اینستكس بدتر از شرایط غذا در برابر نفت است
یك كارشناس اقتصادی درباره سازوكار مالی اروپا موسوم به اینستكس گفت: شدیدترین نوع تحریم نفت در برابر غذا و داروست، اما امروز اروپا با راهاندازی اینستكس پای خود را فراتر گذاشته، چراكه نفت ایران را هم به ازای صادرات كالا قبول نمیكند.
وحید شقاقی در گفتوگو با ایلنا با بیان اینكه راهاندازی اینستكس هیچ امتیازی برای ایران محسوب نمیشود، اظهار كرد: اینستكس به هیچ وجه كانال مالی نیست بلكه یك شركت واسط است كه در اروپا تأسیس شده و باید یك شركت واسطی هم در ایران ایجاد شود تا برقراری ارتباط بین این دو شركت كالاهایی از اروپا به ایران صادر شود و اینستكس در همین حد كارایی دارد و نباید انتظار بالاتری از آن داشته باشیم.
وی ادامه داد: شركتهای بزرگ اروپایی با این شركت واسط همكاری نخواهند داشت و همكاری اینستكس فقط در حد شركت خرد و متوسط خواهد بود. اتحادیه اروپا شروطی را برای راهاندازی اینستكس وضع كرده كه ایران برای همكاری با این شركت باید به تعهدات خود در برجام عمل كند. شقاقی با تاكید بر اینكه متاسفانه تأمین مالی این واردات كالا از این شركت اروپایی هنوز مبهم است، ادامه داد: اگر اتحادیه اروپا میپذیرفت كه نفت ایران به این كشورها صادر شود و به ازای دپوی ارز حاصل از صادرات نفت در این كانال، كالاهای مورد نیاز كشور را در اختیارمان قرار میداد در شرایط نفت در برابر غذا و دارو قرار میگرفتیم، اما امروز شرایطمان بدتر از نفت در برابر غذاست.
وی با اشاره به اخبار منتشرشده از سوی بانك مركزی مبنی بر ایجاد خط اعتباری برای واردات كالا از اروپا گفت: ایجاد خط اعتباری برای واردات كالا بسیار خطرناك است چراكه بدهیهای خارجی ما را افزایش میدهد.
استاد اقتصاد دانشگاه خوارزمی با بیان اینكه شرایط حال حاضر در اینستكس برای ایران بدتر از نفت در برابر غذا است و اروپا فراتر از آن با ایران برخورد كرده است، گفت: شدیدترین نوع تحریم نفت در برابر غذا و دارو است اما امروز اروپا با راهاندازی اینستكس پای خود را فراتر گذاشته، چراكه نفت ایران را هم به ازای صادرات كالا قبول نمیكند.
شقاقی افزود: متاسفانه اروپاییها 14 ماه از وقت ایران را گرفتند و وقتكشی كردند برای ایجاد سازوكاری كه هیچ كاربردی برای اقتصاد ما ندارد.
وی درباره یك روش در استفاده از اینستكس كه میتواند برای ایران امتیاز ایجاد كند، گفت: فروش غیررسمی نفت مورد نیاز اروپا به چین میتواند یك راهكار مناسب محسوب شود، چراكه در این صورت پول فروش نفت در بانك كونلون چین قرار میگیرد و چین میتواند با شركت اینستكس مبادلات مالی انجام دهد كه هزینه واردات كالای اروپایی به ایران تسویه شود. در غیر این صورت ایجاد خط اعتباری برای واردات كالای اروپایی امتیازی كه برای ایران ندارد که هیچ، بلكه بدهیهای ما را افزایش میدهد.
این كارشناس اقتصادی تاكید كرد: اروپا اگر حسننیت داشت میتوانست بپذیرد به ایران كالا بدهد و بعد از اینكه امكان صادرات نفت به اروپا بود، هزینه آن را تسویه كند. روشهای متعددی وجود دارد كه اینستكس به اقتصاد ایران كمك كند، اما این بدترین نوع كاركرد اینستكس برای ایران است و اروپا باید حداقل نفت در برابر غذا را میپذیرفت. شقاقی با تاكید بر اینكه قرار بر این است دارو و مواد غذایی مورد موافقت با آمریكا از سوی اروپا به ایران ارسال شود، گفت: با این تعریفی كه در حال حاضر وجود دارد اینستكس هیچ مزیتی برای ایران نخواهد داشت و عملا وقتكشی محسوب میشود. در این شرایط مقامات ایرانی با جدیت بحث بازگشت به شرایط برجام را پیگیری كنند یا امتیازی كه اروپاییها مطرح میكنند كاملاً ملموس و مشخص باشد.