30 سالگی آزمایش موتورسیكلت پرنده در فضا
دقیقا 30 سال پیش، شوروی سابق در
14 شهریور 1368 دو كیهان نورد به نام‌های الكساندر ویكتارنكو و الكساندر سریبرف را با فضاپیمای سایوز تی.ام-8 به فضا فرستاد. سفینه‌ها دو روز بعد به ایستگاه مداری میر متصل شدند. آنها تقریبا پنج ماه در فضا بودند.
در جریان پرواز، كیهان‌نوردان پنج راهپیمایی فضایی انجام دادند. اما مهم‌ترین راهپیمایی آنها خروج چهارم و پنجم بود كه یكی از اهداف اصلی ماموریت‌شان به‌شمار می‌رفت. سریبروف و ویكتارنكو در این عملیات «سامانه پرواز مستقل» معروف به موتورسیكلت پرنده را آزمایش كردند. از آنجا كه سریبروف در به‌روزرسانی لباس فضایی و «سامانه پرواز مستقل» به‌طور مستقیم شركت داشت، ماموریت آزمایش عملی این لباس در فضا را بر عهده گروه آنها گذاشتند و آنها باید عملكرد لباس را در مدار زمین آزمایش می‌كردند. این دستگاه اجازه می‌داد فضانورد بدون هیچ اتصالی با سفینه یا ایستگاه فضایی در فضای آزاد به انجام عملیات مختلف دست بزند.
موتورسیكلت پرنده در موسسه تولید تجهیزات ایمنی هوا-فضایی زودا ساخته شد. این صندلی پرنده در روی زمین 218 كیلوگرم وزن داشت ولی در فضا دردسری برای كیهان‌نورد تولید نمی‌كرد؛ با كمربند ویژه‌ای به صندلی بسته می‌شد و دو بازو زیر دست‌هایش قرار می‌گرفت. سامانه‌های هدایتی صندلی در این دو بازو و در جلو روی كیهان‌نورد قرار داشت. این دو بازو تاشو بودند و زمانی كه صندلی پرنده در داخل ایستگاه قرار می‌گرفت جمع‌وجور می‌شدند تا جای كمتری بگیرند. اساس حركت صندلی را در فضا، با عمل 32 موتور كوچك جت بود كه با هوای فشرده كار می‌كردند. برای اطمینان بیشتر، سامانه‌های آن به صورت دوتایی ساخته شده بود تا در صورت خرابی یكی، دومی بتواند به كمك فضانورد بیاید. هر كدام از دو دستگاه حركتی (اصلی و علی‌البدل) دو مخزن هوا داشتند كه در آنها 18 كیلوگرم با فشار 350 كیلوگرم در سانتی متر مكعب فشرده شده بود. خروج هوا از هریك موتورهای حركتی، با اشاره انگشت كیهان‌نورد انجام می‌شد. به این ترتیب می‌توانست در جهات و زوایای مختلف حركت كند. همچنین یك رایانه، دهانه‌های خروج گاز را كه باعث حركت آن می‌شد، كنترل می‌كرد و مجهز به وسیله مخصوصی بود كه وضع كیهان‌نورد را در فضا تثبیت می‌كرد.
الكساندر سریبروف در نوبت سوم موتورسیكلت پرنده را آزمایش كرد و با استفاده از آن، 33 متر از ایستگاه دور شد و مانورهای مختلف انجام داد. در خروج پنجم و آزمایش دوم دستگاه حركت مستقل فضایی، ویكتارنكو طبق برنامه پیش‌بینی‌شده به حركت پرداخت و تا مسافت حدود 40 متری دور شد و با دستگاه طیف‌سنج تشعشعات اطراف ایستگاه را اندازه‌گیری كرد.
برای اطمینان بیشتر در زمان هر دو آزمایش، كیهان‌نوردان با كابل 60 متری به ایستگاه فضایی متصل بودند تا اگر به هر دلیلی مشكلی پیش آمد، جان فضانورد به خطر نیفتد.
این سامانه كه با لباس فضایی اورلان قابل استفاده بود، مستقل از ایستگاه عمل می‌كرد؛ یعنی همه نیازهای كیهان‌نورد در آن پیش‌بینی شده بود و به‌طور خودكار، 40 پارامتر مختلف را تحت كنترل داشت. كیهان‌نورد با این لباس می‌توانست تا هشت ساعت بیرون از ایستگاه كار كند. سامانه حركت مستقل طوری ساخته شده بود كه كیهان‌نورد بتواند روی قاعده آن بایستد و با خروج هوا به هر طرف كه می‌خواست حركت كند. این وسیله برای استفاده در مجتمع مداری میر-2 و فضاپیمای بوران طراحی و ساخته شد و با فروپاشی شوروی و به‌هم خوردن برنامه‌های فضایی این كشور از جمله پرتاب ایستگاه فضایی میر-2 و نابودی فضاپیمای بوران، عملا از بین رفت.
ویكتارنكو و سریبروف پس از به پایان رساندن ماموریت در 29 بهمن 1368 به سلامت به زمین بازگشتند.