که تعداد زیادی از مردم به شکلی مکرر و مستمر در یک برنامه اجتماعی مشارکت میکنند، این رفتار بهتدریج میتواند به رفتار اجتماعی تبدیل شود. آنچه در این میان برجسته است و میتوان از منظر نمادین با آن مواجه شد، امکان تحلیل این اجتماعات در قالب «مسئولیت اجتماعی» است. شاید مهمترین نماد مسئولیتپذیری اجتماعی یک ملت در قبال هویت، سرزمین و جامعه خود، در چنین اجتماعاتی قابل مشاهده باشد اما عوامل متنوعی در تداوم این تجمعات نقش دارد؛ از عوامل عاطفی و جامعهشناختی گرفته تا عوامل سیاسی. یکی از مهمترین این مسائل، «احساس تعلق» است؛ احساس تعلق به هویت، وطن، سرزمین، خانه و خانواده. این احساس تعلق در هر سطحی که شکل بگیرد، میتواند انسانها را به میدان حضور اجتماعیبکشاند. دفاع در برابر عواملی مانند سرزمین، هویت، فرزند و... همه این احساسات میتوانند زمینهساز حضور و کنش جمعی شود، چراکه همه این مؤلفهها در طول جنگ رمضان مورد تهدید قرار گرفتند. در واقع، کمتر مؤلفهای از عناصر انسانی و هویتی یک ایرانی را میتوان یافت که در این دوره از تهدید مصون مانده باشد. همین امر میتواند افراد را با دلایل و انگیزههای متنوع در کنار یکدیگر قرار داده و مجموعهای متکثر را حول یک تجربه مشترک شکلدهد.