زندیه‌وکیلی استاندار استان مرکزی در گفت‌وگوی اختصاصی با روزنامه «جام‌جم»: صدا و سیما توانسته با رویدادی ملی، ظرفیت‌های استان‌ها را نشان دهد
رقابت مثبت شهرستان‌ها در ایــران‌جان
استان مرکزی در تاریخ معاصر ایران، یکی از کانون‌های مهم شکل‌گیری نهاد‌های سیاسی، علمی و صنعتی بوده است؛ از خاستگاه چهره‌های اثرگذار در عرصه حکمرانی و علوم تا جایگاه این استان در صنعت کشور. بااین‌حال، معرفی ظرفیت‌های چنین استانی تنها به بیان پیشینه تاریخی و دستاوردهای صنعتی محدود نمی‌شود و پرداختن به مسائل و مطالبات مردم آن نیز بخشی از این شناخت است.
زهرا عباسی - جام جم آنلاین
رویداد ملی «ایران جان» فرصتی فراهم کرد تا توانمندی‌های استان مرکزی در حوزه‌های مختلف در معرض دید مخاطبان سراسر کشور قرار گیرد و همزمان، برخی مسائل مهم این منطقه نیز بیشتر دیده شود. به همین بهانه و در جریان حضور خبرنگار اعزامی جام‌جم آنلاین به استان مرکزی، با مهدی زندیه‌وکیلی استاندار مرکزی گفتوگو کردیم تا دستاوردهای این رویداد، میزان مشارکت شهرستان‌ها، ظرفیت‌های رسانه‌ای ایجادشده و مهم‌ترین مطالبات استان از مسئولان ملی را مرور و واکاوی کنیم.
با توجه به این‌که روز‌های پایانی میزبانی استان مرکزی از «ایران جان» را پشت سر می‌گذاریم، ارزیابی شما از دستاوردهای این رویداد چیست؟ این فرصت رسانه‌ای تا چه اندازه توانسته ظرفیت‌های صنعتی، اقتصادی و گردشگری استان را به مخاطبان سراسر کشور و حتی خارج از ایران معرفی کند؟
برای ارزیابی دقیق دستاوردهای این رویداد، لازم است پس از پایان میزبانی، برنامه‌ها و بازخورد‌های مخاطبان به‌صورت جامع بررسی شود. در روز‌های گذشته، بخش زیادی از وقتم صرف پیگیری روند برگزاری رویداد، میزبانی از مهمانان و گفتوگو با شبکه‌های مختلف صداوسیما شد؛ هرچند در شکل‌گیری و تدوین برنامه‌های تلویزیونی نیز مشارکت داشتم، فرصت کافی برای مشاهده همه تولیدات را پیدا نکردم. بنابراین قضاوت دقیق درباره میزان اثرگذاری ایران جان نیازمند بررسی‌های تکمیلی است. بااین‌حال، آنچه در جریان برگزاری رویداد شاهد بودیم نشان می‌دهد این فرصت توانسته است ظرفیت‌های استان مرکزی را در معرض توجه گسترده‌تری قرار دهد. به اعتقاد من، اهمیت این رویداد تنها به معرفی چندروزه جاذبه‌های صنعتی، اقتصادی و گردشگری استان محدود نمی‌شود بلکه می‌تواند زمینه شناخت ماندگارتر مخاطبان از توانمندی‌ها، فرصت‌ها و داشته‌های مرکزی را فراهم کند. میزان تحقق این هدف را باید با بررسی نتایج و بازخورد‌های رویداد در روز‌های آینده دقیق‌تر سنجید.
آیا با استانداران استان‌های دیگری که فرصت میزبانی از رویداد ایران جان را داشته‌اند درباره تجربه و دستاوردهای این رویداد گفتوگو کرده‌اید؟
با وجود برگزاری این رویداد در ۱۰ استان، هنوز فرصت مناسبی برای گفتوگو با همکارانم در استان‌های دیگر و تبادل نظر درباره نتایج و دستاوردهای آن نداشته‌ام. ضمن این‌که در این مدت، استان‌ها عمدتا درگیر مسائل مربوط به جنگ و موضوعات مرتبط با آن بوده‌اند و فرصت چندانی برای دیدار و گفتوگو درباره تجربه میزبانی از ایران جان پیش نیامده است.
با توجه به فرصت رسانه‌ای ایران جان، کدام مطالبه مردم استان مرکزی را نیازمند توجه جدی‌تر مسئولان ملی می‌دانید؟
یکی از مهم‌ترین مطالبات مردم استان مرکزی، به‌ویژه شهروندان اراک و شازند، رسیدگی جدی به معضل آلودگی هواست. بخش بزرگی از جمعیت استان با پیامد‌های این آلودگی مواجهند و ما برای حل این مشکل به همراهی و حمایت مسئولان ملی نیاز داریم. واقعیت این است که بخشی از شرایط موجود را درراستای تامین نیاز‌های کشور تحمل می‌کنیم اما این مسأله نباید به‌معنای نادیده گرفتن تبعات آن برای سلامت و زندگی مردم باشد. امیدواریم فرصت رسانه‌ای ایران جان بتواند توجه مسئولان ملی را بیش از گذشته به این مطالبه جلب کند و زمینه اقدامات مؤثر برای رفع این معضل را فراهم آورد.
با توجه به این‌که در برگزاری رویداد ایران جان در استان‌ها به فراخور بخش بیشتری از برنامه‌سازی در مرکز استان انجام می‌گیرد و طبیعتا توجه‌ها معطوف به مرکز استان خواهد شد، چقدر برای شما اهمیت داشت که همه شهرستان‌های استان مرکزی در فرصت رسانه‌ای ایران جان مشارکت داشته باشند و ظرفیت‌های فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی هر منطقه به‌طور مستقل معرفی شود؟
از همان ابتدای تصمیم‌گیری برای برگزاری رویداد ایران جان در استان مرکزی، بر این موضوع تاکید داشتیم که مشارکت به یک شهر یا مرکز استان محدود نماند و همه شهرستان‌ها در این فرصت سهیم باشند. به همین منظور، برای هر روز یکی از شهرستان‌ها را به‌عنوان روز فرهنگی آن منطقه در نظر گرفتیم و مسئولیت اجرای برنامه‌ها را به فرمانداران سپردیم. در همین راستا، جلساتی با مسئولان صداوسیما و فرمانداران برگزار شد تا برنامه‌های متناسب با ظرفیت‌های هر شهرستان طراحی و اجرا شود. هدف ما این بود که ایران جان صرفا به تولید و پخش مجموعه‌ای از برنامه‌های تلویزیونی محدود نماند بلکه به حرکتی فراگیر در استان تبدیل شود و مردم نیز به‌طور مستقیم در آن مشارکت کنند. خوشبختانه این رویکرد به شکل‌گیری رویداد‌های متنوعی در شهرستان‌ها منجر شده است؛ از جشنواره محصولات بومی مانند انار و انگور تا معرفی سوغات، آثار هنری و برگزاری برنامه‌های فرهنگی. این فعالیت‌ها علاوه بر معرفی ظرفیت‌های هر منطقه، خود به بستری برای تولید خبر و محتوا تبدیل شده‌اند. در کنار صداوسیما، سایر رسانه‌ها و رسانه‌های مجازی نیز در پوشش این رویداد‌ها مشارکت دارند و همین همراهی، دامنه اثرگذاری این هم‌افزایی رسانه‌ای را گسترش داده است. برای ما مهم بود که مردم صرفا در جایگاه مخاطبان برنامه‌های تلویزیونی قرار نگیرند بلکه آثار این رویداد را در محیط زندگی خود نیز لمس کنند. به همین دلیل تلاش کردیم فرصت ایران جان در شهر‌ها و شهرستان‌های استان جریان پیدا کند و ظرفیت‌های محلی، افزون بر بازتاب در رسانه‌ها، به زمینه‌ای برای مشارکت و تحرک فرهنگی و اجتماعی در خود مناطق تبدیل شود.
تعاملات مردمی و شور و هیجان شکل‌گرفته در جریان ایران جان چه تاثیری بر تقویت هویت محلی و معرفی ظرفیت‌های استان مرکزی خواهد داشت؟
این تعاملات کاملا طبیعی و خودجوش است. چون مردم به خاستگاه خود، شهر، روستا و منطقه‌ای که به آن تعلق دارند علاقه‌مندند. وقتی روستایی در تلویزیون معرفی می‌شود یا جاذبه‌های تاریخی و گردشگری یک شهر روی آنتن می‌رود، مردم آن منطقه احساس افتخار می‌کنند و این فرصت پیش می‌آید که داشته‌های محل زندگی خود را با دیگران به اشتراک بگذارند. استان مرکزی نیز از نظر مفاخر و مشاهیر جایگاه برجسته‌ای در کشور دارد. همان‌طور که پیشتر اشاره کرده‌ام، بخش قابل‌توجهی از مفاخر علمی ایران از این استان برخاسته‌اند و به تعبیری، نیمی از پدران علوم ایران متعلق به استان مرکزی هستند. وجود این شخصیت‌های برجسته در شهر‌های مختلف، بخشی از هویت و مایه مباهات مردم این مناطق است. برگزاری این رویداد درعین‌حال نوعی رقابت مثبت میان شهرستان‌ها ایجاد کرده است؛ رقابتی برای معرفی بهتر ظرفیت‌ها و داشته‌های هر منطقه به مردم سراسر ایران. هر شهرستان تلاش می‌کند چهره‌های شاخص خود را در حوزه‌های مختلف، از دانشمندان و ورزشکاران گرفته تا هنرمندان، شهدا و دیگر مفاخر معرفی کند. درواقع آنچه در این چند روز شاهد آن هستیم، مرور مجموعه‌ای از ظرفیت‌ها و داشته‌های استان مرکزی است؛ فرصتی که هم به تقویت احساس تعلق مردم به زادگاه‌شان کمک می‌کند و هم زمینه شناخت بیشتر دیگر ایرانیان از پیشینه، توانمندی‌ها و سرمایه‌های انسانی این استان را فراهم می‌آورد.
از منظر مدیریت و حکمرانی، برگزاری ایران جان چه اهمیتی دارد و این رویداد، فراتر از دوره مسئولیت مدیران فعلی چه دستاورد ماندگاری می‌تواند برای استان مرکزی به همراه داشته باشد؟
برای پاسخ به این پرسش لازم است به تجربه‌ای شخصی اشاره کنم. من در دوره‌های مختلف زندگی، بیننده برنامه‌های صداوسیما بوده‌ام و بار‌ها پیش آمده که در یک برنامه، تصویر یک اثر تاریخی، جاذبه طبیعی یا بخشی از ظرفیت‌های یک شهر را دیده‌ام و آن تصویر در ذهنم مانده است. حتی چند سال بعد، وقتی به آن استان یا شهر سفر کرده‌ام، همان تصویر را به یاد آورده‌ام و برای دیدن آن مکان، مثلا مزار یک دانشمند یا یک جاذبه طبیعی سراغ مردم رفته‌ام یا در اینترنت جست‌و‌جو کرده‌ام. آنجا با خودم فکر کردم این تصویر چگونه در ذهنم ماندگار شده. خب به این دلیل که پیشتر آن را از تلویزیون دیده بودم. با چنین تجربه‌ای، ایران جان را رویدادی محدود به روز‌های برگزاری آن نمی‌دانم. به اعتقاد من، این رویداد بذری است که در حوزه‌های مختلف کاشته می‌شود و به افزایش شناخت مردم از استان کمک می‌کند. انسان‌ها محور این شناختند و آشنایی با ظرفیت‌های یک منطقه می‌تواند زمینه‌ساز اتفاقات مختلفی در حوزه گردشگری و خدمات، تولید و حتی شکل‌گیری نگاه تازه‌ای به آن استان باشد.
با توجه به این‌که روز‌های پایانی میزبانی استان مرکزی از «ایران جان» را پشت سر می‌گذاریم، ارزیابی شما از دستاوردهای این رویداد چیست؟ این فرصت رسانه‌ای تا چه اندازه توانسته ظرفیت‌های صنعتی، اقتصادی و گردشگری استان را به مخاطبان سراسر کشور و حتی خارج از ایران معرفی کند؟
برای ارزیابی دقیق دستاوردهای این رویداد، لازم است پس از پایان میزبانی، برنامه‌ها و بازخورد‌های مخاطبان به‌صورت جامع بررسی شود. در روز‌های گذشته، بخش زیادی از وقتم صرف پیگیری روند برگزاری رویداد، میزبانی از مهمانان و گفتوگو با شبکه‌های مختلف صداوسیما شد؛ هرچند در شکل‌گیری و تدوین برنامه‌های تلویزیونی نیز مشارکت داشتم، فرصت کافی برای مشاهده همه تولیدات را پیدا نکردم. بنابراین قضاوت دقیق درباره میزان اثرگذاری ایران جان نیازمند بررسی‌های تکمیلی است. بااین‌حال، آنچه در جریان برگزاری رویداد شاهد بودیم نشان می‌دهد این فرصت توانسته است ظرفیت‌های استان مرکزی را در معرض توجه گسترده‌تری قرار دهد. به اعتقاد من، اهمیت این رویداد تنها به معرفی چندروزه جاذبه‌های صنعتی، اقتصادی و گردشگری استان محدود نمی‌شود بلکه می‌تواند زمینه شناخت ماندگارتر مخاطبان از توانمندی‌ها، فرصت‌ها و داشته‌های مرکزی را فراهم کند. میزان تحقق این هدف را باید با بررسی نتایج و بازخورد‌های رویداد در روز‌های آینده دقیق‌تر سنجید.
آیا با استانداران استان‌های دیگری که فرصت میزبانی از رویداد ایران جان را داشته‌اند درباره تجربه و دستاوردهای این رویداد گفتوگو کرده‌اید؟
با وجود برگزاری این رویداد در ۱۰ استان، هنوز فرصت مناسبی برای گفتوگو با همکارانم در استان‌های دیگر و تبادل نظر درباره نتایج و دستاوردهای آن نداشته‌ام. ضمن این‌که در این مدت، استان‌ها عمدتا درگیر مسائل مربوط به جنگ و موضوعات مرتبط با آن بوده‌اند و فرصت چندانی برای دیدار و گفتوگو درباره تجربه میزبانی از ایران جان پیش نیامده است.
با توجه به فرصت رسانه‌ای ایران جان، کدام مطالبه مردم استان مرکزی را نیازمند توجه جدی‌تر مسئولان ملی می‌دانید؟
یکی از مهم‌ترین مطالبات مردم استان مرکزی، به‌ویژه شهروندان اراک و شازند، رسیدگی جدی به معضل آلودگی هواست. بخش بزرگی از جمعیت استان با پیامد‌های این آلودگی مواجهند و ما برای حل این مشکل به همراهی و حمایت مسئولان ملی نیاز داریم. واقعیت این است که بخشی از شرایط موجود را درراستای تامین نیاز‌های کشور تحمل می‌کنیم اما این مسأله نباید به‌معنای نادیده گرفتن تبعات آن برای سلامت و زندگی مردم باشد. امیدواریم فرصت رسانه‌ای ایران جان بتواند توجه مسئولان ملی را بیش از گذشته به این مطالبه جلب کند و زمینه اقدامات مؤثر برای رفع این معضل را فراهم آورد.
با توجه به این‌که در برگزاری رویداد ایران جان در استان‌ها به فراخور بخش بیشتری از برنامه‌سازی در مرکز استان انجام می‌گیرد و طبیعتا توجه‌ها معطوف به مرکز استان خواهد شد، چقدر برای شما اهمیت داشت که همه شهرستان‌های استان مرکزی در فرصت رسانه‌ای ایران جان مشارکت داشته باشند و ظرفیت‌های فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی هر منطقه به‌طور مستقل معرفی شود؟
از همان ابتدای تصمیم‌گیری برای برگزاری رویداد ایران جان در استان مرکزی، بر این موضوع تاکید داشتیم که مشارکت به یک شهر یا مرکز استان محدود نماند و همه شهرستان‌ها در این فرصت سهیم باشند. به همین منظور، برای هر روز یکی از شهرستان‌ها را به‌عنوان روز فرهنگی آن منطقه در نظر گرفتیم و مسئولیت اجرای برنامه‌ها را به فرمانداران سپردیم. در همین راستا، جلساتی با مسئولان صداوسیما و فرمانداران برگزار شد تا برنامه‌های متناسب با ظرفیت‌های هر شهرستان طراحی و اجرا شود. هدف ما این بود که ایران جان صرفا به تولید و پخش مجموعه‌ای از برنامه‌های تلویزیونی محدود نماند بلکه به حرکتی فراگیر در استان تبدیل شود و مردم نیز به‌طور مستقیم در آن مشارکت کنند. خوشبختانه این رویکرد به شکل‌گیری رویداد‌های متنوعی در شهرستان‌ها منجر شده است؛ از جشنواره محصولات بومی مانند انار و انگور تا معرفی سوغات، آثار هنری و برگزاری برنامه‌های فرهنگی. این فعالیت‌ها علاوه بر معرفی ظرفیت‌های هر منطقه، خود به بستری برای تولید خبر و محتوا تبدیل شده‌اند. در کنار صداوسیما، سایر رسانه‌ها و رسانه‌های مجازی نیز در پوشش این رویداد‌ها مشارکت دارند و همین همراهی، دامنه اثرگذاری این هم‌افزایی رسانه‌ای را گسترش داده است. برای ما مهم بود که مردم صرفا در جایگاه مخاطبان برنامه‌های تلویزیونی قرار نگیرند بلکه آثار این رویداد را در محیط زندگی خود نیز لمس کنند. به همین دلیل تلاش کردیم فرصت ایران جان در شهر‌ها و شهرستان‌های استان جریان پیدا کند و ظرفیت‌های محلی، افزون بر بازتاب در رسانه‌ها، به زمینه‌ای برای مشارکت و تحرک فرهنگی و اجتماعی در خود مناطق تبدیل شود.
تعاملات مردمی و شور و هیجان شکل‌گرفته در جریان ایران جان چه تاثیری بر تقویت هویت محلی و معرفی ظرفیت‌های استان مرکزی خواهد داشت؟
این تعاملات کاملا طبیعی و خودجوش است. چون مردم به خاستگاه خود، شهر، روستا و منطقه‌ای که به آن تعلق دارند علاقه‌مندند. وقتی روستایی در تلویزیون معرفی می‌شود یا جاذبه‌های تاریخی و گردشگری یک شهر روی آنتن می‌رود، مردم آن منطقه احساس افتخار می‌کنند و این فرصت پیش می‌آید که داشته‌های محل زندگی خود را با دیگران به اشتراک بگذارند. استان مرکزی نیز از نظر مفاخر و مشاهیر جایگاه برجسته‌ای در کشور دارد. همان‌طور که پیشتر اشاره کرده‌ام، بخش قابل‌توجهی از مفاخر علمی ایران از این استان برخاسته‌اند و به تعبیری، نیمی از پدران علوم ایران متعلق به استان مرکزی هستند. وجود این شخصیت‌های برجسته در شهر‌های مختلف، بخشی از هویت و مایه مباهات مردم این مناطق است. برگزاری این رویداد درعین‌حال نوعی رقابت مثبت میان شهرستان‌ها ایجاد کرده است؛ رقابتی برای معرفی بهتر ظرفیت‌ها و داشته‌های هر منطقه به مردم سراسر ایران. هر شهرستان تلاش می‌کند چهره‌های شاخص خود را در حوزه‌های مختلف، از دانشمندان و ورزشکاران گرفته تا هنرمندان، شهدا و دیگر مفاخر معرفی کند. درواقع آنچه در این چند روز شاهد آن هستیم، مرور مجموعه‌ای از ظرفیت‌ها و داشته‌های استان مرکزی است؛ فرصتی که هم به تقویت احساس تعلق مردم به زادگاه‌شان کمک می‌کند و هم زمینه شناخت بیشتر دیگر ایرانیان از پیشینه، توانمندی‌ها و سرمایه‌های انسانی این استان را فراهم می‌آورد.
از منظر مدیریت و حکمرانی، برگزاری ایران جان چه اهمیتی دارد و این رویداد، فراتر از دوره مسئولیت مدیران فعلی چه دستاورد ماندگاری می‌تواند برای استان مرکزی به همراه داشته باشد؟
برای پاسخ به این پرسش لازم است به تجربه‌ای شخصی اشاره کنم. من در دوره‌های مختلف زندگی، بیننده برنامه‌های صداوسیما بوده‌ام و بار‌ها پیش آمده که در یک برنامه، تصویر یک اثر تاریخی، جاذبه طبیعی یا بخشی از ظرفیت‌های یک شهر را دیده‌ام و آن تصویر در ذهنم مانده است. حتی چند سال بعد، وقتی به آن استان یا شهر سفر کرده‌ام، همان تصویر را به یاد آورده‌ام و برای دیدن آن مکان، مثلا مزار یک دانشمند یا یک جاذبه طبیعی سراغ مردم رفته‌ام یا در اینترنت جست‌و‌جو کرده‌ام. آنجا با خودم فکر کردم این تصویر چگونه در ذهنم ماندگار شده. خب به این دلیل که پیشتر آن را از تلویزیون دیده بودم. با چنین تجربه‌ای، ایران جان را رویدادی محدود به روز‌های برگزاری آن نمی‌دانم. به اعتقاد من، این رویداد بذری است که در حوزه‌های مختلف کاشته می‌شود و به افزایش شناخت مردم از استان کمک می‌کند. انسان‌ها محور این شناختند و آشنایی با ظرفیت‌های یک منطقه می‌تواند زمینه‌ساز اتفاقات مختلفی در حوزه گردشگری و خدمات، تولید و حتی شکل‌گیری نگاه تازه‌ای به آن استان باشد.