سلامت در محاصره تبلیغات مجازی
گسترش تبلیغات پزشکی در فضای مجازی، به‌ویژه تبلیغ روش‌ها و تجهیزاتی که مدعی تشخیص بیماری در کوتاه‌ترین زمان و بدون نیاز به اقدامات تهاجمی هستند، به یکی از نگرانی‌های جدی در حوزه سلامت تبدیل شده است.
دکتر محمدرضا رئیس فیروز| رئیس بخش قلب بیمارستان فرهیختگان
این نوع مداخلات و ادعاهای پزشکی که در بستر فناوری‌های نوین، اینترنت و فضای مجازی مطرح می‌شوند، پدیده‌ای مختص ایران نیست و در کشورهای مختلف جهان نیز با آن مواجه هستیم اما متأسفانه در ایران، گسترش این پدیده با سرعت و شدت بیشتری صورت گرفته است. ادعاهای مطرح‌شده در این فضاها، دست‌کم با این شکل و قطعیتی که در تبلیغات مطرح می‌شوند، پشتوانه علمی و تأییدیه معتبر بین‌المللی ندارند. متأسفانه برخی افراد سودجو از این شرایط سوءاستفاده می‌کنند، از مردم مبالغی دریافت می‌کنند و نتایجی در اختیار آنها قرار می‌دهند که از اعتبار علمی و قابلیت استناد لازم برخوردار نیستند.
در بسیاری از کشورها، به‌ویژه در نظام‌هایی که نظارت حاکمیتی مؤثرتری بر خدمات سلامت دارند، با چنین تبلیغاتی برخورد می‌شود و تلاش می‌کنند از ادامه فعالیت و تکرار این موارد جلوگیری کنند. متأسفانه در کشور ما، این تبلیغات همچنان ادامه دارند. با وجود این‌که به نظر می‌رسد مسئولان و کارشناسان ذی‌ربط در وزارت بهداشت نیز از غیرمعتبر بودن بسیاری از این ادعاها آگاهند، برای مقابله با این مسأله اقدام مؤثر و بازدارنده‌ای مشاهده نمی‌شود.
متأسفانه نظارت مؤثر بر محتوای منتشرشده در فضای مجازی، به‌ویژه در ایران، با چالش‌های جدی مواجه است. این مسأله تنها به حوزه درمان محدود نمی‌شود و در بخش‌های مختلف و کسب‌وکارهای گوناگون نیز شاهد انتشار ادعاهایی هستیم که ممکن است مردم آنها را باور کنند. با این حال، زمانی که موضوع به حوزه پزشکی و سلامت مربوط می‌شود، مسأله بسیار حساس‌تر است؛ زیرا پای جان و سلامت انسان‌ها در میان است و نمی‌توان اجازه داد هر فردی بدون برخورداری از صلاحیت و مجوزهای لازم، با تبلیغات گمراه‌کننده مردم را به استفاده از خدمات یا تجهیزات پزشکی ترغیب کند. در برخی حوزه‌ها، تبلیغات نادرست ممکن است صرفا به زیان مالی مردم منجر شود اما در حوزه سلامت، پیامدهای این تبلیغات می‌تواند هم مالی و هم جانی باشد. به همین دلیل، انتظار می‌رود مسئولان و نهادهای ذی‌ربط با جدیت بیشتری برای جلوگیری از گسترش این پدیده اقدام کنند.
در کنار مسئولیت نهادهای نظارتی، مردم نیز باید با آگاهی و هوشیاری بیشتری تصمیم بگیرند. توصیه من این است که افراد پیش از خرید تجهیزات یا استفاده از خدماتی که ادعا می‌شود قابلیت تشخیص یا درمان بیماری‌ها را دارند، حتما با پزشک معتمد خود یا متخصصان مربوطه مشورت کنند.
در بسیاری از کشورها، به‌ویژه در نظام‌هایی که نظارت حاکمیتی مؤثرتری بر خدمات سلامت دارند، با چنین تبلیغاتی برخورد می‌شود و تلاش می‌کنند از ادامه فعالیت و تکرار این موارد جلوگیری کنند. متأسفانه در کشور ما، این تبلیغات همچنان ادامه دارند. با وجود این‌که به نظر می‌رسد مسئولان و کارشناسان ذی‌ربط در وزارت بهداشت نیز از غیرمعتبر بودن بسیاری از این ادعاها آگاهند، برای مقابله با این مسأله اقدام مؤثر و بازدارنده‌ای مشاهده نمی‌شود.
متأسفانه نظارت مؤثر بر محتوای منتشرشده در فضای مجازی، به‌ویژه در ایران، با چالش‌های جدی مواجه است. این مسأله تنها به حوزه درمان محدود نمی‌شود و در بخش‌های مختلف و کسب‌وکارهای گوناگون نیز شاهد انتشار ادعاهایی هستیم که ممکن است مردم آنها را باور کنند. با این حال، زمانی که موضوع به حوزه پزشکی و سلامت مربوط می‌شود، مسأله بسیار حساس‌تر است؛ زیرا پای جان و سلامت انسان‌ها در میان است و نمی‌توان اجازه داد هر فردی بدون برخورداری از صلاحیت و مجوزهای لازم، با تبلیغات گمراه‌کننده مردم را به استفاده از خدمات یا تجهیزات پزشکی ترغیب کند. در برخی حوزه‌ها، تبلیغات نادرست ممکن است صرفا به زیان مالی مردم منجر شود اما در حوزه سلامت، پیامدهای این تبلیغات می‌تواند هم مالی و هم جانی باشد. به همین دلیل، انتظار می‌رود مسئولان و نهادهای ذی‌ربط با جدیت بیشتری برای جلوگیری از گسترش این پدیده اقدام کنند.
در کنار مسئولیت نهادهای نظارتی، مردم نیز باید با آگاهی و هوشیاری بیشتری تصمیم بگیرند. توصیه من این است که افراد پیش از خرید تجهیزات یا استفاده از خدماتی که ادعا می‌شود قابلیت تشخیص یا درمان بیماری‌ها را دارند، حتما با پزشک معتمد خود یا متخصصان مربوطه مشورت کنند.