نگاهی به محورهای مطرح شده در دیدار روحانی و آبه
همه چیز به جز نفت
حسن روحانی، رئیس‌جمهور کشورمان که به دعوت رسمی نخست‌وزیر ژاپن، به این کشور رفته بود دیروز با آبه شینزو، نخست‌وزیر ژاپن دیدار و گفتوگو کرد؛ دیداری که پیش از برگزاری‌اش، گمانه‌زنی‌های فراوانی درباره موضوعاتی که قرار بود در آن مطرح شود صورت گرفته بود.
تلاش ژاپن برای برقراری گفتوگو میان ایران و آمریکا یا آزاد کردن بخشی از دارایی‌های بلوکه شده ایران در ژاپن ناشی از تحریم‌ها، برخی از این گمانه‌زنی‌ها بود اما در خبرهای رسمی که از دیدار دیروز روحانی و آبه منتشر شده اثری از گفتوگو در چنین مواردی به چشم نمی‌خورد.
بر اساس خبری که سایت ریاست‌جمهوری از دیدار رئیس‌جمهوری اسلامی ایران و نخست وزیر ژاپن منتشر کرده، آبه در این دیدار گفته است: مصمم هستیم همکاری‌های خود را با ایران بویژه در زمینه‌های کنسولی، فنی و مدیریت پزشکی، مدیریت بحران و مقابله با زلزله توسعه دهیم.وی می‌افزاید: ژاپن همچنین علاقه‌مند است سریعا تفاهمنامه دو کشور در حوزه گردشگری عملیاتی شود تا روابط دو ملت نیز بیش از پیش توسعه یابد.
علاقه‌مندی به فعالیت بیشتر بخش‌های خصوصی دو کشور در روند توسعه روابط مشترک اقتصادی از دیگر بخش‌های صحبت‌های نخست‌وزیر ژاپن است.
وی همچنین از طرح صلح هرمز پشتیبانی کرده و با اشاره به اهمیت تامین امنیت منطقه برای همه کشورهایی که به این حوزه رفت‌وآمد دارند گفته: ما از نقش سازنده ایران در تامین امنیت و ثبات و صلح در منطقه قدردانی می‌کنیم.
بر اساس این خبر، نخست‌وزیر ژاپن به موضوع برجام نیز اشاره کرده و با تاکید بر اینکه کشورش پیوسته از برجام حمایت کرده و به تلاش‌های خود در این عرصه ادامه می‌دهد، از شروع همکاری ژاپن با سه کشور اروپایی در این زمینه خبر داده است.
روحانی: از هر طرحی برای افزایش فروش نفت استقبال می‌کنیم
همچنین روحانی در این دیدار با اشاره به اعمال تحریم‌های ظالمانه و غیرقانونی آمریکا علیه ایران بعد از خروج غیر متعهدانه این کشور از توافق برجام، اظهار داشت: خروج یکجانبه آمریکا از تفاهم‌نامه‌های بین‌المللی مثل برجام، امنیت و صلح در جهان را تهدید می‌کند.
رئیس‌جمهور با بیان اینکه همه کشورها باید به قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متعهد باشند، گفت: تحریم‌های آمریکا نوعی تروریسم اقتصادی تلقی می‌شود و کشورهایی که در راه مقابله با تروریسم فعالیت می‌کنند باید با این کار آمریکا نیز مقابله کنند.
وی اظهار داشت: ایران همه تلاش خود را برای حفظ برجام در چارچوب تامین منافع خود انجام داده و خواهد داد و از طرف‌های دیگر در برجام نیز می‌خواهیم به تعهدات خودشان عمل کنند.
روحانی افزود: بی‌تردید این اقدام، رمز بقای این تعهد بین‌المللی خواهد بود و کشورها می‌توانند با پایبندی و عمل به تعهدات خود، آمریکا را به اصلاح اشتباهات و بازگشت به مسیر درست و قانونی مجبور کنند.رئیس‌جمهور با اشاره به زمینه‌های همکاری میان ایران و سایر کشورها، افزود: ما از هر طرحی که بتواند موجب افزایش تبادلات اقتصادی بویژه در حوزه انرژی و افزایش صادرات و فروش نفت بشود، استقبال می‌کنیم.
رئیس جمهور با تاکید بر اینکه کاهش مرحله به مرحله تعهدات برجامی از سوی ایران بعد از خروج آمریکا از این توافق و کوتاهی اروپایی‌ها از عمل به تعهداتشان در چارچوب مفاد برجام بوده است، تصریح کرد: معتقدیم برجام یک الگوی موثر برای رسیدن به صلح و دوستی میان همه کشورهاست.
روحانی با تاکید بر اینکه خروج آمریکا از برجام و اعمال تحریم‌های بی‌سابقه اقتصادی علیه ملت ایران به سود هیچ‌کس نبوده است، افزود: بدعهدی آمریکایی‌ها نه تنها ضربه به یک توافق بزرگ بین‌المللی بود بلکه آسیب و ضربه به صلح و روابط سیاسی دوستانه میان کشورهاست.
رئیس‌جمهور با بیان اینکه جمهوری اسلامی از هر تلاش و کوششی از سوی کشورها برای حفظ برجام و تامین امنیت و صلح و ثبات در منطقه و جهان استقبال می‌کند، خاطرنشان کرد: به طور طبیعی در چارچوب منافع خود از هیچ‌گونه مذاکره و توافقی در این زمینه رویگردان نیستیم.
روحانی افزود: طی این سال‌ها ایران ثابت کرده که با منطق و گفتوگو منافع خود را تامین می‌کند و همیشه معتقد بوده که با منطق مذاکره و افق برد - برد می‌توان به توافقات موثر و پایدار رسید.
رئیس‌جمهور تصریح کرد: روش غیرقانونی آمریکا در خروج غیرمتعهدانه از توافق برجام نشان داد که این اقدام ضربه به یک توافق بین‌المللی و صلح و امنیت بود و در واقع نه برای آمریکا و نه هیچ‌کدام از طرف‌های برجام سودی نداشت و ثابت کرد که تحریم سرنوشتی جز باخت - باخت برای هیچ‌کس ندارد.
روحانی همچنین ابراز امیدواری کرد که همه کشورها از جمله ژاپن برای حفظ برجام تلاش خود را انجام دهند.
جمهوری اسلامی ایران همواره برای برقراری صلح و آرامش در منطقه و جهان با کمک و همکاری کشورهای منطقه و همسایگان تلاش کرده و در همین راستا نامه‌هایی نیز برای سران کشورهای منطقه ارسال شده است.
رئیس‌جمهور با قدردانی از حمایت ژاپن از طرح صلح هرمز اظهار داشت: ایران همواره به مسئولیت خود در تامین امنیت منطقه عمل کرده و معتقدیم امنیت خلیج فارس توسط کشورهای بیگانه به‌هم ریخته است.
روحانی تصریح کرد: برای امنیت منطقه باید ریشه یکجانبه‌گرایی را بخشکانیم و به کسانی که مسیری غیر از همکاری بر اساس قواعد بین‌اللملی را تعقیب می‌کنند بفهمانیم باید مسیری دیگر را دنبال کنند.
انتظارات برآورده نشده از یک سفر
محسن پاک‌آیین/ کارشناس روابط بین‌الملل
سفر مقامات سیاسی به کشورهای دوست اقدام خوبی است و باعث تحرک در سیاست خارجی می‌شود به‌ویژه آن‌که این سفرها در چارچوب نگاه به شرق و تنوع‌سازی در سیاست خارجی تعریف می‌شود. با این وصف سفر دیروز آقای روحانی به ژاپن همان‌طور که از قبل پیش‌بینی می‌شد انتظارات را برآورده نکرد. ژاپن پیوندها‌ی عمیقی با آمریکا دارد و وفاداری خود به ایالات متحده را در حوزه تحریم علیه ایران در طول 40 سال گذشته نشان داده است؛ از این رو به نظر نمی‌رسد که سفر به ژاپن به غیر از طرح مباحث و حرف‌های کلی دستاورد اقتصادی بالایی برای ما داشته باشد. بر اساس اخبار رسمی منتشر شده هم در دیدار صورت گرفته میان رئیس‌جمهور ایران و نخست‌وزیر ژاپن، آقای آبه بیشتر وارد تعارف و تشریفات شد و از روابط 90 ساله میان ایران و ژاپن سخن گفت. از سویی دیگر از پیشنهاد ایران مبنی بر طرح ایجاد امنیت در تنگه هرمز استقبال و به این موضوع اشاره کرد که ایران باید تلاش کند امنیت کشتیرانی در خلیج فارس را حفظ کند. اتخاذ این موضع البته براساس منافع ژاپن است به خاطر اینکه این کشور واردکننده نفت از این منطقه است و طبعا خواهان امن ماندن این مسیر است. همچنین در صحبت‌های آقای آبه هیچ اشاره‌ای به وظیفه کشورهای منطقه برای تامین امنیت خلیج فارس و نقش پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای منطقه در ناامنی خلیج‌فارس نشده است. از سویی دیگر ژاپن همیشه خریدار نفت ایران بود و ما هم به دنبال انتقال تکنولوژی و حضور شرکت‌های ژاپنی برای سرمایه‌گذاری در مناطقی مثل عسلویه و پارس‌جنوبی هستیم. اما حداقل در خبرهایی که تاکنون از این دیدار منتشر شده اشاره‌ای به این موضوعات وجود ندارد و ژاپن هم قولی برای خرید نفت و سرمایه‌گذاری در ایران نداده است. البته بحث‌هایی از سوی نخست‌وزیر ژاپن در مورد توسعه‌های فنی، کنسولی، توسعه گردشگری مطرح شده که گرچه خوب است اما انتظاراتمان از ژاپن را تامین نمی‌کند و با ادعای دوستی 90 ساله ژاپنی‌ها همخوان نیست.
تلاش ژاپن برای برقراری گفتوگو میان ایران و آمریکا یا آزاد کردن بخشی از دارایی‌های بلوکه شده ایران در ژاپن ناشی از تحریم‌ها، برخی از این گمانه‌زنی‌ها بود اما در خبرهای رسمی که از دیدار دیروز روحانی و آبه منتشر شده اثری از گفتوگو در چنین مواردی به چشم نمی‌خورد.
بر اساس خبری که سایت ریاست‌جمهوری از دیدار رئیس‌جمهوری اسلامی ایران و نخست وزیر ژاپن منتشر کرده، آبه در این دیدار گفته است: مصمم هستیم همکاری‌های خود را با ایران بویژه در زمینه‌های کنسولی، فنی و مدیریت پزشکی، مدیریت بحران و مقابله با زلزله توسعه دهیم.وی می‌افزاید: ژاپن همچنین علاقه‌مند است سریعا تفاهمنامه دو کشور در حوزه گردشگری عملیاتی شود تا روابط دو ملت نیز بیش از پیش توسعه یابد.
علاقه‌مندی به فعالیت بیشتر بخش‌های خصوصی دو کشور در روند توسعه روابط مشترک اقتصادی از دیگر بخش‌های صحبت‌های نخست‌وزیر ژاپن است.
وی همچنین از طرح صلح هرمز پشتیبانی کرده و با اشاره به اهمیت تامین امنیت منطقه برای همه کشورهایی که به این حوزه رفت‌وآمد دارند گفته: ما از نقش سازنده ایران در تامین امنیت و ثبات و صلح در منطقه قدردانی می‌کنیم.
بر اساس این خبر، نخست‌وزیر ژاپن به موضوع برجام نیز اشاره کرده و با تاکید بر اینکه کشورش پیوسته از برجام حمایت کرده و به تلاش‌های خود در این عرصه ادامه می‌دهد، از شروع همکاری ژاپن با سه کشور اروپایی در این زمینه خبر داده است.
روحانی: از هر طرحی برای افزایش فروش نفت استقبال می‌کنیم
همچنین روحانی در این دیدار با اشاره به اعمال تحریم‌های ظالمانه و غیرقانونی آمریکا علیه ایران بعد از خروج غیر متعهدانه این کشور از توافق برجام، اظهار داشت: خروج یکجانبه آمریکا از تفاهم‌نامه‌های بین‌المللی مثل برجام، امنیت و صلح در جهان را تهدید می‌کند.
رئیس‌جمهور با بیان اینکه همه کشورها باید به قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متعهد باشند، گفت: تحریم‌های آمریکا نوعی تروریسم اقتصادی تلقی می‌شود و کشورهایی که در راه مقابله با تروریسم فعالیت می‌کنند باید با این کار آمریکا نیز مقابله کنند.
وی اظهار داشت: ایران همه تلاش خود را برای حفظ برجام در چارچوب تامین منافع خود انجام داده و خواهد داد و از طرف‌های دیگر در برجام نیز می‌خواهیم به تعهدات خودشان عمل کنند.
روحانی افزود: بی‌تردید این اقدام، رمز بقای این تعهد بین‌المللی خواهد بود و کشورها می‌توانند با پایبندی و عمل به تعهدات خود، آمریکا را به اصلاح اشتباهات و بازگشت به مسیر درست و قانونی مجبور کنند.رئیس‌جمهور با اشاره به زمینه‌های همکاری میان ایران و سایر کشورها، افزود: ما از هر طرحی که بتواند موجب افزایش تبادلات اقتصادی بویژه در حوزه انرژی و افزایش صادرات و فروش نفت بشود، استقبال می‌کنیم.
رئیس جمهور با تاکید بر اینکه کاهش مرحله به مرحله تعهدات برجامی از سوی ایران بعد از خروج آمریکا از این توافق و کوتاهی اروپایی‌ها از عمل به تعهداتشان در چارچوب مفاد برجام بوده است، تصریح کرد: معتقدیم برجام یک الگوی موثر برای رسیدن به صلح و دوستی میان همه کشورهاست.
روحانی با تاکید بر اینکه خروج آمریکا از برجام و اعمال تحریم‌های بی‌سابقه اقتصادی علیه ملت ایران به سود هیچ‌کس نبوده است، افزود: بدعهدی آمریکایی‌ها نه تنها ضربه به یک توافق بزرگ بین‌المللی بود بلکه آسیب و ضربه به صلح و روابط سیاسی دوستانه میان کشورهاست.
رئیس‌جمهور با بیان اینکه جمهوری اسلامی از هر تلاش و کوششی از سوی کشورها برای حفظ برجام و تامین امنیت و صلح و ثبات در منطقه و جهان استقبال می‌کند، خاطرنشان کرد: به طور طبیعی در چارچوب منافع خود از هیچ‌گونه مذاکره و توافقی در این زمینه رویگردان نیستیم.
روحانی افزود: طی این سال‌ها ایران ثابت کرده که با منطق و گفتوگو منافع خود را تامین می‌کند و همیشه معتقد بوده که با منطق مذاکره و افق برد - برد می‌توان به توافقات موثر و پایدار رسید.
رئیس‌جمهور تصریح کرد: روش غیرقانونی آمریکا در خروج غیرمتعهدانه از توافق برجام نشان داد که این اقدام ضربه به یک توافق بین‌المللی و صلح و امنیت بود و در واقع نه برای آمریکا و نه هیچ‌کدام از طرف‌های برجام سودی نداشت و ثابت کرد که تحریم سرنوشتی جز باخت - باخت برای هیچ‌کس ندارد.
روحانی همچنین ابراز امیدواری کرد که همه کشورها از جمله ژاپن برای حفظ برجام تلاش خود را انجام دهند.
جمهوری اسلامی ایران همواره برای برقراری صلح و آرامش در منطقه و جهان با کمک و همکاری کشورهای منطقه و همسایگان تلاش کرده و در همین راستا نامه‌هایی نیز برای سران کشورهای منطقه ارسال شده است.
رئیس‌جمهور با قدردانی از حمایت ژاپن از طرح صلح هرمز اظهار داشت: ایران همواره به مسئولیت خود در تامین امنیت منطقه عمل کرده و معتقدیم امنیت خلیج فارس توسط کشورهای بیگانه به‌هم ریخته است.
روحانی تصریح کرد: برای امنیت منطقه باید ریشه یکجانبه‌گرایی را بخشکانیم و به کسانی که مسیری غیر از همکاری بر اساس قواعد بین‌اللملی را تعقیب می‌کنند بفهمانیم باید مسیری دیگر را دنبال کنند.
انتظارات برآورده نشده از یک سفر
محسن پاک‌آیین/ کارشناس روابط بین‌الملل
سفر مقامات سیاسی به کشورهای دوست اقدام خوبی است و باعث تحرک در سیاست خارجی می‌شود به‌ویژه آن‌که این سفرها در چارچوب نگاه به شرق و تنوع‌سازی در سیاست خارجی تعریف می‌شود. با این وصف سفر دیروز آقای روحانی به ژاپن همان‌طور که از قبل پیش‌بینی می‌شد انتظارات را برآورده نکرد. ژاپن پیوندها‌ی عمیقی با آمریکا دارد و وفاداری خود به ایالات متحده را در حوزه تحریم علیه ایران در طول 40 سال گذشته نشان داده است؛ از این رو به نظر نمی‌رسد که سفر به ژاپن به غیر از طرح مباحث و حرف‌های کلی دستاورد اقتصادی بالایی برای ما داشته باشد. بر اساس اخبار رسمی منتشر شده هم در دیدار صورت گرفته میان رئیس‌جمهور ایران و نخست‌وزیر ژاپن، آقای آبه بیشتر وارد تعارف و تشریفات شد و از روابط 90 ساله میان ایران و ژاپن سخن گفت. از سویی دیگر از پیشنهاد ایران مبنی بر طرح ایجاد امنیت در تنگه هرمز استقبال و به این موضوع اشاره کرد که ایران باید تلاش کند امنیت کشتیرانی در خلیج فارس را حفظ کند. اتخاذ این موضع البته براساس منافع ژاپن است به خاطر اینکه این کشور واردکننده نفت از این منطقه است و طبعا خواهان امن ماندن این مسیر است. همچنین در صحبت‌های آقای آبه هیچ اشاره‌ای به وظیفه کشورهای منطقه برای تامین امنیت خلیج فارس و نقش پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای منطقه در ناامنی خلیج‌فارس نشده است. از سویی دیگر ژاپن همیشه خریدار نفت ایران بود و ما هم به دنبال انتقال تکنولوژی و حضور شرکت‌های ژاپنی برای سرمایه‌گذاری در مناطقی مثل عسلویه و پارس‌جنوبی هستیم. اما حداقل در خبرهایی که تاکنون از این دیدار منتشر شده اشاره‌ای به این موضوعات وجود ندارد و ژاپن هم قولی برای خرید نفت و سرمایه‌گذاری در ایران نداده است. البته بحث‌هایی از سوی نخست‌وزیر ژاپن در مورد توسعه‌های فنی، کنسولی، توسعه گردشگری مطرح شده که گرچه خوب است اما انتظاراتمان از ژاپن را تامین نمی‌کند و با ادعای دوستی 90 ساله ژاپنی‌ها همخوان نیست.