تحلیلی از منازعات داخلی آمریکا بر سر استیضاح ترامپ
نیشخند به دموکراسی
سرانجام همان‌گونه که پیش‌بینی می‌شد، مجلس نمایندگان ایالات‌متحده آمریکا به استیضاح ترامپ رأی مثبت دادند. اعضای مجلس نمایندگان آمریکا در دو مرحله بر سر این دو بند رأی‌گیری کردند. ابتدا بند «سوءاستفاده از قدرت» به رأی گذاشته شد که با ۲۳۰رأی موافق و ۱۹۷ رأی مخالف مورد موافقت قرار گرفت. قانونگذاران مجلس نمایندگان آمریکا دیگر بند این قطعنامه را که به اتهام «ممانعت در تحقیقات کنگره» مربوط می‌شد هم به تصویب رساندند. این بند با ۲۲۹رأی مثبت و ۱۹۸ رأی منفی به تصویب رسید. این ترکیب نشان می‌دهد تقریباً همه نمایندگان دموکرات به استیضاح ترامپ رأی مثبت و در مقابل‌همه نمایندگان جمهوریخواه به این موضوع رأی منفی داده‌اند. بنابراین‌تقریبا هیچ‌یک از نمایندگان دو حزب سنتی آمریکا در پرونده استیضاح ترامپ حاضر به عدول از دستورات درون‌حزبی خود نشده‌اند. اما اگر فکر می‌کنید ماجرای ترامپ تمام شده و قرار است با کاخ سفید خداحافظی کند، سخت در اشتباه هستید. شواهد نشان می‌دهد این استیضاح بیشتر جنبه تشریفاتی دارد.
پرونده ترامپ به سنا نرفت
باوجود رأی مثبت مجلس نمایندگان، هنوز پرونده استیضاح ترامپ به همراه اسناد و مدارک تهیه شده در دو کمیته قضایی و اطلاعاتی مجلس نمایندگان به مجلس سنا فرستاده نشده است. نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان و سران حزب دموکرات نگران هستند مجلس سنا (که اکثریت آن در دست حزب جمهوریخواه است) با تعجیل در پروسه رأی‌گیری بر سر استیضاح ترامپ، مانع حضور برخی شهود و شخصیت‌های مؤثر در این پرونده در جلسه نهایی استیضاح شود. دموکرات‌ها معتقدند جمهوریخواهان قصد ندارند روال استیضاح ترامپ را در یک فضای منصفانه هدایت کنند و در مقابل به سرعت به دنبال مختومه کردن پرونده و طرح نکردن موضوعات و شواهد کلیدی در ماجرای «اوکراین گیت» هستند. بسیاری از تحلیلگران آمریکایی نیز معتقدند تعلل نانسی پلوسی در ارسال استیضاح ترامپ به سنا، اهرم فشاری برای دموکرات‌ها و تلاش برای جمع‌آوری اسناد و شواهد بیشتر برای پیش بردن فرآیند استیضاح است.
عجله ترامپ برای برگزاری استیضاح
با همه این اوصاف، نه‌تنها شخص دونالد ترامپ، بلکه سناتورهای حزب جمهوریخواه خواستار برگزاری هرچه سریع‌تر جلسه استیضاح هستند. جمهوریخواهان قصد دارند تا قبل از فرارسیدن سال 2020 میلادی (سال آینده که انتخابات ریاست جمهوری آمریکا برگزار می‌شود) این پرونده حداقل به لحاظ قانونی مختومه اعلام شود. رئیس‌جمهور آمریکا پس از رأی مجلس نمایندگان مبنی بر استیضاح وی به‌شدت کنگره را مورد عتاب قرارداد و به‌صورت خاص از سنا خواست جلسه استیضاح وی را برگزار و رأی برائتش را صادر کند! ترامپ دراین‌باره در صفحه توییتر خود نوشت: «بعد از این‌که دموکرات‌ها روند عادلانه دادرسی را در مجلس نمایندگان به من ارائه نکردند هیچ وکیل، شاهد و هیچ‌چیزی برای من در نظر نگرفتند، اکنون می‌خواهند به سنا بگویند جلسه دادرسی را چگونه برگزار کند. در واقع آنها هیچ مدرکی برای اثبات چیزی ندارند، آنها حتی خودشان را نشان هم نمی‌دهند. من خواستار جلسه دادرسی فوری [در سنا] هستم. دموکرات‌های مجلس نمایندگان حتی نتوانستند یک رأی موافق از جمهوریخواهان درباره حیله استیضاح کسب کنند. جمهوریخواهان هیچ‌وقت به این اندازه متحد نبودند! پرونده دموکرات‌ها به‌قدری بد است که آنها حتی نمی‌خواهند به جلسه دادرسی برود.»
همان‌گونه که مشخص است، ترامپ به‌واسطه حضور اکثریت جمهوریخواه در سنای آمریکا، کمترین دغدغه‌ای در خصوص نتیجه استیضاح ندارد. هم‌اکنون جمهوریخواهان با 53 کرسی، سنای آمریکا را در دست دارند و در مقابل، دموکرات‌ها و دو سناتور مستقل (که نزدیک به حزب دموکرات هستند)، 47 کرسی را به خود اختصاص داده‌اند. حتی اگر برخی جمهوریخواهان سنتی منتقد برخی سیاست‌های ترامپ مانند لیندسی گراهام و راند پال با این موضوع همراه شوند (که احتمال آن نیز بسیار اندک است )بعید است در مجموع 67 سناتور ( دوسوم مجلس سنا) به برکناری ترامپ از قدرت رأی دهند. به عبارت بهتر، همراه شدن 20 سناتور جمهوریخواه با 47 سناتور دموکرات، تقریبا ناممکن خواهد بود.
جدال سناتورها بر سر استیضاح ترامپ
رأی مثبت مجلس نمایندگان به استیضاح ترامپ، منجر به آغاز جدالی مستقیم میان سناتورهای دو حزب دموکرات و جمهوریخواه شده است. ماهیت این منازعه، نشان می‌دهد اساسا قرار نیست در جلسه استیضاح ترامپ، اسناد، مدارک و مستندات از سوی مجلس سنا موردتوجه و استناد قرار گیرد. رأی سناتورهای دو حزب دموکرات و جمهوریخواه از اکنون مشخص است. میچ مک کانل، رهبر اکثریت جمهوریخواهان سنا در واکنش به ارسال پرونده استیضاح ترامپ از سوی مجلس نمایندگان می‌گوید: «در ۱۲ هفته گذشته مجلس نمایندگان تحت کنترل دموکرات‌ها اقدامی شتابزده و تحقیقاتی غیرمنصفانه درباره استیضاح در تاریخ معاصر آمریکا انجام داده است. حالا موضوع استیضاح رأی آورده است. رأی‌گیری مجلس نمایندگان یک قضاوت بی‌طرفانه نبود. دموکرات‌های زیادی مخالف هم بودند. این اقدام حتی پیش از آن‌که ترامپ، رئیس‌جمهور شود و قسم بخورد در نظر گرفته شده بود. ماه استیضاح ریچارد نیکسون را به خاطر بیاورید. سال‌ها تحقیقات درباره بیل کلینتون را به خاطر بیاورید. 12 ماه تحقیقات درباره دونالد ترامپ را هم در نظر بگیرید.»
استیضاح بی‌خاصیت
اظهارات مک کانل، گویای واقعیات جاری در بطن جامعه آمریکاست. این اظهارات نشان می‌دهد اساسا استیضاح روسای جمهور ایالات‌متحده، تابعی از خیانت یا عدم خیانت آنها به منافع ملی و مردم این کشور نیست، بلکه تابعی از قواعد نانوشته سیاسی در جریا‌ن‌های قدرت است. پیام مک کانل به طرفداران استیضاح ترامپ این است که حتی اگر اسناد استیضاح ترامپ مانند اسناد رسوایی اخلاقی بیل کلینتون یا اسناد ماجرای واترگیت در دوران نیکسون قوی باشد درنهایت فرجام و سرنوشتی به نام «برکناری از قدرت» در انتظار رئیس‌جمهور فعلی آمریکا نخواهد بود. این اظهارنظر به‌خوبی نشان می‌دهد «خیانت به مردم» کلیدواژه‌ای است که آن را اسناد و واقعیات مورد قضاوت قرار نمی‌دهند، بلکه متغیری مستقل به لابی‌های پشت پرده و آشکار قدرت و معامله و تصمیم نهایی سیاستمداران است.
ماجرای استیضاح ترامپ و رأی‌دهندگان مستقل
آنچه مسلم است این‌که اکثریت قریب به‌اتفاق تحلیلگران آمریکایی، چشم‌اندازی برای موفقیت استیضاح ترامپ و خروج وی از قدرت متصور نیستند. با این حال دموکرات‌ها قصد دارند با کسب فضای حداکثری در جریان برگزاری جلسه استیضاح در سنا، اسناد خود را در خصوص زد و بند رئیس‌جمهور آمریکا و زلانسکی، رئیس‌جمهور اوکراین در قبال جو بایدن (نامزد دموکرات‌ها در انتخابات ریاست جمهوری سال آینده ) ارائه و به جامعه عرضه کنند. دموکرات‌ها امیدوارند از طریق زنده نگه‌داشتن ماجرای اوکراین گیت تا زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری سال آینده در آمریکا ( نوامبر 2020)، بخشی از آرای رأی‌دهندگان مستقل را به سود خود به گردش درآورند. در جریان رقابت‌های انتخابات ریاست جمهوری سال 2016 اکثریت رأی‌دهندگان مستقل و بی‌طرف تصمیم گرفتند در روزهای آخر از ترامپ حمایت کنند. همین مساله سبب شد در ایالات خاکستری و مهمی مانند میشیگان، ویسکانسین و پنسیلوانیا، آرای ترامپ از رقیب دموکرات وی بیشتر شود. دموکرات‌ها به‌خوبی می‌دانند اگر بتوانند آرای 55 تا 60 درصد رأی‌دهندگان مستقل را در ایالات حساس و کلیدی به سبد خود واریز کنند، این بار شانس بالایی برای پیروزی در برابر ترامپ خواهند داشت.
میانگین نظرسنجی‌های فعلی در ایالات‌متحده نشان می‌دهد حدود نیمی از رأی‌دهندگان مستقل، موافق استیضاح و برکناری وی از قدرت بوده و نیمی دیگر با این موضوع مخالف هستند. در این میان، هرگونه تغییر نگاه رأی‌دهندگان مستقل به سود یا ضرر ترامپ در ماجرای استیضاح، می‌تواند در تعیین نتیجه نهایی انتخابات ریاست جمهوری سال آینده بسیار تأثیرگذار باشد.
پرونده ترامپ به سنا نرفت
باوجود رأی مثبت مجلس نمایندگان، هنوز پرونده استیضاح ترامپ به همراه اسناد و مدارک تهیه شده در دو کمیته قضایی و اطلاعاتی مجلس نمایندگان به مجلس سنا فرستاده نشده است. نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان و سران حزب دموکرات نگران هستند مجلس سنا (که اکثریت آن در دست حزب جمهوریخواه است) با تعجیل در پروسه رأی‌گیری بر سر استیضاح ترامپ، مانع حضور برخی شهود و شخصیت‌های مؤثر در این پرونده در جلسه نهایی استیضاح شود. دموکرات‌ها معتقدند جمهوریخواهان قصد ندارند روال استیضاح ترامپ را در یک فضای منصفانه هدایت کنند و در مقابل به سرعت به دنبال مختومه کردن پرونده و طرح نکردن موضوعات و شواهد کلیدی در ماجرای «اوکراین گیت» هستند. بسیاری از تحلیلگران آمریکایی نیز معتقدند تعلل نانسی پلوسی در ارسال استیضاح ترامپ به سنا، اهرم فشاری برای دموکرات‌ها و تلاش برای جمع‌آوری اسناد و شواهد بیشتر برای پیش بردن فرآیند استیضاح است.
عجله ترامپ برای برگزاری استیضاح
با همه این اوصاف، نه‌تنها شخص دونالد ترامپ، بلکه سناتورهای حزب جمهوریخواه خواستار برگزاری هرچه سریع‌تر جلسه استیضاح هستند. جمهوریخواهان قصد دارند تا قبل از فرارسیدن سال 2020 میلادی (سال آینده که انتخابات ریاست جمهوری آمریکا برگزار می‌شود) این پرونده حداقل به لحاظ قانونی مختومه اعلام شود. رئیس‌جمهور آمریکا پس از رأی مجلس نمایندگان مبنی بر استیضاح وی به‌شدت کنگره را مورد عتاب قرارداد و به‌صورت خاص از سنا خواست جلسه استیضاح وی را برگزار و رأی برائتش را صادر کند! ترامپ دراین‌باره در صفحه توییتر خود نوشت: «بعد از این‌که دموکرات‌ها روند عادلانه دادرسی را در مجلس نمایندگان به من ارائه نکردند هیچ وکیل، شاهد و هیچ‌چیزی برای من در نظر نگرفتند، اکنون می‌خواهند به سنا بگویند جلسه دادرسی را چگونه برگزار کند. در واقع آنها هیچ مدرکی برای اثبات چیزی ندارند، آنها حتی خودشان را نشان هم نمی‌دهند. من خواستار جلسه دادرسی فوری [در سنا] هستم. دموکرات‌های مجلس نمایندگان حتی نتوانستند یک رأی موافق از جمهوریخواهان درباره حیله استیضاح کسب کنند. جمهوریخواهان هیچ‌وقت به این اندازه متحد نبودند! پرونده دموکرات‌ها به‌قدری بد است که آنها حتی نمی‌خواهند به جلسه دادرسی برود.»
همان‌گونه که مشخص است، ترامپ به‌واسطه حضور اکثریت جمهوریخواه در سنای آمریکا، کمترین دغدغه‌ای در خصوص نتیجه استیضاح ندارد. هم‌اکنون جمهوریخواهان با 53 کرسی، سنای آمریکا را در دست دارند و در مقابل، دموکرات‌ها و دو سناتور مستقل (که نزدیک به حزب دموکرات هستند)، 47 کرسی را به خود اختصاص داده‌اند. حتی اگر برخی جمهوریخواهان سنتی منتقد برخی سیاست‌های ترامپ مانند لیندسی گراهام و راند پال با این موضوع همراه شوند (که احتمال آن نیز بسیار اندک است )بعید است در مجموع 67 سناتور ( دوسوم مجلس سنا) به برکناری ترامپ از قدرت رأی دهند. به عبارت بهتر، همراه شدن 20 سناتور جمهوریخواه با 47 سناتور دموکرات، تقریبا ناممکن خواهد بود.
جدال سناتورها بر سر استیضاح ترامپ
رأی مثبت مجلس نمایندگان به استیضاح ترامپ، منجر به آغاز جدالی مستقیم میان سناتورهای دو حزب دموکرات و جمهوریخواه شده است. ماهیت این منازعه، نشان می‌دهد اساسا قرار نیست در جلسه استیضاح ترامپ، اسناد، مدارک و مستندات از سوی مجلس سنا موردتوجه و استناد قرار گیرد. رأی سناتورهای دو حزب دموکرات و جمهوریخواه از اکنون مشخص است. میچ مک کانل، رهبر اکثریت جمهوریخواهان سنا در واکنش به ارسال پرونده استیضاح ترامپ از سوی مجلس نمایندگان می‌گوید: «در ۱۲ هفته گذشته مجلس نمایندگان تحت کنترل دموکرات‌ها اقدامی شتابزده و تحقیقاتی غیرمنصفانه درباره استیضاح در تاریخ معاصر آمریکا انجام داده است. حالا موضوع استیضاح رأی آورده است. رأی‌گیری مجلس نمایندگان یک قضاوت بی‌طرفانه نبود. دموکرات‌های زیادی مخالف هم بودند. این اقدام حتی پیش از آن‌که ترامپ، رئیس‌جمهور شود و قسم بخورد در نظر گرفته شده بود. ماه استیضاح ریچارد نیکسون را به خاطر بیاورید. سال‌ها تحقیقات درباره بیل کلینتون را به خاطر بیاورید. 12 ماه تحقیقات درباره دونالد ترامپ را هم در نظر بگیرید.»
استیضاح بی‌خاصیت
اظهارات مک کانل، گویای واقعیات جاری در بطن جامعه آمریکاست. این اظهارات نشان می‌دهد اساسا استیضاح روسای جمهور ایالات‌متحده، تابعی از خیانت یا عدم خیانت آنها به منافع ملی و مردم این کشور نیست، بلکه تابعی از قواعد نانوشته سیاسی در جریا‌ن‌های قدرت است. پیام مک کانل به طرفداران استیضاح ترامپ این است که حتی اگر اسناد استیضاح ترامپ مانند اسناد رسوایی اخلاقی بیل کلینتون یا اسناد ماجرای واترگیت در دوران نیکسون قوی باشد درنهایت فرجام و سرنوشتی به نام «برکناری از قدرت» در انتظار رئیس‌جمهور فعلی آمریکا نخواهد بود. این اظهارنظر به‌خوبی نشان می‌دهد «خیانت به مردم» کلیدواژه‌ای است که آن را اسناد و واقعیات مورد قضاوت قرار نمی‌دهند، بلکه متغیری مستقل به لابی‌های پشت پرده و آشکار قدرت و معامله و تصمیم نهایی سیاستمداران است.
ماجرای استیضاح ترامپ و رأی‌دهندگان مستقل
آنچه مسلم است این‌که اکثریت قریب به‌اتفاق تحلیلگران آمریکایی، چشم‌اندازی برای موفقیت استیضاح ترامپ و خروج وی از قدرت متصور نیستند. با این حال دموکرات‌ها قصد دارند با کسب فضای حداکثری در جریان برگزاری جلسه استیضاح در سنا، اسناد خود را در خصوص زد و بند رئیس‌جمهور آمریکا و زلانسکی، رئیس‌جمهور اوکراین در قبال جو بایدن (نامزد دموکرات‌ها در انتخابات ریاست جمهوری سال آینده ) ارائه و به جامعه عرضه کنند. دموکرات‌ها امیدوارند از طریق زنده نگه‌داشتن ماجرای اوکراین گیت تا زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری سال آینده در آمریکا ( نوامبر 2020)، بخشی از آرای رأی‌دهندگان مستقل را به سود خود به گردش درآورند. در جریان رقابت‌های انتخابات ریاست جمهوری سال 2016 اکثریت رأی‌دهندگان مستقل و بی‌طرف تصمیم گرفتند در روزهای آخر از ترامپ حمایت کنند. همین مساله سبب شد در ایالات خاکستری و مهمی مانند میشیگان، ویسکانسین و پنسیلوانیا، آرای ترامپ از رقیب دموکرات وی بیشتر شود. دموکرات‌ها به‌خوبی می‌دانند اگر بتوانند آرای 55 تا 60 درصد رأی‌دهندگان مستقل را در ایالات حساس و کلیدی به سبد خود واریز کنند، این بار شانس بالایی برای پیروزی در برابر ترامپ خواهند داشت.
میانگین نظرسنجی‌های فعلی در ایالات‌متحده نشان می‌دهد حدود نیمی از رأی‌دهندگان مستقل، موافق استیضاح و برکناری وی از قدرت بوده و نیمی دیگر با این موضوع مخالف هستند. در این میان، هرگونه تغییر نگاه رأی‌دهندگان مستقل به سود یا ضرر ترامپ در ماجرای استیضاح، می‌تواند در تعیین نتیجه نهایی انتخابات ریاست جمهوری سال آینده بسیار تأثیرگذار باشد.