معاونت برون مرزی صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران از ابتدا تاکنون
صدای جهانی ایران
تمام شبکههای برونمرزی رسالت مهمی بر دوش دارند. به عنوان مثال تحولات سیاسی خاورمیانه و نقشآفرینی ایران به عنوان کشوری تاثیرگذار در منطقه و همینطور کشوری امن و در حال پیشرفت، بر اهمیت «پارستودی» به عنوان یک رسانه تاثیر میگذارد. علاوه بر این، شبکههای برونمرزی در خطمقدم مقابله با جنگ روانی هستند که رسانههای معاند بر علیه ایران در اذهان مردم دیگر کشورها ایجاد میکنند. بسیاری ازاصحاب رسانه هم معتقدند راهاندازی شبکههای برونمرزی ایران از اهداف و سیاستهای مهمی است که علاوه بر عرضه فرهنگ اصیل ایرانی به مخاطبان خارج از کشور، خنثیکننده نگرشهای منفی نسبت به کشورمان است. به این معنی که در شرایط کنونی که رسانههای خارجی اخباری منفی از چهره ایران نشان میدهند وجود شبکههای برونمرزی میتواند تصویری واقعی از کشور را به نمایش بگذارد.
الهام فیروزبخت خبرنگار
شروع ماجرای خارج!
یکی از معاونتهای صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران «معاونت برونمرزی» است که برنامههایی با زبانهای مختلف را روی آنتن میبرد. این معاونت د ر سالهای گذشته گسترش پیدا کرده و حالا در زبانهای مختلف مخاطب زیادی را به دست آورده است.
البته این معاونت علاوه بر شبکههای تلویزیونی، 30شبکه رادیویی و سایت «پارستودی» را هم دارد. «پارستودی» دارای خدمات رسانهای شامل سایت، رادیو، پخش از طریق امواج فرکانسی، اینترنت و موبایل و حضور در رسانههای اجتماعی است. این شبکه برای ارتباط با مخاطبان از زبانهای آلبانیایی، ارمنی، بنگلا، انگلیسی، روسی، فرانسه، آلمانی، هوسا، عبری، هندی، ایتالیایی، ژاپنی، قزاقی، سواحیلی، پشتو، پرتغالی و اسپانیایی استفاده میکند. از سال۱۳۶۳ بخش برونمرزی صداوسیما از زیر نظر اداره کل اطلاعات و اخبار بیرون آمد و یک معاونت مستقل شد. «ابوالقاسم قاسمزاده» به عنوان اولین معاون برونمرزی صداوسیما در سال۱۳۶۳ با حکم «محمدهاشمی» به این سمت منصوب شد و تا سال۱۳۶۷ این پست را در اختیار داشت.
این حوزه شامل شبکههای بینالمللی مهمی چون پرستیوی، العالم، هیسپانتیوی، آیفیلم، شبکه سحر و الکوثر و بیش از 30 رادیوی برونمرزی است و با توجه به پوشش مناطق وسیعی از قارههای مختلف جهان، از تنوع بسیاری در حوزه برنامهسازی برخوردار است.
شبکه جهانی «سحر» نخستین شبکه تلویزیونی برونمرزی
شبکه جهانی سحر، نخستین شبکه تلویزیونی برونمرزی سیمای جمهوری اسلامی ایران است که ۲۵آبان۱۳۷۶ بهصورت رسمی فعالیت خود را آغاز کرد. این شبکه چهارکاناله متشکل از کانالهای 24ساعته اردو، کردی، آذری و بالکان است. رادیوهای همزبان با کانالهای سحر هم تحتپوشش این شبکه قرار دارند که از راههای مختلف فرکانسی و اینترنتی در دسترس مخاطب قرارگرفتهاند و به عنوان مکمل تلویزیون عمل میکنند.
«پارستودی» رسانه 32زبانه برونمرزی برای معرفی ایران
پارستودی یک سایت خبری ایرانی است که با بهرهمندی از بیش از 70سال سابقه سرویس برونمرزی صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران
(IRIB World Service) با رویکرد نوین رسانهای، فعالیت خود را در زمستان95 آغاز کرده است و به ارائه آنلاین اخبار و پوشش رویدادها به بیش از 30 زبان زنده دنیا میپردازد.
شبکه العالم؛ آینه حقیقت
شبکه العالم در اسفند1381 همزمان با تجاوز نیروهای آمریکایی و انگلیسی به عراق فعالیت خود را به زبان عربی و با شعار «العالم بین یدیک» به معنی «جهان در دستان توست» با هدف اطلاعرسانی سریع و شفاف از رویدادها و تحولات سیاسی جهان و همچنین اتخاذ سیاست رسانهای فعال در برابر جریانات یکسویه امپریالیسم خبری غرب، آغاز کرد.
شبکه آیفیلم؛ شبکه تخصصی فیلم و سریال معاونت برونمرزی
شبکه آیفیلم (iFILM) عربی با شعار«آی فیلم دوست خانواده تو» در شهریور1389 همزمان با عید سعید فطر به منظور پخش فیلم، سریال و برنامه برای مخاطبان عرب زبان به صورت 24ساعته کار خود را آغاز کرد. در خرداد1390 هم، شبکه آیفیلم فارسی برای فارسی زبانهای داخل و خارج کشور افتتاح شد. سپس شبکه آیفیلم انگلیسی در 22اسفند1391 با مأموریت پخش برنامههای فیلم و سریال برای مخاطبان انگلیسیزبان سراسر دنیا شروع بهکار کرد.
شبکه الکوثر؛ شبکه عرب زبان برون مرزی
شبکه جهانی الکوثر در ۱۷بهمن۱۳۸۴ همزمان با عید سعید غدیرخم به طور رسمی فعالیت خود را آغاز کرد. در سال۱۳۵۹ بخش سیمای عربی در صداوسیما با یک ساعتونیم پخش راهاندازی شد و به تدریج برنامههای آن گسترش پیدا کرد، بهطوری که جمهوری اسلامی ایران برای صدور پیام انقلاباسلامی و تحتپوشش قرار دادن جهان عرب ضرورت تاسیس یک شبکه عربی زبان را احساس کرد و از سال۱۳۸۴ سیمای عربی به عنوان یک شبکه ماهوارهای مستقل و با نام «الکوثر» با ۱۴ساعت پخش، کار خود را ادامه داد و در سال۱۳۸۹ و با آغاز ماهمبارکرمضان پخش آن 24ساعته شد.
هیسپانتیوی؛ برای اسپانیایی زبانها
هیسپانتیوی (Hispan TV) نخستین شبکه 24ساعته اسپانیایی زبان در خاورمیانه است که با شعار «بازتاب بیطرفانه خبرهای مهم در جهان و خبر از دیدگاهی نو» فعالیت خود را یازدهم بهمن1390 با حضور رئیس وقت سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، وزیر امورخارجه وقت و برخی از سفرای کشورهای اسپانیایی زبان نظیر کوبا، ونزوئلا, نیکاراگوئه، اکوادور و بولیوی به طور رسمی آغاز کرد. این شبکه 14آبان سال1389 کار خود را با راهاندازی وبسایت شروع کرد و به عنوان نخستین شبکه ایرانی با کیفیت HD در دورترین نقاط جهان و بیشتر کشورهای آمریکای لاتین درحال پخش است.
پرستیوی؛ نخستین شبکه خبری بینالمللی ایرانی به زبان انگلیسی
پرستیوی (Press TV) نخستین شبکه خبری بینالمللی ایرانی به زبان انگلیسی است که به صورت ۲۴ساعته به پخش اخبار میپردازد. شبکه پرستیوی پس از تقریبا چهارماه دوره آزمایشی، یازدهم تیر۱۳۸۶ رسما فعالیت خود را آغاز کرد و چند روز بعد هم با حضور رئیسجمهور وقت افتتاح رسمی شد.
مدیران معاونت برونمرزی
معاونت بخش برونمرزی همواره مدیران مهمی داشته است. تا حدی که در گذشته محمد سرافراز از این بخش صداوسیما به عنوان رئیس سازمان انتخاب شد. پیمان جبلی مدیر فعلی بخش برونمرزی سابقه مدیریت در بخشهای مختلف صداوسیما را دارد.
سید محسن نبوی از سال1367 تا1368
محمد ابطحی از سال1368 به مدت 3 ماه
شعبان شهیدیمودب از سال1368 تا مرداد1373
محمد سرافراز از مرداد1373 تا آبان1393
محمد اخگری از آبان1393 تا 23مرداد1395
پیمان جبلی از 24 مرداد1395 تاکنون