شبکههای مختلف سیما، رادیو و استانی برنامههای متنوعی برای شب یلدا در نظر گرفتهاند
شب هنــــدوانهای تلویزیون
شب یلدا، یعنی آخرین شب پاییز، یعنی تاریكترین و بلندترین شب سال كه ما ایرانیان آن را جشن میگیریم و آیین و رسومات مختلفی را در كنار هم سپری میكنیم. گرچه تاریخچه شب یلدا به چندین هزار سال برمیگردد، اما همچنان برای ما ایرانیها این شب اهمیت زیادی دارد، به همین دلیل این شب زیبا در شهرهای مختلف ایران به شكل و شمایلهای متفاوت اجرا میشود. اما آنچه میان همه مشترك است این كه همه مردم در اقصینقاط ایران و حتی كسانی كه فرسنگها از ایران دور هستند، ویژه شب یلدا دور هم جمع میشوند. البته مراسم شب یلد از قدیم تا به امروز دستخوش تغییرات زیادی شده است، زیرا در گذشته این طور رسم بود كه بزرگترهای فامیل یعنی پدربزرگ و مادربزرگ كرسی خانه را آماده میكردند و روی آن را با میوههای خوش آب و رنگ پاییزی و تنقلات مزین میكردند تا كوچكترها به منزلشان بروند که شب یلدا را در كنار هم اینطور جشن بگیرند.
گرچه دیگر خبری از كرسیهای مادربزرگها در كلانشهرها همچون تهران كمرنگ شده، اما هنوز در خیلی از شهرها رایج است، با این حال همه این شب را جشن میگیرند. صدا و سیما هم طبق روال سالهای قبل برنامههای متنوعی را برای شب یلدا تدارك دیده كه هر یك از شبكههای تلویزیونی، رادیویی و استانی متناسب با ماموریتهایی كه برایشان ترسیم شده، برنامههای متفاوتی را روانه آنتن میكنند.
از بخشهای مختلف برنامه حضور چهرههای شاخص همراه با خانواده هایشان، حافظ خوانی و ... است. البته اكثر برنامههای تلویزیونی و رادیویی كه امروز روانه آنتن میشوند با حال و هوای یلدایی پخش میشوند كه ما در این گزارش به ویژهبرنامه هر یك از شبكهها پرداختهایم.
خاطرات یلدایی كشاورز در شبكه 2
نام برنامه: روشنترین شب
مجری: محمد سلوكی
مهمانان: نرگس محمدی به همراه همسرش علی اوجی، مهدی فقیه، امید عالیشاه بازیكن پرسپولیس، رادوشوویچ دروازهبان پرسپولیس، علی لهراسبی خواننده.
توضیحات: در این برنامه محمدعلی كشاورز خاطرات یلداییاش را تعریف میكند و مسعود فروتن هم در بخش حافظخوانی و خاطرهگویی حضور دارد. خواننده برنامه هم بابك مافی است. روشنترین شب به تهیهكنندگی مهدی بابایی و احسان ارغوانی در گروه خانواده تهیه میشود و از بخشهای آن میتوان به قصهخوانی، حافظخوانی، پرداختن به آداب ویژه شب چله، یلدا با بزرگ ترها و ... اشاره كرد. دكور این برنامه با یكی از نمادهای این شب یعنی كرسی مزین شده و المانهای دكور برنامه یك خانه خاطرهساز و با اصالت ایرانی را متبادر میكند. همچنین دور كرسی یكی از نمایندگان اقوام با لباسهای محلی حضور دارند.
ساعت پخش: بعد از گفتوگوی ویژه خبری شبكه دو
امیرسلیمانیها در شبكه یك
نام برنامه: فرمول یك
مجری: علی ضیا
مهمانان: خانواده امیرسلیمانی (سعید، سپند و كمند). البته همسر سعید امیرسلیمانی هم حضور دارد. همچنین عموپورنگ و مادرش هم حضور دارند. بهروز رضوی گوینده خوشصدای پیشكسوت نیز به برنامه میآید. هومن شاهی بازیگر سریال همكف به همراه دیگر بازیگران این مجموعه حضوردارند.
توضیحات: «فرمول یك» یلدایی شبكه یك در تلاش است در این شب، ضمن ایجاد فضایی آرامبخش و با نشاط؛ آداب و رسوم، دورهم بودن و صله رحم، به دیدار بزرگان فامیل رفتن، حافظخوانی و ... را برای مردم بازنمایی و بر حفظ این آیین تاكید كند. چهرههای مردمی نیز از مهمانان ثابت این ویژهبرنامه خواهند بود.
ساعت پخش: 23 به مدت سه ساعت
حضور چهرهها در شبكه 3
نام برنامه: شب آرام
مجری: رضا رشیدپور
مهمانان: در این برنامه قرار است چهرهها در حوزههای مختلف حضور داشته باشند.
توضیحات: برای دومین سال رضا رشیدپور ویژه برنامه شب یلدا را برای شبكه سه اجرا و تهیه میكند. قرار است رشیدپور به برنامههای روی آنتن این شبكه تلویزیونی بپردازد و با عوامل آنها گفتوگو كند و حتی به این واسطه چند برنامه و سریال تلویزیونی هم معرفی شوند. همچنین سازنده دكور برنامه پیمان قانع است كه نماد دكور یك در قدیمی با قاب عكسها است.
ساعت پخش: بعد از پخش سریال شبانگاهی شبكه سه آغاز و تا پاسی از شب ادامه خواهد داشت.
فضای مادرانه شبكه 4
نام برنامه: انار و برف
مجریان: رابعه مدنی و آفرین عبیسی
مهمانان: صدیقه كیانفر در این برنامه خاطرات یلداییاش را تعریف میكند. اردشیر صالح پور درباره فرهنگ عامه نمایشی شب یلدا میگوید. میثم یوسفی خیمه شب بازی دارد. همچنین مهبد و مهدیس كرمیپور خواهر و برادری هستند كه نقالی میكنند.
توضیحات: ویژهبرنامه شب یلدا تم مادرانه دارد، به همین دلیل رابعه مدنی و آفرین عبیسی به عنوان مجری انتخاب شدهاند. تهیهکنندگی این برنامه را امین اشرفی به عهده دارد و قرار است یك شب نشینی با طعم فرهنگ و هنر را برای مخاطبان شبكه دانایی و خردورزی تدارك ببیند. خوانندگان، بازیگران و شخصیتهای شناختهشده عرصههای مختلف مهمان این ویژهبرنامه یلدایی خواهند بود. پخش گزارشهای مردمی مرتبط با آیین شب چله، گزارشی از تئاتر روی صحنه «بوقلمون»، آیتمی تولیدی درخصوص شب یلدا با اجرای دكتر عبدالمهدی مستكین از جمله بخشهای تولیدی است كه برای این ویژهبرنامه در حال آمادهسازی است.
ساعت پخش: 22
یلدای ورزشی شبكه 5
نام برنامه: یلدا ورزشگاه
مجریان: هیراد حاتمی و حافظ كاظمزاده
مهمانان: حضور هنرمندان، بازیگران و ورزشكاران
توضیحات: این ویژهبرنامه شاد و جذاب به تهیهكنندگی پژمان ماندگاری روی آنتن شبكه پنج سیما میرود. این برنامه كه با ساختار یلدای ورزشی برای بلندترین شب سال تدارك دیده شده است، تلفیقی از ورزش و هنر در شب یلدا خواهد بود و با چیدمان یلدایی سعی دارد فضایی شاد و مفرح را برای مخاطبان رقم بزند.
ساعت پخش: 20
یلدای سلامت
نام برنامه: ضربان
مهمانان: پروفسور فرهود از خوردنیهای یلدایی میگوید.
توضیحات: همزمان با بلندترین شب سال، شبكه تندرستی برنامه خود را بر این فرهنگ باستانی منطبق كرده است. از خوراكیهای سالم تا بهداشت زمستانی؛ از آداب و رسوم یلدایی تا مهربانی سپیدپوشان، همه چیز از سلامت جان و روان در بلندترین شب سال روی آنتن شبكه سلامت میرود. این برنامه به تهیهكنندگی مسعود بانصیری روانه آنتن میشود. همچنین در این برنامه خواص مختلف خوراكیهایی كه ایرانیان در سینی یلدایی خود میگذاشتهاند به بحث گذاشته میشود. «ضربان» در این روز خلق و خوی یلدایی را فراموش نكرده و بخشهایی از مباحث خود را به این مقوله اختصاص داده است. همچنین «دوربین سلامت» به میان شبزندهداران بیمارستانها میرود و از پرستاران در مورد گذراندن شب یلدا در كنار بیماران پرسوجو میكند. همچنین گزارش ویژهای از «دوربین سلامت» خواهیم دید كه در آن مردم
كوی و برزن از خوراكیهای سالم و دورهمیهای یلدایی میگویند. دوربین سلامت به تهیهكنندگی هادی خدادی ساعت 14 روی آنتنمیرود.
بلندترین «حال خوب» در بلندترین شب سال را میتوانید شنبه از شبكه سلامت دنبال كنید. مباحث آرامبخش و موضوعات مرتبط با روانشناسی در این برنامه طرح میشود. حال خوب به تهیهكنندگی محمد مناجاتی ساعت 21 تا 23 به صورت ویژه پخش میشود.
ساعت پخش: 16
همراه با پویانماییهای صبا در شب یلدا
مركز پویانمایی صبا به مناسبت فرا رسیدن شب یلدا برنامههای انیمیشنی «خروس زیرك، روباه كلك»، «قصههای شب چله یا افسانه ملل»، «افسانه آرش»، «ویز و زك» و «طلایه» را برای نمایش از شبكههای مختلف سیما آماده كرده است.
همچنین«فیل ملكه» محصول انگلستان است و به بهانه شب یلدا از ساعت 23 روی آنتن شبكه مستند میرود.
داستان این فیلم مستند در مورد آتنا، فیل مادری است كه وقتی مجبور به ترك رودخانه آب خود میشود تمام توان خود را برای محافظت از بچهفیلهای خود انجام میدهد. این سفر حماسی، به روایت شیوت اجیوفور، مخاطبان را در سراسر آفریقا و در قلب خانواده یك فیل قرار میدهد. حكایتی از عشق، شكست و بازگشت به خانه.
شبکه مستند هم به سهم خودش سعی کرده یک فیلم مناسب این شب پخش کند تا نظر بینندگان را جلب کند.
ویژهبرنامه شب یلدای شبكه امید از محل جشنواره قصهگویی روی آنتن میرود. دعوت از برگزیدگان جشنواره قصهگویی و گفتوگو با آنها، برقراری ارتباط زنده با اختتامیه جشنواره و پخش بخشهای یلدایی از بخشهای این ویژهبرنامه خواهد بود. ویژهبرنامه شب یلدا امروز از ساعت17 و 30 دقیقه الی 20 به تهیهكنندگی امیرسینا سلیمی از شبكه امید پخش میشود.
فقط یك كاسه انار
نام برنامه: دورهمی
مجری: مهران مدیری
مهمانان: سروش صحت، پژمان بازغی، كامبیز دیرباز و محمدرضا علیمردانی
توضیحات: مخاطبان مهمان دورهمیبزرگ شبكه نسیم خواهند بود و برنامهای شاد را تماشا میكنند. همچنین پیمان قانع در گفتوگو با جامجم درباره اینكه دكور برنامه دورهمی برای شب یلدا چگونه خواهد بود، توضیح داد: دكور برنامه همان دكوری است كه در ایام نوروز برنامه پخش میشد. فقط ترکیب مبلمان برای شب یلدا تغییر میكند. با توجه به اینكه چند مهمان داریم، به همین دلیل مبلمان را دوستانه چیدهایم.
وی ادامه داد: همچنین تنها نماد شب یلدا در دكور دورهمی فقط یك كاسه انار واقعی است. البته این خواسته آقای مهران مدیری بود كه برای دورهمی شب یلدا همین یك كاسه انار كافی است. بعد از تمام شدن ضبط برنامه شب یلدا هم برنامه دورهمی در این دكور ضبط میشود و ترکیب مبلمان مثل قبل خواهد بود؛ یعنی یك میز و صندلی مهمان و مجری. همچنین شبكه نسیم ویژهبرنامههای كتابباز و چهلتیكه را برای بینندگان خود آماده پخش كرده است. امشب همزمان با شب یلدا برنامه «كتابباز» از ساعت١٩، ویژه برنامه «چهل تیكه» با حضور استاد محمدعلی كشاورز از ساعت ٢٠ و 30 دقیقه مهمان نگاه بینندگان خواهد بود.
ساعت پخش: 22
ستارهها در شبکه جهانی جامجم
نام برنامه: جمع ایرانی
مجریان: امیر رضایی و زهرا شوقی
مهمانان: چهرههای شاخص در حوزههای متفاوت مهمان برنامه هستند تا این برنامه پاسخگوی تمام سلایق باشد. عبدالرسول كارگشا، خواننده هم حضور دارد. همچنین گروه كر موسیقی سالمندان فرهنگسرای امید هم از دیگر مهمانان این برنامه هستند و پدربزرگها و مادربزرگها در این گروه حضور دارند و قطعاتی را زنده اجرا میكنند. دكتر غلامحسین مراقبی، استاد دانشگاه ادبیات و دكتر امیر الهامی شاعر هم حاضر هستند. همچنین گروه لری قطعاتی را زنده پخش میكنند. این گروه قصد دارند قطعهای را ویژه شب یلدا اجرا كنند. همچنین شهرام زندیه خواننده، مریم وطنپور خاله قاصدك به همراه پسرش، شیرین بینا همراه خواهرش نگین صدق گویا هم در برنامه حضور دارند.
توضیحات: این برنامه به تهیهكنندگی امیرعباس حدسنی از تولیدات گروه اجتماعی شبكه جهانی جامجم در شب یلدا، مهمان بینندگان خود است. همچنین دكور برنامه حال و هوای شب یلدا و ایرانی دارد. به عنوان مثال چرخ لبوفروش و باقالیفروش در استودیو حضور دارد.
دورهمی خانوادگی سنتی در شبكه آموزش
نام برنامه: «كی میاد ستارهچینی»
مجری: محسن دلیران
مهمانان: دو طایفه صادقی و صادقیان در محله رهنان اصفهان در برنامه حضور دارند.
توضیحات: برنامه «كی میاد ستارهچینی» به مناسبت طولانی ترین شب سال به سراغ خانوادهای اصفهانی رفته و مردم را با سنتهای آنها آشنا میكند.یك دورهمی خانوادگی سنتی به مناسبت شب یلدا، یك مهمانی ساده به دور از تجملات براساس سنتهای زیبا و ساده ایرانی مانند حافظخوانی و شاهنامهخوانی و بازیهای ساده. برنامه كی میاد ستارهچینی به تهیهكنندگی آزاده رجبی روانه آنتن میشود. همچنین گروه به سراغ نانوایی میرود كه صاحب آن پدربزرگ خانواده است و او برای همسرش یعنی مادربزرگ خانواده شعر میخواند و به جوانان توصیه میكند چطور نسبت به هم عشق و محبت داشته باشند. در مجموع تم برنامه نمایشی رئال هست.
رجبی در گفتوگو با جامجم تاکید کرد تلاش دارد در قالب این برنامه دورهمیهای سنتی خانوادگی را به نسل جوان یادآوری کنند.
ساعت پخش: 20
شب یلدای مراكز
هر یك از شبكههای استانی هم ویژهبرنامه شب یلدا را با محوریت حافظخوانی، بررسی آیین شب یلدا، مستند، مهمان و ... روانه آنتن میكنند.
آبادان: برنامه بلندترین شب سال، ساعت 21
خوزستان: یلدای جنوبی، ساعت 21
فارس: ناردونه، ساعت 21
كیش: یلدا، ساعت 21
آذربایجان شرقی: چله گیجه سی، ساعت
20 و 45 دقیقه
كرمانشاه: شبقند، ساعت 21
خراسان جنوبی: شبهای زعفرونی، ساعت 21
سیستان و بلوچستان: چله اقیانوسی، ساعت
21 و 30 دقیقه
خراسان شمالی: شبهای اترك، ساعت 21
اردبیل: چله، ساعت 21
خلیج فارس: شو نشینی، ساعت 21
كهگیلویه و بویر احمد: ناردونگ، ساعت 20 و 30 دقیقه
گلستان: شوجره، ساعت 21
خراسان رضوی: یلدای عزی، ساعت 21 و 10 دقیقه
كردستان: شه و چله، ساعت 22
مازندران: مازرونی شو، ساعت 21
لرستان: وایك، ساعت 21
زنجان: چله گجه سی، ساعت 20 و 45 دقیقه
همدان: شوچره، ساعت 22
اصفهان: چهارباغ، ساعت 20 و 30 دقیقه
قزوین: چهلستون، ساعت 18
اراك: یلدای مهربانی، ساعت 21
بوشهر: شو یلدا، ساعت 21 و 15 دقیقه
قم: شب یلدا، ساعت 21
البرز: یلدای البرز، ساعت 22 و 30 دقیقه
سمنان: برنامه شب چراغ، ساعت 20 و 20 دقیقه
كرمان: شب یلدا، ساعت 21
مهاباد: شه و باش یلدا، ساعت 21 و 45 دقیقه
یزد: چشم شما روشن، ساعت 21 و 30 دقیقه
گیلان: مهتاب شبان، ساعت 21 و 30 دقیقه
آذربایجان غربی: شب یلدا، ساعت 21
66 ساعت یلدا در رادیو
شبكههای رادیویی در مجموع با 74 برنامه، 41عنوان و به مدت 66 ساعت به موضوع «شب یلدا» میپردازند كه از این میزان برنامه، 16 برنامه در قالب 14 عنوان و به مدت 38 ساعت به صورت ویژه خواهد بود.
رادیو ایران: برنامه یلدا و لبخند ساعت 19 با حضور پیشكسوتان پخش میشود. از بخشهای جالب این برنامه حضور فرهنگ جولایی، اولین تهیهكننده و حمید منوچهری اولین كارگردان صبح جمعه با شما خواهد بود.
رادیو فرهنگ: برنامه شب انار ساعت 21 با تكیه بر فرهنگ و سنت ایرانی برای شب یلدا، تدارك دیده شده است. در این برنامه بخشهای متنوعی از جمله تفأل به حافظ؛ قصهگویی، نقالی، شاهنامهخوانی و اجرای موسیقی سنتی و پاپ در نظر گرفته شده است.
رادیو جوان: برنامه شب عالی ساعت 20 به گپ و گفتی خودمانی با بزرگان رادیو، آداب و رسوم شب یلدا، بخش نمایشی و حافظخوانی میپردازد. پیشكسوتان رادیو و هنرمندان مهمانان این برنامه خواهند بود كه با آنها درباره خاطراتشان در شب یلدا گفتوگو خواهد كرد. از دیگر بخشهای جذاب و شنیدنی این برنامه، سفری رادیویی به شیراز و تفأل به دیوان حافظ در كنار آرامگاه این شاعر پرآوازه خواهد بود.
رادیو ورزش: برنامه «یلدانه» ساعت ۲۱ شامل بخشهای مختلفی همچون تشریح آداب و رسوم شب یلدا، موسیقی زنده، قصهخوانی، شعرخوانی، گپ و گفت با اهالی ورزش و گویندگان رادیو و همچنین گزارشی از اردوهای ورزشی و آسایشگاه سالمندان است.
رادیو نمایش: «استودیوهشت ویژه شب یلدا» ساعت ۲۰ روی آنتن رادیو نمایش میرود. در این برنامه علاوهبر هنرمندان ادارهكل هنرهای نمایشی رادیو و رادیو نمایش، هنرمندان دیگری نیز از سینما، تلویزیون و موسیقی، مهمان این برنامه خواهند بود. این برنامه شامل آیتمهای متنوعی منجمله بخش حافظخوانی، قصهخوانی، بخش گزارش ویژه از نقاط مختلف ایران درباره آداب و رسومشان در شب یلدا است.
رادیو صبا: برنامه «شب یلدای صبا» به مناسبت فرارسیدن «شب چلّه» یكی از كهنترین جشنهای ایرانی، به مدت چهار ساعت در فضایی شاد و مفرح با مخاطبان همراه میشود. این برنامه در قالب محفلی گرم و صمیمی با هدف شادی آفرینی و ایجاد لحظاتی خوش در آخرین شب پاییز مخاطبان را همراهی میكند. «نمایشهای طنز»، «حافظخوانی»، «مسابقه طنز پیامكی»، «بازیهای شاد و سرگرمكننده» و «تقلید صدا» از جمله بخشهای این ویژه برنامه است.
رادیو ایرانصدا: نیز تعداد 38 برنامه را در قالب هفت عنوان و به مدت شش ساعت پیش بینی كرده است كه از این میزان برنامه، برنامه «داستان كودكانه» به مدت 30 دقیقه به صورت ویژه خواهد بود. بیان سه داستان قدیمی از شب یلدا، پخش ترانههایی از خوانندگان معروف كشور، نیایش خوانی به مناسبت شب یلدا از رسول نجفیان و ترانه زمستانی به مناسبت آغاز فصل زمستان از موضوعات این برنامهها خواهد بود.
رادیو پیام: این شبكه پنج ساعت برنامه را در قالب متن و موسیقی پیش بینی كرده است كه معرفی آداب و رسوم اقوام مختلف در طولانیترین شب سال، بیان احادیثی از ائمه درباره خانواده، اهمیت صله رحم و احترام به بزرگترها، بیان اشعار و حكایات ادبی در آثار شعرا و نویسندگان برجسته و اشاره به دورهمیهای خانوادگی از مهمترین موضوعات اشاره شده در این برنامههاست.
رادیومعارف: در برنامههای «مهربان باشیم» و «به رنگ خدا» به موضوعاتی همچون استفاده از فرصت شب یلدا برای صله رحم، دیدار بزرگان، احترام به بزرگترها و بودن در كنار آنها میپردازد. همچنین رادیو گفتوگو در برنامه «یلدای ایرانی» به موضوعاتی همچون یلدا و دورهمی خانواده ایرانی، یلدا و انس با قرآن و حافظ، یلدا و شبهای دفاع مقدس و فرهنگ و ادب، موسیقی و سنتهای ایرانی در شب یلدا اشاره میكند و رادیو قرآن نیز «دورهمی قرآنی» را در شب یلدا اجرا خواهد كرد.
رادیو تهران: دو ویژه برنامه «شب یلدا» به آداب و رسوم قدیم شهر تهران در شب یلدا، بررسی آداب و رسوم شهرستانهای استان تهران و گفتوگو پیرامون شب یلدا با مخاطبان خود میپردازد.
رادیو سلامت: برنامه «شب اناری» از تأثیر دورهمیهای خانوادگی در شب یلدا، چگونه مهمانیهای خانوادگی را ساده برگزار كنیم، تأثیر دید و بازدید و صله رحم بر افزایش صمیمیت اعضای خانواده و اصول تغذیه صحیح در شب یلدا صحبت خواهد كرد.