تغییر دکترین دفاعی مطالبهای برای بازدارندگی
کسب امنیت و آرامش در تمامی جوامع بشری، پایهای مفهومی و عملی در نیازمندیهای بشری است که بقیه پارامترهای اقتصاد و توسعه و انسجام اجتماعی را تضمین میکند. گاهی امنیتسازی را در تئوریهای روابط بینالمللی، از طریق ائتلافسازی و پیمانهای دوجانبه و چندجانبه قابل تامین میدانند که امروز در تجربه عملی و با توجه به رفتار ابرقدرتهای غربی، به سستترین پدیده تبدیل شده و مقوله خرید امنیت از خارج با سوال جدی مواجه است. اگرچه ائتلافسازیها بخشی از نیازها و مزیتها را ممکن است شکل دهد، ولی شکنندگی و فقدان تضمین در عرصه تامین امنیت در تمامی شرایط، از این طریق از جلوههای تجربهشده در عصر حاضر است.
هادی محمدی | تحلیلگر مسائل سیاسی
لذا عمده اندیشههای امنیتی به استحکامبخشیدن به قدرت ملی تکیه دارند که در بخشهای مختلف و شبکهوار باید به تولید امنیت و ثبات در یک کشور منتهی شود، ولی در بین سرفصلهای قدرت ملی، قدرت نظامی بازدارنده و امروز در ترکیب آن با تکنولوژیهای مختلف، سطوح جدیدی از بازدارندگی پایدار و امنیت و ثبات تعریف میشود.
با اینکه در اندیشه حاکمیت اسلامی، امنیت در سایه استراتژیهای دفاعی تعریف میشود و سطحی از بازدارندگی را نیز تولید میکند ولی شاخصهای تحولات جهانی و منطقهای و نوع رویکرد و راهبردهای بازیگران مختلف، این اجبار را شکل میدهد که استراتژیهای دفاعی در اشکال سنتی و کلاسیک یا بدون بهرهمندی از یک تکامل تکنولوژیک، نمیتواند پاسخگوی سطوح تضمینشده و پایدار از امنیت و بازدارندگی باشد.
حلقه ارتقایافته استراتژیهای دفاعی، گاه با رویکردهای پیشدستانه و گاه با خروج از پوسته دفاعی و ورود به مدار امنیتسازی با استراتژی هجومی تامین میشود.
کشورهای غربی برای تامین منافع و امنیت خود به این گزارهها و مفاهیم و اندیشههای مطرحشده در نظریههای رئالیستی در روابط بینالملل متکی هستند. البته قدرتهای غربی، این نظریهها را عمدتا برای توجیه توسعه هژمونی و قدرت برتر خود بهکار میگیرند و در مرز امنیت پایدار ملی و صلح متوقف نمیشوند و زیادهخواهی و نگاه چپاولگرایانه و توسعهطلبانه و دیکتاتوری و خود برتربینی در پشت مفاهیم رئالیستی پنهان شده و امنیت و آرامش و صلح پایدار را زمانی محقق شده میدانند که اهداف استعماری و هژمونیک خود را در دسترس بدانند. اتفاقا در مقابل این هرجومرج جهانی و مسابقه قدرت و هژمونیسازی و چپاولگری امنیت و بازدارندگی، اهمیت و ابعاد و الزامات جدیدی پیدا میکند.
اگرچه ایران در اندیشه حکمرانی خویش و طبق مبانی فقهی و شرعی و دستورات ولیامر خود، تا بهحال بر مسیر حرمت توانمندیهای نظامی هستهای حرکت کرده است ولی تجربه حمله وحشیانه و تجاوزگری 19 ماه گذشته از سوی ترامپ و رژیم صهیونی که بر نابودی ایران و تمدنش و داراییها و انسانها اصرار داشتند، باعث شده بخش قابلتوجهی از مردم و نخبگان با اشاره به این خلأ ابزاری برای متوقف کردن هوسرانی قدرت و تجاوزگری آمریکا بر تجدیدنظر در دکترین هستهای و دفاعی کشور اصرار
داشته باشند.
اگرچه دشمنی استکبار جهانی با ایران یا دیگر ملتها با این توانمندی نیز حذف نمیشود ولی سطحی از امنیت پایدار را تضمین و سایه جنگ دائمی را به کنار میزند. ترامپ هم اعتراف میکند که اگر ایرانیها قدرت هستهای بودند، باید آنها را «قربان» صدا میکرد و بدیهی است که رژیمصهیونی هم رویای استعماری اسرائیل بزرگ را با سرعت فراموش میکرد و جنایات ضدبشری، جنگی و نسلکشیهای یک قرن اخیر در منطقه، متوقف میشد.