حمایت از معیشت با الگوی خرید اعتباری
خرید اعتباری یکی از روشهای رایج حمایت از قدرت خرید خانوارها در بسیاری از کشورهای جهان است.
در این کشورها، بخش قابلتوجهی از مردم برای تأمین نیازهای روزمره خود از خریدهای (کارتهای) اعتباری استفاده کرده و براساس اعتباری که در اختیارشان قرار میگیرد، خریدهای خود را مدیریت میکنند. این روش به خانوارها کمک میکند تا در مقاطع مختلف ماه، بهویژه زمانی که با کمبود نقدینگی مواجه میشوند، بتوانند نیازهای ضروری زندگی خود را تأمین کنند. این روش در بسیاری از کشورهای دنیا، به یک رویه معمول تبدیل شده است. مردم با توجه به درآمد، زمان دریافت حقوق و تعهدات مالی خود، از این اعتبارات استفاده میکنند و بازپرداخت متناسب با شرایط اقتصادیشان انجام میشود. بنابراین تجربه جهانی نشان میدهد که خرید اعتباری در صورت طراحی و اجرای صحیح، میتواند ابزار مؤثری برای حمایت از خانوارها باشد.البته در ایران تجربه گستردهای در این زمینه وجود ندارد. یکی از نمونههای شناختهشده، کارتهای حکمت نیروهای مسلح است که براساس آن، اعتباری در اختیار کارکنان قرار میگیرد تا بتوانند از فروشگاههای مشخص خرید کنند. اخیرا سازمان تأمین اجتماعی نیز طرحی را اعلام کرد که براساس آن، افراد مستمریبگیر میتوانند حدود ۱۰ روز پیش از دریافت حقوق، از اعتبار خرید استفاده کنند. البته هنوز بازخورد مشخصی از اجرای این طرح وجود ندارد؛ ضمن اینکه مدت استفاده از اعتبار در این طرح کوتاه است. درباره طرح جدید خرید اعتباری کالا برای یارانهبگیران نیز باید منتظر ماند و دید دولت تا چه اندازه میتواند آن را بهدرستی مدیریت و اجرا کند. اگر این طرح با همان سازوکاری که در کشورهای دیگر اجرا میشود، در ایران نیز عملیاتی شود، قطعا میتواند اثرگذار باشد اما تحقق این هدف به فراهم شدن برخی عوامل بستگی دارد؛ مانند اینکه دسترسی مردم به کالاها و فروشگاههای طرف قرارداد باید مشخص شود و خانوارها در نقاط مختلف کشور بتوانند بدون دشواری از اعتبار خود استفاده کنند.