در گفتوگوی اختصاصی روزنامه «جامجم» با مدیرکل کمیسیون پزشکی بنیاد شهید و امور ایثارگران مطرح شد
صدور رأی جانبازی برای ۶۲ دانشآموز میناب
نهم اسفندماه ۱۴۰۴، حمله آمریکا و رژیمصهیونیستی به مدرسه شجره طیبه در میناب، یکی از تلخترین حوادث جنگ تحمیلی را رقم زد؛ حملهای که به شهادت ۱۶۸ نفر، ازجمله شمار زیادی از دانشآموزان، انجامید. در کنار خانوادههایی که عزیزان خود را از دست دادند، تعدادی از بازماندگان این حادثه نیز با آسیبهای جسمی و روانی مواجه شدند؛ صدماتی که رسیدگی به وضعیت درمانی و تعیین میزان جانبازی آنها را به یکی از موضوعات مهم پس از حادثه تبدیل کرد. اکنون با گذشت ماهها از این واقعه، روند بررسی پروندههای مصدومان و تعیین وضعیت جانبازی آنان همچنان ادامه دارد. برای بررسی بیشتر این مسأله با دکتر جلال کریمی، مدیرکل کمیسیون پزشکی بنیاد شهید و امور ایثارگران به گفتوگو پرداختیم.
هانا چراغی | جامجم آنلاین
از مجموع ۸۹ دانشآموزی که پرونده آنها در کمیسیون پزشکی بررسی شده، چند نفر مشمول دریافت درصد جانبازی شدهاند؟
ما در مجموع ۱۲۷ پرونده مربوط به حادثه میناب و سیریک را بررسی کردهایم که شامل پرونده بزرگسالان و دانشآموزان است. از این تعداد، ۸۹ پرونده به دانشآموز اختصاص دارد که تاکنون برای ۶۲ نفر رأی مثبت صادر کردهایم. پرونده ۲۷ نفر دیگر نیز بهدلیل نقص مدارک یا نیاز به بررسیهای تکمیلی همچنان در دست رسیدگی است. تأکید میکنم که تاکنون برای هیچیک از این دانشآموزان رأی منفی صادر نکردهایم و پروندههایی که نیاز به بررسی بیشتر دارند، برای تعیین تکلیف در اختیار کارگروه قرار گرفتهاند.
برخی خانوادهها نسبت به درصدهای جانبازی تعیینشده اعتراض دارند و معتقدند آسیبهای فرزندانشان بهدرستی ارزیابی نشده است. مبنای تعیین درصد جانبازی چیست؟
مبنای کار کمیسیون پزشکی، بررسی آسیبهای جسمی و روانی ناشی از حادثه و احراز میزان صدمات است. ممکن است در یک خانواده برای یک فرزند درصد جانبازی در نظر گرفته شود، اما فرزند دیگر مشمول دریافت آن نشود؛ زیرا وضعیت پزشکی و میزان آسیبدیدگی آنها متفاوت است. حتی برای افرادی که کمترین آسیب را داشتهاند نیز در صورت احراز شرایط، درصد جانبازی تعیین کردهایم. البته باید توجه داشت که اگر فردی آسیب ندیده باشد، نداشتن درصد جانبازی به معنای نادیدهگرفتن او نیست. طبیعتا باید خوشحال باشیم که فرزندی از این حادثه آسیب جدی ندیده و از سلامت
برخوردار است.
در بررسی آسیبهای ناشی از انفجار، بهویژه مشکلات شنوایی، تکلم و عوارض روانی، چه معیارهایی در نظر گرفته شده است؟
براساس مصوبهای که با هماهنگی ستاد کل نیروهای مسلح به آن رسیدهایم، برخی عوارض، ازجمله مشکلات شنوایی و اختلالات روانی، باید پس از گذشت دو سال دوباره ارزیابی شوند؛ زیرا بخش قابل توجهی از این عوارض، بهویژه در بزرگسالان، با گذشت زمان بهبود پیدا میکنند. برآورد ما این است که حدود ۹۰درصد این موارد در بزرگسالان بهبود مییابند. برای سنجش آسیبهای شنوایی نیز آزمایشهای تخصصی مانند ادیومتری ضرورت دارد تا میزان آسیب با معیارهای پزشکی تعیین شود. نمیتوان صرفا براساس اعلام فرد مبنی بر شنیدن صدای زنگ در گوش، برای او درصد جانبازی تعیین کرد؛ بلکه آسیب باید با روشهای پزشکی قابل ارزیابی و احراز باشد.
در بررسی پروندههای دانشآموزان میناب چه نوع آسیبهایی مشاهده شده است؟
در میان پروندههای بررسیشده، مواردی از آسیبهای ناشی از برخورد سنگریزه یا ترکش، شکستگی و سوختگی وجود داشته است. در برخی موارد نیز آسیبهای روانی مانند ترس، شبادراری، بیخوابی و ترس از بازگشت به مدرسه مشاهده شده است. برای افرادی که در محل حادثه حضور داشتهاند و دچار چنین مشکلاتی شدهاند، از کد غیرتخصصی اعصاب و روان استفاده کردهایم تا در آینده نیز از نظر پیگیری وضعیت و دریافت خدمات با مشکل مواجه نشوند. در میان بزرگسالان نیز مواردی از آسیبهای جدی وجود داشته است؛ ازجمله یک مورد نابینایی هر دو چشم که به تعیین ۷۰ درصد جانبازی منجر شد. همچنین مواردی از شکستگی لگن و آسیبهای شکمی در میان پروندههای بررسیشده مشاهده شده است.
با توجه به اینکه حادثه در نهم اسفند سال ۱۴۰۴ رخ داده، چرا بررسی پروندههای پزشکی از ابتدای آبان آغاز شد؟
برای پاسخ به این پرسش باید روند اداری و قانونی بررسی پروندهها را توضیح دهم. پس از وقوع حادثه، ابتدا باید موضوع در شورای تأمین استان بررسی و تأیید میشد. پس از آن پروندهها برای احراز به بنیاد شهید ارجاع میشوند و سپس کمیسیون پزشکی امکان بررسی میزان آسیبدیدگی افراد را پیدا میکند. در این فاصله، کشور درگیر جنگ بود و پروازها نیز انجام نمیشد. از سوی دیگر، اولویت نخست بنیاد شهید رسیدگی به پرونده شهدای جنگ بود که این روند نیز زمانبر شد. بنابراین، تأخیر ایجادشده صرفا مربوط به کمیسیون پزشکی نبود و مراحل قانونی و شرایط جنگی نیز در آن تأثیر داشت. پس از تأیید پروندهها در شورای تأمین و ارجاع آنها به بنیاد شهید، نیروهای احراز در مدت کوتاهی کار خود را انجام دادند. ما نیز از ۳۰ مهر و اول آبان بررسی حضوری پروندهها را آغاز کردیم و در مواردی که نیاز بود، مدارک و پروندهها به بنیاد شهید منتقل شد.
آیا همه افرادی که برای بررسی مراجعه کردهاند، دانشآموزان مدرسه شجره طیبه بودهاند؟
مبنای بررسی ما پروندههای ارجاعشده و مدارک موجود است. درمجموع ۱۲۷ پرونده مربوط به میناب و سیریک بررسی شده که ۸۹ مورد آن مربوط به دانشآموزان بوده است. ممکن است در میان افراد احرازشده، کسانی نیز باشند که هنگام حادثه خارج از مدرسه حضور داشتهاند؛ اما در هر صورت تلاش کردیم با حداکثر همراهی و مساعدت، پرونده افراد آسیبدیده را
بررسی کنیم.
ارزیابی شما از اهمیت حادثه مدرسه شجره طیبه میناب چیست؟
مدرسه شجره طیبه میناب، سندی از مظلومیت مردم ایران در این حادثه است. ابعاد این اتفاق فراتر از یک شهر و حتی مرزهای کشور رفته و در سطح بینالمللی نیز مورد توجه قرار گرفته است. معتقدم این حادثه باید بهعنوان سندی از آنچه بر مردم و دانشآموزان این منطقه گذشته، مورد توجه قرار گیرد.