پیام رهبرانقلاب؛ ایران در آستانه نظم جدید جهانی
پیام اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی به نخبگان و مدالآوران علمی و ورزشی کشور را نباید صرفا پیامی در تجلیل از موفقیتهای علمی و ورزشی نوجوانان و جوانان ایران دانست.
محمود نقدیپور | مدرس دانشگاه
اهمیت این پیام در آن است که مسأله نخبگی و پیشرفت علمی را در افقی فراتر از موفقیت فردی، رتبههای علمی و دستاوردهای فناورانه قرار میدهد و آن را به مسألهای درباره آینده ایران، قدرت ملی، مرجعیت علمی و جایگاه کشور در نظم در حال شکلگیری جهان پیوند میزند. در این نگاه، نخبگان صرفا برگزیدگان یک رقابت علمی نیستند؛ آنان بخشی از سرمایه راهبردی ایران برای ساخت آیندهاند. علم نیز صرفا مجموعهای از دانستهها یا شاخصی برای سنجش پیشرفت کشور نیست؛ بلکه یکی از سرچشمههای اصلی قدرت و استقلال و در سطحی بالاتر، از ارکان بازآفرینی تمدنی است. از همین منظر، تأکید بر فرا راهبرد «العلمُ سلطان» را باید فراتر از یک توصیه علمی فهم کرد؛ این تعبیر دربردارنده یک گزاره عمیق درباره نسبت علم، قدرت و آینده ایران است.
تجربه تاریخ تمدنها نشان میدهد که هیچ تمدنی صرفا با برخورداری از جمعیت، منابع طبیعی یا قدرت نظامی پایدار نمانده است. تمدنها زمانی قدرت تاریخی پیدا کردهاند که توانستهاند دانش تولید کنند، دانش را به فناوری تبدیل کنند و فناوری را در خدمت سازماندهی اقتصاد، جامعه، قدرت و زندگی انسان قرار دهند.
در جهان امروز این نسبت آشکارتر از گذشته است. قدرت کشورها دیگر تنها در تعداد سلاحها، حجم منابع طبیعی یا اندازه اقتصاد آنها خلاصه نمیشود. کشورهایی که در مرزهای دانش، فناوریهای راهبردی، هوش مصنوعی، زیستفناوری، انرژی، فضا، علوم محاسباتی و سایر فناوریهای نوظهور پیشتازند، بخش مهمی از قواعد آینده را نیز تعیین خواهند کرد.