کالابرگ؛ حمایت هدفمند از قدرت خرید

در شرایطی که افزایش هزینه‌های زندگی، به‌ویژه قیمت مواد غذایی و کالاهای ضروری، سهم بیشتری از درآمد خانوارهای کم‌درآمد را مصرف می‌کند، سیاست‌های حمایتی نمی‌تواند صرفا به پرداخت یک رقم ثابت محدود شود.

زهرا خدادادی - عضو کمیسیون اقتصادی مجلس

مسأله اصلی این است که حمایت دولت تا چه اندازه می‌تواند قدرت خرید خانوارهای هدف را حفظ کند و مانع از کاهش بیشتر سطح رفاه آنها شود.کالابرگ الکترونیکی در همین چارچوب قابل بررسی است. فلسفه این طرح آن است که بخشی از منابع حمایتی به جای آن‌که به صورت نقدی و بدون محدودیت مصرف در اختیار خانوار قرار گیرد، مستقیما برای تأمین کالاهای اساسی اختصاص پیدا کند. بنابراین، افزایش اعتبار کالابرگ زمانی می‌تواند اثرگذار باشد که متناسب با تغییرات قیمت‌ها و نیاز واقعی خانوار تعیین شود.یکی از چالش‌های مهم در سیاست‌های حمایتی، ثابت ماندن مبلغ کمک در شرایط تورمی است. اگر اعتبار کالابرگ برای مدت طولانی بدون توجه به رشد هزینه‌های خانوار ثابت بماند، ارزش واقعی آن کاهش پیدا می‌کند. تعیین اعتبار کالابرگ باید به شاخص‌های اقتصادی، نرخ تورم و تغییرات سبد مصرفی خانوار متصل باشد.از سوی دیگر، هدفمندی نیز اهمیت زیادی دارد. منابع حمایتی محدود است و باید به گروه‌هایی اختصاص یابد که فشار هزینه‌های ضروری بر آنها بیشتر است. دهک‌های پایین، به دلیل سهم بالاتر خوراک و کالاهای ضروری در سبد مصرفی خود، در برابر افزایش قیمت این اقلام آسیب‌پذیرتر هستند. بنابراین، افزایش اعتبار برای این گروه‌ها می‌تواند نسبت به حمایت یکسان از همه خانوارها، اثر متفاوتی بر حفظ قدرت خرید داشته باشد.
در کنار افزایش اعتبار، گسترده بودن شبکه پذیرندگان و تنوع کالاهای مشمول نیز اهمیت دارد. اگر خانوار برای استفاده از کالابرگ با محدودیت فروشگاه یا کالا مواجه باشد، بخشی از کارکرد حمایتی طرح از بین می‌رود.