تهیه‌کننده برنامه صبحگاهی شبکه افق از آموزش ورزش زورخانه‌ای در تلویزیون می‌گوید
رخصت زورخانه تلویزیونی
«هر مکانی که آدم می‌خواد وارد بشه، یه در داره. بعضی درها قاعده و قانون‌شون فرق داره.
نوشین مجلسی - روزنامه‌نگار
برای ورود به بعضی از درها اگه قامتت بلند باشه باید حتما سرت را خم کنی و با تواضع و نشان ادب وارد بشی. این در، در زورخونه است. وقتی وارد زورخونه می‌شی، هرچه غرور و تکبره باید پشت در بگذاری و با مرام پهلوانی وارد بشی. انسان پهلوان همیشه فروتنه.» این بخشی از تشریح فرهنگ و مرام پهلوانی و آداب ورود به زورخانه است که مجری ــ مربی برنامه «رخصت» به تهیه‌کنندگی سیدمحمدرضا نعمتی در قسمتی از برنامه شرح می‌دهد. جانمایه برنامه هم همین ترویج و آموزش فرهنگ جوانمردی است. با تهیه‌کننده رخصت شبکه افق، درباره توجه به این سوژه در قالب یک برنامه صبحگاهی گپ زدیم.
این روزها که کمتر به ورزش زورخانه‌ای توجه می‌شود، برنامه رخصت سراغ ترویج فرهنگ پهلوانی با نمایش این ورزش و گفتن از تاریخچه آن رفته است. برنامه‌ای که به‌صورت تولیدی هر روز ساعت ۷ صبح از شبکه افق روی آنتن می‌رود. سیدمحمدرضا نعمتی، تهیه‌کننده برنامه درباره انتخاب این سوژه برای ساخت یک برنامه صبحگاهی به جام‌جم گفت: ورزش پهلوانی فقط مجموعه‌ای از حرکات ورزشی نیست؛ فرهنگی غنی از احترام، جوانمردی و تواضع است. هدف ما در برنامه رخصت، علاوه بر معرفی این فرهنگ ارزشمند، آموزش ورزش زورخانه‌ای و ترغیب مخاطبان به تمرین در خانه است تا این ورزش اصیل را در زندگی روزمره خود جای دهند. در قسمت‌هایی که روی آنتن رفته است، ورزشکاران نوجوان در کنار مجری ــ مربی برنامه حضور داشته‌اند. نعمتی درباره پیوند میان این ورزش و آیین کهن با نسل جدید گفت: آینده فرهنگ پهلوانی به نسل نوجوان وابسته است. حضور نوجوانان هم فضای برنامه را پرانرژی‌تر می‌کند و هم نشان می‌دهد که این ورزش و ارزش‌های اخلاقی آن همچنان زنده و قابل انتقال به نسل جدید است.
مرام پهلوانی در زندگی روزمره
به گفته تهیه‌کننده برنامه، پخش رخصت قرار است هر روز تا سال آینده ادامه داشته باشد. برنامه‌ای که در آن پویش «همکلاسی» با یادی از کودکان شهید مدرسه شجره طیبه میناب شکل گرفته است. نعمتی درباره همراهی این ایده با مضمون برنامه عنوان کرد: ایده پویش از این نگاه شکل گرفت که پهلوانی فقط در گود زورخانه معنا ندارد و باید در زندگی روزمره هم نمود داشته باشد.
وی ادامه داد: پویش همکلاسی با هدف ترویج رفاقت، مسئولیت‌پذیری و کمک به دیگران شکل گرفته است. در طول برنامه نیز با ارائه آمار و گزارش عملکرد، روند مشارکت و نتایج آن را منعکس می‌کنیم. علی جلیل‌لو، سرمربی تیم ملی ورزش‌های زورخانه‌ای اجرای این برنامه را برعهده دارد. از نعمتی درباره چالش‌های اجرا با توجه به سابقه ورزشی جلیل‌لو پرسیدیم. او پاسخ داد: تخصص آقای جلیل‌لو در ورزش پهلوانی، یک امتیاز مهم برای برنامه است. طبیعتا اجرا با مربیگری تفاوت دارد، اما شناخت عمیق ایشان از این رشته کمک می‌کند مفاهیم تخصصی را دقیق و صمیمی به مخاطب منتقل کنیم.
داستان‌های کمترشنیده‌شده از جوانمردی
در هر قسمت شاهد بخشی مستندگونه هستیم که مرتبط با ورزش پهلوانی است. تهیه‌کننده این برنامه صبحگاهی درخصوص انتخاب و پژوهش سوژه‌های مستندگونه توضیح داد: سوژه‌ها براساس ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی ورزش پهلوانی انتخاب می‌شوند؛ از آیین‌های زورخانه‌ای و شخصیت‌های برجسته گرفته تا داستان‌های کمترشنیده‌شده جوانمردی.
نعمتی درباره ظرفیت تعداد سوژه‌ها برای ادامه پخش در طول کل برنامه تصریح کرد: این حوزه آن‌قدر غنی است که می‌توان با پژوهش مستمر، سوژه‌های متنوع و جذابی برای قسمت‌های متعدد پیدا کرد.
سیر پهلوانی در فرهنگ ایرانی
در تیتراژ برنامه، فناوری هوش مصنوعی در کنار تصاویر تاریخی و معاصر، جلوه‌ای از پیوند فناوری روز با تاریخ پهلوانی و فرهنگ بومی کشورمان را به نمایش می‌گذارد.
در این بخش، پهلوانی در حوزه‌های مختلف، با حضور شخصیت‌های برجسته از گذشته تا امروز تصویر می‌شود. تهیه‌کننده رخصت درباره چرایی طراحی این نوع روایت برای آغاز برنامه گفت: ما می‌خواستیم سیر پهلوانی در فرهنگ ایرانی را روایت کنیم؛ روایتی که با ماجرای کندن در خیبر آغاز می‌شود و با تصاویر شهید عزیزمان به پایان می‌رسد؛ شخصیتی که به زورخانه علاقه داشت و از نگاه ما، خودش نیز یک پهلوان بود. هدف این بود که پیوند فرهنگ پهلوانی را از ریشه‌های تاریخی تا روزگار معاصر به تصویر بکشیم.
وی در مورد قاب‌هایی از تصاویر شهدا بر دیوار زورخانه هم افزود: زورخانه در فرهنگ ایرانی، علاوه بر ورزش، محل پرورش اخلاق، ایثار و مسئولیت‌پذیری است. حضور تصاویر شهدا، یادآور پیوند این ارزش‌ها با فرهنگ پهلوانی و ادای احترام به کسانی است که برای مردم و کشور فداکاری کرده‌اند.
نقش مؤثر رسانه‌ملی در حفظ میراث پهلوانی
همان‌طور که عنوان شد به گفته تهیه‌کننده برنامه رخصت، هدف اصلی‌شان ترویج فرهنگ پهلوانی، تشویق مخاطبان به آموزش ورزش زورخانه‌ای، معرفی الگوهای پهلوانی و توجه به سلامت جامعه است. نعمتی درباره نقش رسانه‌ملی در ترویج فرهنگ پهلوانی، اهمیت‌دادن به ورزش باستانی ایران، معرفی آن به نسل جدید و ترغیب این نسل برای پی‌گرفتن ورزش زورخانه‌ای عنوان کرد: رسانه‌ملی ظرفیت بسیار زیادی برای معرفی دوباره این میراث فرهنگی دارد. معرفی ورزش پهلوانی در قالب روایتی جذاب و متناسب با زبان نسل جدید، می‌تواند توجه جامعه را به این ورزش جلب کند و نوجوانان بیشتری را به آن علاقه‌مند سازد.
تلویزیون و قاب‌هایی از یک میراث فرهنگی ناملموس
ورزش زورخانه‌ای، فراتر از ورزش، یک آیین است که ترکیبی از عناصر اسلامی، عرفانی و باورهای ایران باستان را شامل می‌شود که به‌عنوان یکی از میراث‌های فرهنگی ناملموس ایران در یونسکو ثبت شده است. مرشد که هدایتگر این آیین پهلوانی است با موسیقی حماسی و با مدد گرفتن از خداوند متعال ورزشکاران را به گود هشت‌ضلعی زورخانه فرامی‌خواند تا با حرکات رزمی ایرانی و با استفاده از ابزارهایی که هرکدام نماد سلاح‌های کهن است و قصه‌ای در پس آن وجود دارد، به گردش درآیند. علاوه بر ورزش، گلریزان هم یکی از آیین‌‌هایی است که در این فضا برای کمک به نیازمندان با حفظ مرام جوانمردی انجام می‌شود. تلویزیون تا امروز در قالب مجموعه‌های نمایشی، برنامه‌های ترکیبی و مستند همچون سایه آفتاب، برادر، زمانی برای عاشقی، شب دهم و ... پا به فضای زورخانه و دنیای پهلوانی گذاشته است و این روزها با برنامه صبحگاهی رخصت از تولیدات گروه اجتماعی شبکه افق بار دیگر به این بهانه، فرهنگ و تاریخ ایرانی را تصویر می‌کند. به گفته نعمتی، تهیه‌کننده برنامه، تلاش شده با ترکیبی از ورزش و آموزش‌های کاربردی، گفت‌وگوهای جذاب، معرفی الگوهای پهلوانی و ایجاد فضایی پرانرژی و صمیمی، صبحی بانشاط و امیدبخش برای مخاطبان آغاز شود تا در کنار کسب حال خوب، انگیزه بیشتری برای ورزش و زندگی سالم داشته باشند.
این روزها که کمتر به ورزش زورخانه‌ای توجه می‌شود، برنامه رخصت سراغ ترویج فرهنگ پهلوانی با نمایش این ورزش و گفتن از تاریخچه آن رفته است. برنامه‌ای که به‌صورت تولیدی هر روز ساعت ۷ صبح از شبکه افق روی آنتن می‌رود. سیدمحمدرضا نعمتی، تهیه‌کننده برنامه درباره انتخاب این سوژه برای ساخت یک برنامه صبحگاهی به جام‌جم گفت: ورزش پهلوانی فقط مجموعه‌ای از حرکات ورزشی نیست؛ فرهنگی غنی از احترام، جوانمردی و تواضع است. هدف ما در برنامه رخصت، علاوه بر معرفی این فرهنگ ارزشمند، آموزش ورزش زورخانه‌ای و ترغیب مخاطبان به تمرین در خانه است تا این ورزش اصیل را در زندگی روزمره خود جای دهند. در قسمت‌هایی که روی آنتن رفته است، ورزشکاران نوجوان در کنار مجری ــ مربی برنامه حضور داشته‌اند. نعمتی درباره پیوند میان این ورزش و آیین کهن با نسل جدید گفت: آینده فرهنگ پهلوانی به نسل نوجوان وابسته است. حضور نوجوانان هم فضای برنامه را پرانرژی‌تر می‌کند و هم نشان می‌دهد که این ورزش و ارزش‌های اخلاقی آن همچنان زنده و قابل انتقال به نسل جدید است.
مرام پهلوانی در زندگی روزمره
به گفته تهیه‌کننده برنامه، پخش رخصت قرار است هر روز تا سال آینده ادامه داشته باشد. برنامه‌ای که در آن پویش «همکلاسی» با یادی از کودکان شهید مدرسه شجره طیبه میناب شکل گرفته است. نعمتی درباره همراهی این ایده با مضمون برنامه عنوان کرد: ایده پویش از این نگاه شکل گرفت که پهلوانی فقط در گود زورخانه معنا ندارد و باید در زندگی روزمره هم نمود داشته باشد.
وی ادامه داد: پویش همکلاسی با هدف ترویج رفاقت، مسئولیت‌پذیری و کمک به دیگران شکل گرفته است. در طول برنامه نیز با ارائه آمار و گزارش عملکرد، روند مشارکت و نتایج آن را منعکس می‌کنیم. علی جلیل‌لو، سرمربی تیم ملی ورزش‌های زورخانه‌ای اجرای این برنامه را برعهده دارد. از نعمتی درباره چالش‌های اجرا با توجه به سابقه ورزشی جلیل‌لو پرسیدیم. او پاسخ داد: تخصص آقای جلیل‌لو در ورزش پهلوانی، یک امتیاز مهم برای برنامه است. طبیعتا اجرا با مربیگری تفاوت دارد، اما شناخت عمیق ایشان از این رشته کمک می‌کند مفاهیم تخصصی را دقیق و صمیمی به مخاطب منتقل کنیم.
داستان‌های کمترشنیده‌شده از جوانمردی
در هر قسمت شاهد بخشی مستندگونه هستیم که مرتبط با ورزش پهلوانی است. تهیه‌کننده این برنامه صبحگاهی درخصوص انتخاب و پژوهش سوژه‌های مستندگونه توضیح داد: سوژه‌ها براساس ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی ورزش پهلوانی انتخاب می‌شوند؛ از آیین‌های زورخانه‌ای و شخصیت‌های برجسته گرفته تا داستان‌های کمترشنیده‌شده جوانمردی.
نعمتی درباره ظرفیت تعداد سوژه‌ها برای ادامه پخش در طول کل برنامه تصریح کرد: این حوزه آن‌قدر غنی است که می‌توان با پژوهش مستمر، سوژه‌های متنوع و جذابی برای قسمت‌های متعدد پیدا کرد.
سیر پهلوانی در فرهنگ ایرانی
در تیتراژ برنامه، فناوری هوش مصنوعی در کنار تصاویر تاریخی و معاصر، جلوه‌ای از پیوند فناوری روز با تاریخ پهلوانی و فرهنگ بومی کشورمان را به نمایش می‌گذارد.
در این بخش، پهلوانی در حوزه‌های مختلف، با حضور شخصیت‌های برجسته از گذشته تا امروز تصویر می‌شود. تهیه‌کننده رخصت درباره چرایی طراحی این نوع روایت برای آغاز برنامه گفت: ما می‌خواستیم سیر پهلوانی در فرهنگ ایرانی را روایت کنیم؛ روایتی که با ماجرای کندن در خیبر آغاز می‌شود و با تصاویر شهید عزیزمان به پایان می‌رسد؛ شخصیتی که به زورخانه علاقه داشت و از نگاه ما، خودش نیز یک پهلوان بود. هدف این بود که پیوند فرهنگ پهلوانی را از ریشه‌های تاریخی تا روزگار معاصر به تصویر بکشیم.
وی در مورد قاب‌هایی از تصاویر شهدا بر دیوار زورخانه هم افزود: زورخانه در فرهنگ ایرانی، علاوه بر ورزش، محل پرورش اخلاق، ایثار و مسئولیت‌پذیری است. حضور تصاویر شهدا، یادآور پیوند این ارزش‌ها با فرهنگ پهلوانی و ادای احترام به کسانی است که برای مردم و کشور فداکاری کرده‌اند.
نقش مؤثر رسانه‌ملی در حفظ میراث پهلوانی
همان‌طور که عنوان شد به گفته تهیه‌کننده برنامه رخصت، هدف اصلی‌شان ترویج فرهنگ پهلوانی، تشویق مخاطبان به آموزش ورزش زورخانه‌ای، معرفی الگوهای پهلوانی و توجه به سلامت جامعه است. نعمتی درباره نقش رسانه‌ملی در ترویج فرهنگ پهلوانی، اهمیت‌دادن به ورزش باستانی ایران، معرفی آن به نسل جدید و ترغیب این نسل برای پی‌گرفتن ورزش زورخانه‌ای عنوان کرد: رسانه‌ملی ظرفیت بسیار زیادی برای معرفی دوباره این میراث فرهنگی دارد. معرفی ورزش پهلوانی در قالب روایتی جذاب و متناسب با زبان نسل جدید، می‌تواند توجه جامعه را به این ورزش جلب کند و نوجوانان بیشتری را به آن علاقه‌مند سازد.
تلویزیون و قاب‌هایی از یک میراث فرهنگی ناملموس
ورزش زورخانه‌ای، فراتر از ورزش، یک آیین است که ترکیبی از عناصر اسلامی، عرفانی و باورهای ایران باستان را شامل می‌شود که به‌عنوان یکی از میراث‌های فرهنگی ناملموس ایران در یونسکو ثبت شده است. مرشد که هدایتگر این آیین پهلوانی است با موسیقی حماسی و با مدد گرفتن از خداوند متعال ورزشکاران را به گود هشت‌ضلعی زورخانه فرامی‌خواند تا با حرکات رزمی ایرانی و با استفاده از ابزارهایی که هرکدام نماد سلاح‌های کهن است و قصه‌ای در پس آن وجود دارد، به گردش درآیند. علاوه بر ورزش، گلریزان هم یکی از آیین‌‌هایی است که در این فضا برای کمک به نیازمندان با حفظ مرام جوانمردی انجام می‌شود. تلویزیون تا امروز در قالب مجموعه‌های نمایشی، برنامه‌های ترکیبی و مستند همچون سایه آفتاب، برادر، زمانی برای عاشقی، شب دهم و ... پا به فضای زورخانه و دنیای پهلوانی گذاشته است و این روزها با برنامه صبحگاهی رخصت از تولیدات گروه اجتماعی شبکه افق بار دیگر به این بهانه، فرهنگ و تاریخ ایرانی را تصویر می‌کند. به گفته نعمتی، تهیه‌کننده برنامه، تلاش شده با ترکیبی از ورزش و آموزش‌های کاربردی، گفت‌وگوهای جذاب، معرفی الگوهای پهلوانی و ایجاد فضایی پرانرژی و صمیمی، صبحی بانشاط و امیدبخش برای مخاطبان آغاز شود تا در کنار کسب حال خوب، انگیزه بیشتری برای ورزش و زندگی سالم داشته باشند.