گاز برای همه با پویش 20 درجه
با نزدیک‌شدن به روزهای سرد سال، بار دیگر موضوع مدیریت مصرف گاز مورد توجه قرار گرفته است؛ ماجرایی که هر ساله در آستانه فصل سرما به یکی از دغدغه‌های دولت و جامعه تبدیل می‌شود.
افزایش مصرف در بخش خانگی و تجاری از یک سو و محدودیت ظرفیت تولید و تأمین گاز از سوی دیگر، ضرورت اصلاح الگوی مصرف را بیش از گذشته نشان می‌دهد. در چنین شرایطی، وزارت نفت و شرکت ملی گاز با اجرای پویش «۱۸ تا ۲۰ درجه» تلاش دارند از ظرفیت مشارکت مردم برای صرفه‌جویی در مصرف گاز کشور استفاده کنند. براساس برآورد شرکت ملی گاز ایران صرفه‌جویی ناشی از کاهش یک درجه‌ای دمای محیط در روزهای اوج مصرف، حدود ۲۵ میلیون مترمکعب در روز است؛ رقمی که با ظرفیت تولید یک فاز پارس جنوبی برابری می‌کند. به این ترتیب، یک تغییر به‌ظاهر کوچک در مصرف می‌تواند در مقیاس ملی به آزادسازی حجم قابل توجهی از گاز منجر شود. این برآورد نشان می‌دهد اگر خانوارها و سایر مشترکان در روزهای اوج مصرف بتوانند دمای محیط را دو درجه کاهش دهند، ظرفیت صرفه‌جویی روزانه به حدود ۵۰ میلیون مترمکعب خواهد رسید. در کنار پویش ۲۰ درجه، شرکت ملی گاز پویش دیگری با عنوان «اتاق گرم» را نیز در برنامه‌های مدیریت مصرف قرار داده است. هدف این طرح، جلوگیری از گرم‌کردن تمام فضای ساختمان و تمرکز بر تأمین گرمایش اتاق‌هایی است که اعضای خانواده بیشتر از آنها استفاده می‌کنند. از سوی دیگر، شرایط تولید گاز نیز امسال با محدودیت‌هایی همراه است. سال گذشته مصرف گاز بخش خانگی از 737 میلیون متر مکعب در روز گذشت و به همین دلیل گاز برخی صنایع کم شد. در آن زمان اعلام شد حدود 200 میلون متر مکعب گاز ناترازی وجود دارد و تولید گاز تا حدود 830 میلیون متر مکعب افزایش یافت.
امسال خسارت‌های ناشی از جنگ تحمیلی و از دست رفتن 4 پالایشگاه گازی در پارس جنوبی باعث از دست رفتن 230 میلون متر مکعب گاز در روز شد. اتفاقی که در روزهای پایانی اسفند ماه سال گذشته (27 اسفند) افتاد ناترازی گاز را تشدید کرد. هر چند تاکنون ۱۰۰ میلیون مترمکعب آن به مدار بازگشته اما ۱۳۰ میلیون مترمکعب همچنان احیا نشده است. در چنین شرایطی، صرفه‌جویی در بخش خانگی فقط به معنای کاهش هزینه قبض خانوار نیست، بلکه می‌تواند به حفظ پایداری شبکه و تأمین گاز مورد نیاز صنایع و نیروگاه‌ها نیز کمک کند.
کارشناسان معتقدند مدیریت مصرف در بخش خانگی می‌تواند هم گاز را به همه مشترکان کشور برسانند و هم صنایع تولید را ادامه دهند و در این صورت از تولید و اشتغال صیانت شده است.حالا دولت مدیریت مصرف را از دستگاه‌های خود آغاز کرده و همه دستگاه‌ها ملزم به رعایت الگوی مصرف هستند.
دکتر مسعود پزشکیان رئیس‌جمهوری شامگاه شنبه هفته جاری با تأکید بر ضرورت و اهمیت صرفه‌جویی و مدیریت مصرف سوخت و انرژی گفت: با توجه به مشکلات ایجادشده برای تولید گاز در کشور با تجاوز نظامی دشمن آمریکایی- صهیونیستی، صرفه‌جویی و مدیریت مصرف سوخت به‌ویژه در ماه‌های سرد سال بسیار مهم و ضروری است. وی تاکید کرد: همه باید تلاش کنیم با صرفه‌جویی انرژی، برق و گاز صنایع تولیدی قطع نشود و تولید کشور آسیب نبیند. وی در تشریح الزام‌های مدیریت مصرف در دستگاه‌های اجرایی، با یادآوری مسئولیت مدیران در اجرای دستورالعمل‌های تدوین‌شده برای صرفه‌جویی و بهینه‌سازی مصرف سوخت، بر تشکیل فوری اتاق رصد روزانه و لحظه‌ای عملکرد دستگاه‌ها با محوریت وزارت کشور تأکید کرد و گفت: باید مشخص باشد هر دستگاه اجرایی در سراسر کشور دستورالعمل‌های ابلاغی را چگونه و تا چه اندازه اجرا کرده یا اجرا می‌کند. پزشکیان افزود: بر اساس برنامه‌ریزی‌های ابلاغ‌شده، استانداران، فرمانداران، بخشداران و دهیاران موظف‌اند با تشکیل نشست‌های منظم و مستمر مدیریت مصرف انرژی در سطوح مختلف، از طریق همکاری با صاحبان فرایندها و مسئولان ذی‌ربط، اجرای الزام‌های صرفه‌جویی را مطالبه و بر آن نظارت کنند.
درخواست وزارت نفت از مردم
حمید بورد، سرپرست وزارت نفت روز یکشنبه هفته جاری در حاشیه نشست هیأت دولت با اشاره به نقش مشارکت مردمی در مدیریت مصرف گاز گفت: اگر هریک از اعضای پویش «جان‌فدا» فقط یک تا دو مترمکعب در مصرف گاز صرفه‌جویی کند، می‌توانیم با همراهی مردم از مشکلات احتمالی ناشی از کمبود گاز عبور کنیم. او با تأکید بر ضرورت صرفه‌جویی در بخش خانگی افزود: امسال صرفه‌جویی گاز اهمیت زیادی دارد. سرپرست وزارت نفت با تأکید بر اهمیت مدیریت مصرف گاز، به‌ویژه در بخش خانگی، از مردم خواست با پیوستن به پویش «۱۸ تا ۲۰ درجه»، در کاهش مصرف انرژی و عبور از روزهای سرد سال مشارکت کنند. بورد پیش از این نیز گفته بود: باید همه بخش‌ها را برای مشارکت در مدیریت مصرف همراه کنیم. سرپرست وزارت نفت ابراز امیدواری کرد با همکاری مردم عزیز و تلاش مضاعف مجموعه صنعت نفت، زمستان پیش‌رو را نیز با موفقیت پشت‌سر بگذاریم و بار دیگر سربلندی ملت ایران و ناکامی دشمنان رقم بخورد.
همدلی؛ شرط عبور از زمستان
سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران نیز چند روز پیش از تدوین سناریوهای مدیریت مصرف برای استان‌های دارای تنش گازی خبر داد و با تأکید بر نقش همراهی مردم در تأمین پایدار گاز، اجرای پویش‌هایی همچون «۲۰ درجه» و «اتاق گرم» را از برنامه‌های کاهش مصرف در فصل سرد سال برشمرد. توکلی با اشاره به این‌که در این سناریوها، در صورت نیاز، محدودسازی مصرف و استفاده از سوخت جایگزین نیز پیش‌بینی شده است، تصریح کرد: در این مسیر، همراهی و همدلی مردم نقش بسیار مهمی دارد؛ زیرا بدون همکاری و مشارکت مردم، عبور از زمستان پیش‌رو، با توجه به شرایط و محدودیت‌های موجود، بسیار دشوار خواهد بود. وی پیش‌تر گفته بود: عبور مطمئن از زمستان و پایداری شبکه گاز کشور، افزون بر آمادگی صنعت گاز، به همدلی ملی، اصلاح الگوی مصرف و مسئولیت‌پذیری همه بخش‌های جامعه وابسته است. دمای مناسب در زمستان حدود ۲۰ درجه سانتی‌گراد است و به‌ازای کاهش هر یک درجه دمای محیط، حدود ۲۵ میلیون مترمکعب در روز در مصرف گاز صرفه‌جویی می‌شود.
افزایش 70 میلیون مترمکعب مصرف گاز در یک هفته
هشدارها درباره مصرف گاز در حالی مطرح می‌شود که روند مصرف در روزهای اخیر افزایشی بوده است. توکلی دیروز نیز خصوص آخرین وضعیت ذخایر گاز کشور برای فصل سرد سال گفت: 13 درصد کاهش میزان تولید گاز به دلیل حملات دشمن صهیونی- آمریکایی در 27 اسفند به تأسیسات و چهار پالایشگاه مجتمع پارس جنوبی داشتیم. با این وجود، تا به این لحظه ذخایر گازوئیل در مخازن سوخت مایع از مرز 3 میلیارد لیتر فراتر رفته و گاز موردنیاز تمامی مصرف‌کنندگان متقاضی بدون هیچ‌گونه محدودیتی به شبکه تحویل داده شده است. وی با بیان این‌که وضعیت پایداری شبکه تا به امروز مطلوب بوده است، افزود: با این وجود با فرا رسیدن فصل سرد سال، تغییر آرایش مصرف در بخش‌های خانگی و تجاری موجب افزایش تقاضا در این حوزه‌ها و به تبع آن تغییرات مصرف می‌شود. میزان افزایش مصرف از روز شنبه تاکنون حدود 60 میلیون مترمکعب بوده و پیش‌بینی می‌شود تا پایان هفته این رقم نسبت به هفته گذشته به 70 میلیون مترمکعب افزایش یابد. معاون وزیر نفت در پاسخ به سؤالی در خصوص نزدیک به 230 میلیون مترمکعب حجم گاز ازدست‌رفته در جنگ تحمیلی سوم گفت: خوشبختانه با تدوین و اجرای یک برنامه فشرده و در عین حال پیچیده، به لطف الهی 100 میلیون مترمکعب از این حجم تا پیش از آغاز فصل سرد به مدار بازمی‌گردد که این عدد در حال حاضر به صورت میانگین بالاتر از 95 میلیون مترمکعب است. افزایش 30 درصدی مصرف گاز در چند روز گذشته همزمان با کاهش دمای هوا اتفاق افتاده و با ورود موج‌های سردتر، احتمال رشد بیشتر تقاضا وجود دارد. به همین دلیل، شرکت ملی گاز بر مدیریت مصرف در بخش خانگی و تجاری تأکید دارد؛ چراکه در روزهای سرد، بخش عمده افزایش تقاضای گاز از محل گرمایش ساختمان‌ها شکل می‌گیرد. با این حال کاهش مصرف و یکی از مهم‌ترین ابعاد اقتصادی پویش ۱۸ تا ۲۰ درجه، تأثیر احتمالی آن بر تأمین گاز صنایع است. در سال‌های گذشته با افزایش مصرف خانگی در فصل سرد، محدودیت گاز صنایع فولادی، سیمانی و پتروشیمی به یکی از مشکلات تولید کشور تبدیل شده است. این محدودیت‌ها علاوه بر کاهش تولید، هزینه تأمین سوخت جایگزین را نیز افزایش می‌دهد. در چنین شرایطی، اگر ظرفیت صرفه‌جویی روزانه ۲۵ تا ۵۰ میلیون مترمکعبی محقق شود، امکان مدیریت بهتر شبکه و تخصیص گاز بیشتر به بخش‌های مولد فراهم خواهد شد. البته تحقق این موضوع به میزان مشارکت مردم بستگی دارد. از سوی دیگر، صرفه‌جویی در مصرف گاز نیروگاه‌ها را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. افزایش مصرف خانگی می‌تواند سهم گاز اختصاص‌یافته به نیروگاه‌ها را کاهش دهد و آنها را به استفاده بیشتر از سوخت مایع وادار کند؛ موضوعی که علاوه بر افزایش هزینه تأمین انرژی، افزایش آلودگی هوا را نیز در بردارد.
امسال خسارت‌های ناشی از جنگ تحمیلی و از دست رفتن 4 پالایشگاه گازی در پارس جنوبی باعث از دست رفتن 230 میلون متر مکعب گاز در روز شد. اتفاقی که در روزهای پایانی اسفند ماه سال گذشته (27 اسفند) افتاد ناترازی گاز را تشدید کرد. هر چند تاکنون ۱۰۰ میلیون مترمکعب آن به مدار بازگشته اما ۱۳۰ میلیون مترمکعب همچنان احیا نشده است. در چنین شرایطی، صرفه‌جویی در بخش خانگی فقط به معنای کاهش هزینه قبض خانوار نیست، بلکه می‌تواند به حفظ پایداری شبکه و تأمین گاز مورد نیاز صنایع و نیروگاه‌ها نیز کمک کند.
کارشناسان معتقدند مدیریت مصرف در بخش خانگی می‌تواند هم گاز را به همه مشترکان کشور برسانند و هم صنایع تولید را ادامه دهند و در این صورت از تولید و اشتغال صیانت شده است.حالا دولت مدیریت مصرف را از دستگاه‌های خود آغاز کرده و همه دستگاه‌ها ملزم به رعایت الگوی مصرف هستند.
دکتر مسعود پزشکیان رئیس‌جمهوری شامگاه شنبه هفته جاری با تأکید بر ضرورت و اهمیت صرفه‌جویی و مدیریت مصرف سوخت و انرژی گفت: با توجه به مشکلات ایجادشده برای تولید گاز در کشور با تجاوز نظامی دشمن آمریکایی- صهیونیستی، صرفه‌جویی و مدیریت مصرف سوخت به‌ویژه در ماه‌های سرد سال بسیار مهم و ضروری است. وی تاکید کرد: همه باید تلاش کنیم با صرفه‌جویی انرژی، برق و گاز صنایع تولیدی قطع نشود و تولید کشور آسیب نبیند. وی در تشریح الزام‌های مدیریت مصرف در دستگاه‌های اجرایی، با یادآوری مسئولیت مدیران در اجرای دستورالعمل‌های تدوین‌شده برای صرفه‌جویی و بهینه‌سازی مصرف سوخت، بر تشکیل فوری اتاق رصد روزانه و لحظه‌ای عملکرد دستگاه‌ها با محوریت وزارت کشور تأکید کرد و گفت: باید مشخص باشد هر دستگاه اجرایی در سراسر کشور دستورالعمل‌های ابلاغی را چگونه و تا چه اندازه اجرا کرده یا اجرا می‌کند. پزشکیان افزود: بر اساس برنامه‌ریزی‌های ابلاغ‌شده، استانداران، فرمانداران، بخشداران و دهیاران موظف‌اند با تشکیل نشست‌های منظم و مستمر مدیریت مصرف انرژی در سطوح مختلف، از طریق همکاری با صاحبان فرایندها و مسئولان ذی‌ربط، اجرای الزام‌های صرفه‌جویی را مطالبه و بر آن نظارت کنند.
درخواست وزارت نفت از مردم
حمید بورد، سرپرست وزارت نفت روز یکشنبه هفته جاری در حاشیه نشست هیأت دولت با اشاره به نقش مشارکت مردمی در مدیریت مصرف گاز گفت: اگر هریک از اعضای پویش «جان‌فدا» فقط یک تا دو مترمکعب در مصرف گاز صرفه‌جویی کند، می‌توانیم با همراهی مردم از مشکلات احتمالی ناشی از کمبود گاز عبور کنیم. او با تأکید بر ضرورت صرفه‌جویی در بخش خانگی افزود: امسال صرفه‌جویی گاز اهمیت زیادی دارد. سرپرست وزارت نفت با تأکید بر اهمیت مدیریت مصرف گاز، به‌ویژه در بخش خانگی، از مردم خواست با پیوستن به پویش «۱۸ تا ۲۰ درجه»، در کاهش مصرف انرژی و عبور از روزهای سرد سال مشارکت کنند. بورد پیش از این نیز گفته بود: باید همه بخش‌ها را برای مشارکت در مدیریت مصرف همراه کنیم. سرپرست وزارت نفت ابراز امیدواری کرد با همکاری مردم عزیز و تلاش مضاعف مجموعه صنعت نفت، زمستان پیش‌رو را نیز با موفقیت پشت‌سر بگذاریم و بار دیگر سربلندی ملت ایران و ناکامی دشمنان رقم بخورد.
همدلی؛ شرط عبور از زمستان
سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران نیز چند روز پیش از تدوین سناریوهای مدیریت مصرف برای استان‌های دارای تنش گازی خبر داد و با تأکید بر نقش همراهی مردم در تأمین پایدار گاز، اجرای پویش‌هایی همچون «۲۰ درجه» و «اتاق گرم» را از برنامه‌های کاهش مصرف در فصل سرد سال برشمرد. توکلی با اشاره به این‌که در این سناریوها، در صورت نیاز، محدودسازی مصرف و استفاده از سوخت جایگزین نیز پیش‌بینی شده است، تصریح کرد: در این مسیر، همراهی و همدلی مردم نقش بسیار مهمی دارد؛ زیرا بدون همکاری و مشارکت مردم، عبور از زمستان پیش‌رو، با توجه به شرایط و محدودیت‌های موجود، بسیار دشوار خواهد بود. وی پیش‌تر گفته بود: عبور مطمئن از زمستان و پایداری شبکه گاز کشور، افزون بر آمادگی صنعت گاز، به همدلی ملی، اصلاح الگوی مصرف و مسئولیت‌پذیری همه بخش‌های جامعه وابسته است. دمای مناسب در زمستان حدود ۲۰ درجه سانتی‌گراد است و به‌ازای کاهش هر یک درجه دمای محیط، حدود ۲۵ میلیون مترمکعب در روز در مصرف گاز صرفه‌جویی می‌شود.
افزایش 70 میلیون مترمکعب مصرف گاز در یک هفته
هشدارها درباره مصرف گاز در حالی مطرح می‌شود که روند مصرف در روزهای اخیر افزایشی بوده است. توکلی دیروز نیز خصوص آخرین وضعیت ذخایر گاز کشور برای فصل سرد سال گفت: 13 درصد کاهش میزان تولید گاز به دلیل حملات دشمن صهیونی- آمریکایی در 27 اسفند به تأسیسات و چهار پالایشگاه مجتمع پارس جنوبی داشتیم. با این وجود، تا به این لحظه ذخایر گازوئیل در مخازن سوخت مایع از مرز 3 میلیارد لیتر فراتر رفته و گاز موردنیاز تمامی مصرف‌کنندگان متقاضی بدون هیچ‌گونه محدودیتی به شبکه تحویل داده شده است. وی با بیان این‌که وضعیت پایداری شبکه تا به امروز مطلوب بوده است، افزود: با این وجود با فرا رسیدن فصل سرد سال، تغییر آرایش مصرف در بخش‌های خانگی و تجاری موجب افزایش تقاضا در این حوزه‌ها و به تبع آن تغییرات مصرف می‌شود. میزان افزایش مصرف از روز شنبه تاکنون حدود 60 میلیون مترمکعب بوده و پیش‌بینی می‌شود تا پایان هفته این رقم نسبت به هفته گذشته به 70 میلیون مترمکعب افزایش یابد. معاون وزیر نفت در پاسخ به سؤالی در خصوص نزدیک به 230 میلیون مترمکعب حجم گاز ازدست‌رفته در جنگ تحمیلی سوم گفت: خوشبختانه با تدوین و اجرای یک برنامه فشرده و در عین حال پیچیده، به لطف الهی 100 میلیون مترمکعب از این حجم تا پیش از آغاز فصل سرد به مدار بازمی‌گردد که این عدد در حال حاضر به صورت میانگین بالاتر از 95 میلیون مترمکعب است. افزایش 30 درصدی مصرف گاز در چند روز گذشته همزمان با کاهش دمای هوا اتفاق افتاده و با ورود موج‌های سردتر، احتمال رشد بیشتر تقاضا وجود دارد. به همین دلیل، شرکت ملی گاز بر مدیریت مصرف در بخش خانگی و تجاری تأکید دارد؛ چراکه در روزهای سرد، بخش عمده افزایش تقاضای گاز از محل گرمایش ساختمان‌ها شکل می‌گیرد. با این حال کاهش مصرف و یکی از مهم‌ترین ابعاد اقتصادی پویش ۱۸ تا ۲۰ درجه، تأثیر احتمالی آن بر تأمین گاز صنایع است. در سال‌های گذشته با افزایش مصرف خانگی در فصل سرد، محدودیت گاز صنایع فولادی، سیمانی و پتروشیمی به یکی از مشکلات تولید کشور تبدیل شده است. این محدودیت‌ها علاوه بر کاهش تولید، هزینه تأمین سوخت جایگزین را نیز افزایش می‌دهد. در چنین شرایطی، اگر ظرفیت صرفه‌جویی روزانه ۲۵ تا ۵۰ میلیون مترمکعبی محقق شود، امکان مدیریت بهتر شبکه و تخصیص گاز بیشتر به بخش‌های مولد فراهم خواهد شد. البته تحقق این موضوع به میزان مشارکت مردم بستگی دارد. از سوی دیگر، صرفه‌جویی در مصرف گاز نیروگاه‌ها را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. افزایش مصرف خانگی می‌تواند سهم گاز اختصاص‌یافته به نیروگاه‌ها را کاهش دهد و آنها را به استفاده بیشتر از سوخت مایع وادار کند؛ موضوعی که علاوه بر افزایش هزینه تأمین انرژی، افزایش آلودگی هوا را نیز در بردارد.