چرا سال 98 بدترین سال اقتصاد ایران است؟
میثم مهرپور روزنامه‌نگار
رئیس‌جمهور روز گذشته در نشست هیأت دولت با تایید عملکرد اقتصادی دولت در سال 98 مدعی شد دولت توانسته است تورم را در آخرین ماه سال گذشته نسبت به ماه‌های قبل کاهش دهد. ضمن این‌که رشد اقتصادی بدون نفت ما نیز در سال 98 مثبت بوده است. با این حال، شاخص‌های اقتصادی منتشر شده از سوی نهادهای رسمی و وضعیت اقتصادی جامعه به هیچ عنوان موید این سخنان نیست. در زیر به بررسی برخی شاخص‌های اقتصادی طی سال 98 اشاره شده است.
1) درباره دلایل کاهش تورم در اسفندماه نسبت به ماه‌های گذشته سال 98 که رئیس جمهور از آن به عنوان عملکرد مثبت دولت یاد کرده است، باید گفت نرخ تورم در اسفند هر سال به عنوان ماه پایانی سال به دلیل افزایش تقاضای بازار همواره و به صورت سنتی، شاهد یک افزایش تورم نسبت به ماه‌های قبل هستیم. با این حال در اسفند سال گذشته و بعد از اعلام رسمی شیوع ویروس کرونا از اولین روز آن، تقاضا برای خرید کالا و خدمت به‌شدت کاهش یافت، به نحوی که بسیاری از کسب و کارهای خرد عملا در رکود مطلق به سر می‌بردند. موضوعی که می‌توان از آن به عنوان دلیل اصلی کاهش تورم در اسفند سال گذشته نسبت به ماه‌های قبل یاد کرد شیوع ویروس کروناست و ارتباطی به عملکرد یا سیاست‌های دولت ندارد. 2) مثبت بودن رشد اقتصادی در سال 98 در حالی از سوی رئیس‌جمهور مطرح شده که بر اساس قانون، مرجع اصلی اعلام آمارهای اقتصادی مرکز آمار ایران است. در این میان اگرچه برخی وزارتخانه‌ها و نهادها از آمارهای تخصصی خود می‌گویند و بانک مرکزی نیز آمار شاخص‌هایی چون تورم و رشد اقتصادی را منتشر می‌کند، اما مسؤول و متولی اصلی اعلام آمارها، مرکز آمار ایران است. بیان این موضوع یعنی مثبت بودن رشد اقتصادی منهای نفت در سال گذشته، در حالی که رشد اقتصادی سال 98 از سوی بانک مرکزی 1.1 درصد عنوان شده و نرخ رشد اعلام شده از سوی مرکز آمار به عنوان متولی اصلی اعلام آمار منفی 0.6 بوده است. در واقع رشد اقتصادی بدون نفت ما در سال گذشته منفی بوده و استناد رئیس‌جمهور به آمارهای بانک مرکزی است. 3) به جرات می‌توان گفت سال 98، بدترین سال اقتصاد ایران طی دهه‌های اخیر بوده است. افزایش نرخ تورم به بیش از 40درصد، افزایش انفجاری تورم کالاهای اساسی به حدود 50 درصد، رشد اقتصادی منفی 7 درصدی (با احتساب نفت) در کنار سقوط شدید سرمایه گذاری داخلی و افزایش نرخ رشد نقدینگی بیش از میانگین بلندمدت و... همه حکایت از سالی تلخ برای اقتصاد ایران داشته است؛ تلخی‌ای که حتی با اعلام و انحراف آمار نیز نمی‌توان از تلخی آن کاست.