سریال «آسباد»؛ روایتی بومی و اصیل از سیستان و بلوچستان
سریال تلویزیونی «آسباد» به کارگردانی محمدرضا معینی، نویسندگی فرهاد نقدعلی و تهیه‌کنندگی مشترک سیدمهدی هاشمی و محمدحسین غفرانی، تازه‌ترین مجموعه نمایشی تولیدشده در مرکز سیمافیلم است که در قالب ۲۴ قسمت روی آنتن شبکه یک سیما رفته است.
این اثر با جدول پخش اختصاصی در روزهای فرد هفته (یکشنبه، سه‌شنبه و پنجشنبه) ساعت ۲۲:۱۵ پخش می‌شود و از حیث ساختار و محتوا، گامی مهم در مسیر تمرکززدایی رسانه‌ملی از پایتخت و بازنمایی ظرفیت‌های اقلیمی، هویتی و فرهنگی شرق کشور به‌شمار می‌رود.
بستر معنایی و پیرنگ داستانی
عنوان مجموعه برگرفته از آسباد یا همان آسیاب‌های بادی تاریخی حوزه سیستان است؛ شاهکارهای مهندسی نیاکان ایران که نماد سازگاری هوشمندانه و استواری در برابر بادهای ۱۲۰ روزه کویری محسوب می‌شوند. قصه در روستای خیالی «ملک‌آباد» در خطه سیستان‌و‌بلوچستان جریان دارد. ماجرا در روز افتتاحیه و کلنگ‌زنی یک پروژه عمرانی بزرگ کلید می‌خورد؛ جایی که «شیردل‌خان»، بزرگ و خیر محبوب روستا، به‌شکلی ناگهانی در محل آسباد باستانی روستا دار فانی را وداع می‌گوید. با وجود آن‌که مرگ او در ظاهر بر اثر کهولت سن یا عوامل طبیعی رخ داده، روح او آرام نگرفته و قانع نمی‌شود. داستان با حضور ماورایی و نظارت روح شیردل بر اهالی و رخدادها پیش می‌رود تا رازهای مکتوم، نیات پنهان، طمع‌ورزی‌ها و حقایق
پشت پرده این مرگ و آینده روستا آشکار شود. این تلفیق ظریف میان درام اجتماعی-بومی با تعلیق‌های معمایی و رگه‌هایی از واقع‌گرایی جادویی، تلاشی برای نمایش دغدغه‌های معاصر نظیر حفظ میراث کهن در برابر هجوم سودجویی و تغییرات نامتوازن بافت روستا است.
جغرافیای تولید و بافت بصری
یکی از تمایزهای تولیدی آسباد، وسعت لوکیشن‌ها و خروج دوربین از استودیوهای شهری است. تصویربرداری این مجموعه به‌طور کامل در بسترهای جغرافیایی واقعی در زابل، زاهدان و بخش‌هایی از گناباد انجام شده است. سازندگان به‌جای بازسازی تصنعی، با ثبت اقلیم خشک، معماری خشتی، بادگیرها، سازه‌های بادی کهن و دشت‌های فراخ، هویت بصری مستقلی به اثر بخشیده‌اند. این پوشش میدانی نه‌تنها جاذبه‌های میراث فرهنگی و تاریخی سیستان را به‌تصویر می‌کشد، بلکه از رهگذر پرداختن به آداب، پوشش، زبان و روابط عشیره‌ای، چهره‌ای اصیل، غیور و به‌دور از کلیشه‌های رسانه‌ای از مردم مرزنشین شرق کشور ارائه می‌دهد.
ترکیب بازیگران و عوامل اجرایی
گروه بازیگران سریال ترکیبی متوازن از چهره‌های باسابقه تئاتر و تلویزیون سراسری در کنار هنرمندان برجسته بومی استان است. سیامک صفری، علی اوسیوند، مجید پتکی، فرهاد بشارتی، وحید رحیمیان، رضا خدادادبیگی، حسام خلیل‌نژاد، شهروز آقایی‌پور، علیرضا سلمان‌نژاد، مهدی صدیقی، حمیدرضا سلیمانی، زینب شعبانی، حسنا قبادی، ساغر کیخا و مرتضی مودی در این مجموعه به ایفای نقش پرداخته‌اند. حضور این بازیگران بومی و باسابقه تئاتری در کنار بازیگران نام‌آشنا، به طبیعی‌تر شدن لحن، گویش و کنش‌های دراماتیک سریال کمک شایانی کرده است. جایگاه سریال در سیاست‌گذاری سیمافیلم تولید آسباد در راستای رویکرد سند تحول رسانه‌ملی با محوریت «عدالت‌گستری و هویت‌محوری» ارزیابی می‌شود؛ راهبردی که می‌کوشد روایت‌های تصویری را از انحصار محیط‌های آپارتمانی تهران خارج کرده و جغرافیای متکثر اقوام ایرانی را با محوریت اخلاق، خانواده و صیانت از هویت ملی در قالب درامی جذاب و مخاطب‌پسند به قاب تلویزیون بازگرداند.
بستر معنایی و پیرنگ داستانی
عنوان مجموعه برگرفته از آسباد یا همان آسیاب‌های بادی تاریخی حوزه سیستان است؛ شاهکارهای مهندسی نیاکان ایران که نماد سازگاری هوشمندانه و استواری در برابر بادهای ۱۲۰ روزه کویری محسوب می‌شوند. قصه در روستای خیالی «ملک‌آباد» در خطه سیستان‌و‌بلوچستان جریان دارد. ماجرا در روز افتتاحیه و کلنگ‌زنی یک پروژه عمرانی بزرگ کلید می‌خورد؛ جایی که «شیردل‌خان»، بزرگ و خیر محبوب روستا، به‌شکلی ناگهانی در محل آسباد باستانی روستا دار فانی را وداع می‌گوید. با وجود آن‌که مرگ او در ظاهر بر اثر کهولت سن یا عوامل طبیعی رخ داده، روح او آرام نگرفته و قانع نمی‌شود. داستان با حضور ماورایی و نظارت روح شیردل بر اهالی و رخدادها پیش می‌رود تا رازهای مکتوم، نیات پنهان، طمع‌ورزی‌ها و حقایق
پشت پرده این مرگ و آینده روستا آشکار شود. این تلفیق ظریف میان درام اجتماعی-بومی با تعلیق‌های معمایی و رگه‌هایی از واقع‌گرایی جادویی، تلاشی برای نمایش دغدغه‌های معاصر نظیر حفظ میراث کهن در برابر هجوم سودجویی و تغییرات نامتوازن بافت روستا است.
جغرافیای تولید و بافت بصری
یکی از تمایزهای تولیدی آسباد، وسعت لوکیشن‌ها و خروج دوربین از استودیوهای شهری است. تصویربرداری این مجموعه به‌طور کامل در بسترهای جغرافیایی واقعی در زابل، زاهدان و بخش‌هایی از گناباد انجام شده است. سازندگان به‌جای بازسازی تصنعی، با ثبت اقلیم خشک، معماری خشتی، بادگیرها، سازه‌های بادی کهن و دشت‌های فراخ، هویت بصری مستقلی به اثر بخشیده‌اند. این پوشش میدانی نه‌تنها جاذبه‌های میراث فرهنگی و تاریخی سیستان را به‌تصویر می‌کشد، بلکه از رهگذر پرداختن به آداب، پوشش، زبان و روابط عشیره‌ای، چهره‌ای اصیل، غیور و به‌دور از کلیشه‌های رسانه‌ای از مردم مرزنشین شرق کشور ارائه می‌دهد.
ترکیب بازیگران و عوامل اجرایی
گروه بازیگران سریال ترکیبی متوازن از چهره‌های باسابقه تئاتر و تلویزیون سراسری در کنار هنرمندان برجسته بومی استان است. سیامک صفری، علی اوسیوند، مجید پتکی، فرهاد بشارتی، وحید رحیمیان، رضا خدادادبیگی، حسام خلیل‌نژاد، شهروز آقایی‌پور، علیرضا سلمان‌نژاد، مهدی صدیقی، حمیدرضا سلیمانی، زینب شعبانی، حسنا قبادی، ساغر کیخا و مرتضی مودی در این مجموعه به ایفای نقش پرداخته‌اند. حضور این بازیگران بومی و باسابقه تئاتری در کنار بازیگران نام‌آشنا، به طبیعی‌تر شدن لحن، گویش و کنش‌های دراماتیک سریال کمک شایانی کرده است. جایگاه سریال در سیاست‌گذاری سیمافیلم تولید آسباد در راستای رویکرد سند تحول رسانه‌ملی با محوریت «عدالت‌گستری و هویت‌محوری» ارزیابی می‌شود؛ راهبردی که می‌کوشد روایت‌های تصویری را از انحصار محیط‌های آپارتمانی تهران خارج کرده و جغرافیای متکثر اقوام ایرانی را با محوریت اخلاق، خانواده و صیانت از هویت ملی در قالب درامی جذاب و مخاطب‌پسند به قاب تلویزیون بازگرداند.