وقتی با افترا میخواهند صداوسیما را هدف قرار دهند
تئاتــــر انتقاد
در دنیای رسانه، مرز باریکی میان «نقد سازنده» و «تخریب هدفمند» وجود دارد؛ نقدی که با استناد به واقعیات و آمار، مسیر حرکت را هموار میکند، و تخریبی که با استفاده از کلمات مخدوش و تکیه بر توهمات، تنها به دنبال فروپاشی ساختارهاست.
آنچه اخیرا در فضای رسانهای از سوی برخی چهرهها، ازجمله مهدی شریفی، مطرح شده، نه از سنخ نقد است و نه از باب اصلاح مسیر؛ بلکه نوعی «تئاترِ انتقاد» است که با هدف اصلی، یعنی ضربه زدن به بدنه رسانهملی، طراحی شده است. ادعای اینکه مجریان صرفا در نقش «همراه» ظاهر میشوند، تلاشی است برای حذف نگاه تراز اول از برنامههای صداوسیما. این جریانها که بهجای ارائه راهکار، تنها بهدنبال «ایجاد ناهماهنگی میان رسانه و مخاطب» هستند، فراموش کردهاند که رسانهملی، برخلاف رسانههای تجاری، تابع «سود و زیان» یا «جذب سریع مخاطب با هر قیمتی» نیست؛ بلکه وظیفه دارد در برابر موجهای گذرا و تقاضاهای مخدوش، از هویت ملی و ارزشهای دینی محافظت کند.
توهم «مخاطبمحوری» در لباس تجارت
یکی از اصلیترین محورهای حملات اخیر، استفاده از مفهوم مخدوش «مخاطب ــ مشتری» است. این جریانها با نگاهی صرفا تجاری و بازارمحور، سعی دارند رسانهملی را به یک «فروشگاه محتوا» تقلیل دهند. آنها مدعیاند اگر رسانه توجه مخاطب را جلب نکند، یعنی در شکست است. اما این یک سادهانگاری فاحش یا شاید هم یک تله فکری است. صداوسیما، برخلاف رسانههای خصوصی که برای بقای خود نیازمند «جذب هر نوع مخاطب با هر نوع محتوا» هستند، یک نهاد ملی است. وظیفه رسانهملی، تنها «جذب توجه» نیست؛ بلکه «تربیت توجه» است. رسانهملی وظیفه دارد افکارعمومی را در مسیر ارزشهای اصیل ملی و دینی هدایت کند، نه اینکه صرفا تسلیم موجهای گذرا و تقاضاهای هیجانی آن دسته از مخاطبانی شود که هر روز با تغییر مد، بهدنبال محتوای متفاوت هستند. وقتی این جریانها از «بیتوجهی مخاطب» سخن میگویند، درواقع میخواهند بگویند: «صداوسیما نباید اصول داشته باشد، بلکه باید فقط آنچه را که مردم (یا همان بخش کوچکی از مخاطبان مخدوش) میخواهند، تولید کند.» این دقیقا همان چیزی است که دشمنان فرهنگی در پی آن هستند: تبدیل کردن رسانهملی به یک رسانه بیهویت که تنها دنبال «لایک» و «بیننده» است، نه دنبال «تأثیرگذاری ماندگار».