حمایت فقط کمک مالی نیست
حمایت از خانواده‌های نیازمند زمانی به بهبود پایدار شرایط زندگی آنها می‌انجامد که علاوه بر تأمین نیازهای روزمره، زمینه رشد فردی و اجتماعی اعضای خانواده نیز فراهم شود. آموزش، تقویت توانایی‌های فردی، دسترسی به فرصت‌های تحصیلی و آشنایی با مهارت‌های زندگی ازجمله موضوعاتی است که می‌تواند مسیر آینده کودکان و نوجوانان را تحت تأثیر قرار دهد.
هانا چراغی | جام‌جم آنلاین
در این میان، توجه به نیازهای فرهنگی و آموزشی خانواده‌های کم‌برخوردار اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه محدودیت‌های اقتصادی نباید مانعی برای شکوفایی استعدادها، ادامه تحصیل و بهره‌مندی از خدمات مشاوره‌ای باشد. کمیته امداد نیز در کنار حمایت‌های معیشتی، برنامه‌هایی را در این حوزه دنبال می‌کند.
همراه تمام نسل‌ها
نیازهای فرهنگی و تربیتی افراد در هر دوره از زندگی شکل متفاوتی به خود می‌گیرد. از همین رو برنامه‌های فرهنگی زمانی می‌توانند اثربخش باشند که متناسب با اقتضائات هر سن طراحی شوند. حجت‌الاسلام‌والمسلمین مهدی متقی‌فر، معاون امور فرهنگی کمیته امداد امام‌خمینی(ره) در گفت‌و‌گو با جام‌جم ضمن تشریح برنامه‌های فرهنگی و آموزشی این نهاد می‌گوید: «خدمات فرهنگی کمیته امداد، گروه سنی خاصی را شامل نمی‌شود و برای کودکان، نوجوانان، جوانان، میانسالان و سالمندان، متناسب با نیازهای هر گروه، برنامه‌های جداگانه‌ای در نظر گرفته شده است.» وی با اشاره به فعالیت کانون‌های فرهنگی تربیتی می‌افزاید: «در این کانون‌ها، آموزش مهارت‌های زندگی، مهارت‌های شغلی و تحصیلی، تقویت باور‌های اعتقادی و پرورش استعدادهای دانش‌آموزان دنبال می‌شود. درحال‌حاضر ۱۱۰ کانون فرهنگی- تربیتی در سراسر کشور فعال هستند و برنامه‌های مختلفی برای فرزندان خانواده‌های تحت حمایت در آنها اجرا می‌شود.» حجت‌الاسلام متقی‌فر با بیان این‌که اردو‌های فرهنگی نیز بخشی از این برنامه‌هاست، عنوان می‌کند: «تاکنون بیش از ۹۰هزار نفر از مددجویان در اردو‌های استانی و ملی شرکت کرده‌اند. این اردو‌ها در مناطق مختلف کشور، ازجمله مشهد مقدس، اصفهان و فارس، برگزار شده است.»
حمایت از دانش‌آموزان مستعد
گاهی فاصله میان یک دانش‌آموز مستعد و آینده‌ای درخشان، نه در توانایی‌های فردی، بلکه در دسترسی به امکانات آموزشی خلاصه می‌شود. معاون امور فرهنگی کمیته امداد درباره برنامه‌های این نهاد برای تقویت بنیه علمی دانش‌آموزان نیز بیان می‌کند: «یکی از محور‌های فعالیت ما شناسایی دانش‌آموزان مستعد و فراهم کردن امکانات لازم برای پیشرفت تحصیلی آنهاست. در همین راستا، برای دانش‌آموزانی که به حمایت بیشتری نیاز دارند، پشتیبان تحصیلی در نظر گرفته می‌شود و کتاب‌های کمک‌آموزشی و منابع تقویتی در اختیارشان قرار می‌گیرد. در زمینه آزمون ورودی مدارس استعدادهای درخشان نیز دانش‌آموزان مستعد را شناسایی و با برگزاری کلاس‌های آموزشی و آزمون‌های شبیه‌ساز، زمینه آمادگی بیشتر آنها را فراهم می‌کنیم. هدف این است که محدودیت‌های مالی مانع ورود دانش‌آموزان مستعد به مدارس متناسب با توانایی‌های‌شان نشود.» حجت‌الاسلام متقی‌فر با اشاره به برنامه‌های ویژه کنکور ادامه می‌دهد: «دانش‌آموزان مستعد پایه دوازدهم در رشته‌های علوم انسانی، علوم تجربی و ریاضی شناسایی شده و با بهره‌مندی از خدمات آموزشی و پشتیبانی تحصیلی، برای موفقیت در آزمون سراسری آماده می‌شوند. در کنکور امسال بیش از ۴۶۰۰ نفر از دانش‌آموزان تحت پوشش کمیته امداد، رتبه منطقه‌ای زیر ۱۰هزار کسب کردند.» وی همچنین با اشاره به برنامه‌های کمیته امداد برای ورود دانش‌آموزان به دانشگاه فرهنگیان می‌گوید: «در سال گذشته بیش از هزار نفر از فرزندان خانواده‌های تحت حمایت در دانشگاه فرهنگیان پذیرفته شدند. در این زمینه با یک مجموعه تخصصی کنکور تفاهم‌نامه همکاری داریم که علاوه بر پشتیبانی آموزشی، دانش‌آموزان را برای شرکت در مصاحبه نیز آماده می‌کنند تا شانس پذیرش آنها در این دانشگاه و ورود به حرفه معلمی افزایش یابد.»
ارائه خدمات آموزشی به ۵۵هزار دانشجو
در کنار تحصیل جوانان، عرصه‌های فرهنگی، هنری و ورزشی نیز می‌توانند زمینه‌ساز کشف توانایی‌هایی باشند که شاید در نظام آموزشی رسمی کمتر مجال بروز پیدا کنند. معاون امور فرهنگی کمیته امداد با اشاره به حمایت از دانشجویان تحت پوشش این نهاد می‌گوید: درحال‌حاضر ۵۵هزار دانشجو از خانواده‌های تحت حمایت داریم که از کمک‌هزینه‌های تحصیلی، خدمات محتوایی و دوره‌های آموزشی متناسب با نیازهای‌شان بهره‌مند می‌شوند. البته حمایت‌های فرهنگی به حوزه تحصیل محدود نیست. حجت‌الاسلام متقی‌فر می‌گوید: برای شناسایی و پرورش استعدادهای هنری و ورزشی فرزندان خانواده‌های تحت پوشش نیز برنامه‌هایی اجرا می‌کنیم. در همین راستا، المپیاد «ایران قهرمان» با حضور حدود ۱۰هزار نفر از مددجویان در چهار رشته فوتسال، والیبال، سرود و تئاتر برگزار شد. هدف از برگزاری این المپیاد، شناسایی استعدادهای ورزشی و هنری و فراهم‌کردن زمینه حمایت از آنهاست تا این توانمندی‌ها فرصت بروز و رشد پیدا کنند.
مهارت برای شروع زندگی
تشکیل خانواده، تصمیمی است که پیامدهای آن تنها به دو نفر محدود نمی‌شود و می‌تواند مسیر سال‌های آینده زندگی آنها را رقم بزند. معاون امور فرهنگی کمیته امداد درباره برنامه‌های فرهنگی ویژه زنان سرپرست خانوار و دختران در آستانه ازدواج نیز اظهار می‌کند: «دوره‌های «نوید زندگی» با هدف آموزش سبک زندگی و آماده‌سازی دختران برای ازدواج در سراسر کشور برگزار می‌شود. برای امسال، شرکت ۱۹۶هزار نفر از دختران در این دوره‌ها پیش‌بینی شده است. تاکنون ۱۳۰هزار نفر در این برنامه حضور یافته‌اند و امیدواریم سایر افراد پیش‌بینی‌شده نیز تا پایان سال در دوره‌ها شرکت کنند.» حجت‌الاسلام متقی‌فر با اشاره به خدمات ویژه سالمندان تحت پوشش اضافه می‌کند: «برای این گروه نیز اردو‌ها و دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت متناسب با نیاز‌ها و مسائل آنها برگزار می‌شود تا بتوانند آموزش‌های لازم را دریافت کنند.»
۴۰۰ هزار گام آرامش
ارائه مشاوره رایگان به خانواده‌های نیازمند، فراتر از رسیدگی به مشکلات موجود و در راستای پیشگیری از آسیب‌های آینده نیز حائز اهمیت است. معاون امور فرهنگی کمیته امداد در ادامه تصریح می‌کند: «مراکز مشاوره و کلینیک‌های تخصصی «راه زندگی» برای ارائه خدمات به مددجویان در سراسر کشور فعالیت می‌کنند و در شهرستان‌ها و ادارات اجرایی کمیته امداد نیز دفاتر مشاوره وجود دارد. »
فرصتی دوباره برای تحصیل
ترک تحصیل، گاهی اتفاقی خاموش در زندگی دانش‌آموزانی است که به‌تدریج از فضای مدرسه فاصله می‌گیرند. حجت‌الاسلام متقی‌فر با اشاره به اقدامات کمیته امداد برای جلوگیری از
ترک تحصیل دانش‌آموزان می‌گوید: «امسال بیش از یک‌میلیون بسته لوازم‌التحریر به دانش‌آموزان تحت پوشش اهدا کردیم تا بخشی از نیازهای تحصیلی آنها تأمین شود و از ترک تحصیل ناشی از مشکلات مالی پیشگیری کنیم.» وی شناسایی دانش‌آموزان در معرض ترک تحصیل را از مهم‌ترین اقدامات این نهاد می‌داند و تاکید می‌کند: «تلاش می‌کنیم با شناسایی به‌موقع این دانش‌آموزان و ارائه حمایت‌های لازم، مانع خروج آنها از چرخه آموزش شویم. سال گذشته حدود ۲۰۰۰نفر از دانش‌آموزانی که ترک تحصیل کرده بودند، با پیگیری‌های انجام‌شده به تحصیل بازگشتند. آمار مربوط به امسال نیز پس از دریافت اطلاعات از آموزش‌وپرورش مشخص خواهد شد.»
همراه تمام نسل‌ها
نیازهای فرهنگی و تربیتی افراد در هر دوره از زندگی شکل متفاوتی به خود می‌گیرد. از همین رو برنامه‌های فرهنگی زمانی می‌توانند اثربخش باشند که متناسب با اقتضائات هر سن طراحی شوند. حجت‌الاسلام‌والمسلمین مهدی متقی‌فر، معاون امور فرهنگی کمیته امداد امام‌خمینی(ره) در گفت‌و‌گو با جام‌جم ضمن تشریح برنامه‌های فرهنگی و آموزشی این نهاد می‌گوید: «خدمات فرهنگی کمیته امداد، گروه سنی خاصی را شامل نمی‌شود و برای کودکان، نوجوانان، جوانان، میانسالان و سالمندان، متناسب با نیازهای هر گروه، برنامه‌های جداگانه‌ای در نظر گرفته شده است.» وی با اشاره به فعالیت کانون‌های فرهنگی تربیتی می‌افزاید: «در این کانون‌ها، آموزش مهارت‌های زندگی، مهارت‌های شغلی و تحصیلی، تقویت باور‌های اعتقادی و پرورش استعدادهای دانش‌آموزان دنبال می‌شود. درحال‌حاضر ۱۱۰ کانون فرهنگی- تربیتی در سراسر کشور فعال هستند و برنامه‌های مختلفی برای فرزندان خانواده‌های تحت حمایت در آنها اجرا می‌شود.» حجت‌الاسلام متقی‌فر با بیان این‌که اردو‌های فرهنگی نیز بخشی از این برنامه‌هاست، عنوان می‌کند: «تاکنون بیش از ۹۰هزار نفر از مددجویان در اردو‌های استانی و ملی شرکت کرده‌اند. این اردو‌ها در مناطق مختلف کشور، ازجمله مشهد مقدس، اصفهان و فارس، برگزار شده است.»
حمایت از دانش‌آموزان مستعد
گاهی فاصله میان یک دانش‌آموز مستعد و آینده‌ای درخشان، نه در توانایی‌های فردی، بلکه در دسترسی به امکانات آموزشی خلاصه می‌شود. معاون امور فرهنگی کمیته امداد درباره برنامه‌های این نهاد برای تقویت بنیه علمی دانش‌آموزان نیز بیان می‌کند: «یکی از محور‌های فعالیت ما شناسایی دانش‌آموزان مستعد و فراهم کردن امکانات لازم برای پیشرفت تحصیلی آنهاست. در همین راستا، برای دانش‌آموزانی که به حمایت بیشتری نیاز دارند، پشتیبان تحصیلی در نظر گرفته می‌شود و کتاب‌های کمک‌آموزشی و منابع تقویتی در اختیارشان قرار می‌گیرد. در زمینه آزمون ورودی مدارس استعدادهای درخشان نیز دانش‌آموزان مستعد را شناسایی و با برگزاری کلاس‌های آموزشی و آزمون‌های شبیه‌ساز، زمینه آمادگی بیشتر آنها را فراهم می‌کنیم. هدف این است که محدودیت‌های مالی مانع ورود دانش‌آموزان مستعد به مدارس متناسب با توانایی‌های‌شان نشود.» حجت‌الاسلام متقی‌فر با اشاره به برنامه‌های ویژه کنکور ادامه می‌دهد: «دانش‌آموزان مستعد پایه دوازدهم در رشته‌های علوم انسانی، علوم تجربی و ریاضی شناسایی شده و با بهره‌مندی از خدمات آموزشی و پشتیبانی تحصیلی، برای موفقیت در آزمون سراسری آماده می‌شوند. در کنکور امسال بیش از ۴۶۰۰ نفر از دانش‌آموزان تحت پوشش کمیته امداد، رتبه منطقه‌ای زیر ۱۰هزار کسب کردند.» وی همچنین با اشاره به برنامه‌های کمیته امداد برای ورود دانش‌آموزان به دانشگاه فرهنگیان می‌گوید: «در سال گذشته بیش از هزار نفر از فرزندان خانواده‌های تحت حمایت در دانشگاه فرهنگیان پذیرفته شدند. در این زمینه با یک مجموعه تخصصی کنکور تفاهم‌نامه همکاری داریم که علاوه بر پشتیبانی آموزشی، دانش‌آموزان را برای شرکت در مصاحبه نیز آماده می‌کنند تا شانس پذیرش آنها در این دانشگاه و ورود به حرفه معلمی افزایش یابد.»
ارائه خدمات آموزشی به ۵۵هزار دانشجو
در کنار تحصیل جوانان، عرصه‌های فرهنگی، هنری و ورزشی نیز می‌توانند زمینه‌ساز کشف توانایی‌هایی باشند که شاید در نظام آموزشی رسمی کمتر مجال بروز پیدا کنند. معاون امور فرهنگی کمیته امداد با اشاره به حمایت از دانشجویان تحت پوشش این نهاد می‌گوید: درحال‌حاضر ۵۵هزار دانشجو از خانواده‌های تحت حمایت داریم که از کمک‌هزینه‌های تحصیلی، خدمات محتوایی و دوره‌های آموزشی متناسب با نیازهای‌شان بهره‌مند می‌شوند. البته حمایت‌های فرهنگی به حوزه تحصیل محدود نیست. حجت‌الاسلام متقی‌فر می‌گوید: برای شناسایی و پرورش استعدادهای هنری و ورزشی فرزندان خانواده‌های تحت پوشش نیز برنامه‌هایی اجرا می‌کنیم. در همین راستا، المپیاد «ایران قهرمان» با حضور حدود ۱۰هزار نفر از مددجویان در چهار رشته فوتسال، والیبال، سرود و تئاتر برگزار شد. هدف از برگزاری این المپیاد، شناسایی استعدادهای ورزشی و هنری و فراهم‌کردن زمینه حمایت از آنهاست تا این توانمندی‌ها فرصت بروز و رشد پیدا کنند.
مهارت برای شروع زندگی
تشکیل خانواده، تصمیمی است که پیامدهای آن تنها به دو نفر محدود نمی‌شود و می‌تواند مسیر سال‌های آینده زندگی آنها را رقم بزند. معاون امور فرهنگی کمیته امداد درباره برنامه‌های فرهنگی ویژه زنان سرپرست خانوار و دختران در آستانه ازدواج نیز اظهار می‌کند: «دوره‌های «نوید زندگی» با هدف آموزش سبک زندگی و آماده‌سازی دختران برای ازدواج در سراسر کشور برگزار می‌شود. برای امسال، شرکت ۱۹۶هزار نفر از دختران در این دوره‌ها پیش‌بینی شده است. تاکنون ۱۳۰هزار نفر در این برنامه حضور یافته‌اند و امیدواریم سایر افراد پیش‌بینی‌شده نیز تا پایان سال در دوره‌ها شرکت کنند.» حجت‌الاسلام متقی‌فر با اشاره به خدمات ویژه سالمندان تحت پوشش اضافه می‌کند: «برای این گروه نیز اردو‌ها و دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت متناسب با نیاز‌ها و مسائل آنها برگزار می‌شود تا بتوانند آموزش‌های لازم را دریافت کنند.»
۴۰۰ هزار گام آرامش
ارائه مشاوره رایگان به خانواده‌های نیازمند، فراتر از رسیدگی به مشکلات موجود و در راستای پیشگیری از آسیب‌های آینده نیز حائز اهمیت است. معاون امور فرهنگی کمیته امداد در ادامه تصریح می‌کند: «مراکز مشاوره و کلینیک‌های تخصصی «راه زندگی» برای ارائه خدمات به مددجویان در سراسر کشور فعالیت می‌کنند و در شهرستان‌ها و ادارات اجرایی کمیته امداد نیز دفاتر مشاوره وجود دارد. »
فرصتی دوباره برای تحصیل
ترک تحصیل، گاهی اتفاقی خاموش در زندگی دانش‌آموزانی است که به‌تدریج از فضای مدرسه فاصله می‌گیرند. حجت‌الاسلام متقی‌فر با اشاره به اقدامات کمیته امداد برای جلوگیری از
ترک تحصیل دانش‌آموزان می‌گوید: «امسال بیش از یک‌میلیون بسته لوازم‌التحریر به دانش‌آموزان تحت پوشش اهدا کردیم تا بخشی از نیازهای تحصیلی آنها تأمین شود و از ترک تحصیل ناشی از مشکلات مالی پیشگیری کنیم.» وی شناسایی دانش‌آموزان در معرض ترک تحصیل را از مهم‌ترین اقدامات این نهاد می‌داند و تاکید می‌کند: «تلاش می‌کنیم با شناسایی به‌موقع این دانش‌آموزان و ارائه حمایت‌های لازم، مانع خروج آنها از چرخه آموزش شویم. سال گذشته حدود ۲۰۰۰نفر از دانش‌آموزانی که ترک تحصیل کرده بودند، با پیگیری‌های انجام‌شده به تحصیل بازگشتند. آمار مربوط به امسال نیز پس از دریافت اطلاعات از آموزش‌وپرورش مشخص خواهد شد.»