آیین رونمایی از مستند «نبردهای فانتوم» برگزار شد
بچــــه‌های آسمـــــان
در آستانه هفته دفاع مقدس و پاسداشت شهدا و بازماندگان جنگ و همچنین 27شهریور سالروز ورود نخستین هواپیماهای‌اف-4 فانتوم به خاک کشورمان، مستند «نبردهای فانتوم» که با محوریت رشادت‌های خلبانان نیروی هوایی ارتش در دوران جنگ تحمیلی تولید شده پنجشنبه هفته گذشته در تالار سوره حوزه هنری رونمایی شد. در این مراسم که با رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی و دستورالعمل‌های بهداشتی برگزار شد، امیرسرتیپ خلبان عزیز نصیرزاده، فرمانده نیروی هوایی ارتش و جمعی از فرماندهان و مسؤولان نیروی هوایی ارتش، دانشجویان دانشگاه هوا-فضا و خانواده شهدا حضور داشتند. همچنین عکس‌های شهدای خلبان فاصله بین مدعوین را پر کرده بود که حتی حسن شمشادی، خبرنگار بازنشسته صداوسیما که اجرای مراسم را نیز برعهده داشت به این ستاره‌ها اشاره و مقابل مهمانان و این ستاره‌های خاموش ادای احترام کرد. ابتدای مراسم گروه سرود نیروی هوایی ارتش، سرود ملی جمهوری اسلامی را نواختند و سپس سروان مهدی حسینی قطعه‌های «وطنم» و «خلبانان» را به همراه این گروه اجرا کرد. مجری نیز درباره مضامین این مستند سه قسمتی گفت رشادت‌ها، انسانیت‌ها و اعتقادات درونمایه‌های این مستند را شکل داده‌اند و به نوعی برای مخاطبان یادآوری گوشه‌ای از خاطرات هشت سال دفاع مقدس است. سپس از تهیه‌کننده خواست درباره این کار توضیحاتی را ارائه دهد.
از نبردهای تامکت تا نبردهای فانتوم
سالار بی‌باک، تهیه‌کننده و محقق این مستند که پیش از این مستند «نبردهای تامکت» را با محوریت دلاورمردی‌های خلبانان هوانیروز ارتش ساخته بود، درباره مراحل تحقیق و تولید و بازسازی برخی نبردهای این مجموعه سه قسمتی گفت قرار است در هفته دفاع‌مقدس روی آنتن شبکه سه برود.
وی توضیحاتی درباره این سه قسمت داد و گفت: فاز اول این مجموعه در سه قسمت طراحی شده که به تاریخچه، درگیری‌ها و نبردهای خلیج‌فارس و گفت‌وگو با خلبانان فانتوم می‌پردازد و قرار است با مساعدت‌هایی که انجام خواهد شد، فاز دوم در چهار قسمت تولید شود که ادامه فاز اول است. همچنین توسط مجری بیان شد که اول مهر قسمت اول این مستند در پایگاه هوایی همدان رونمایی خواهد شد، اما پس از توضیحات تهیه‌کننده قسمت سوم این مجموعه برای حضار به نمایش درآمد که شامل تاریخچه‌ای از نخستین حملات عراق به پایگاه‌های هوایی ایران و گفت‌وگو با خلبانان فانتوم بود که در آن روزها حضور داشتند و جنگ را با گوشت و پوست خود لمس کردند.
نقش فانتوم‌ها در 8سال دفاع مقدس
امیر سرتیپ خلبان عزیز نصیرزاده، فرمانده نیروی هوایی ارتش در جایگاه قرار گرفت و با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای دفاع‌مقدس و شهدای مدافع سلامت گفت: فانتوم‌های نیروی هوایی ارتش از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی نقش مهمی در حفظ تمامیت ارضی کشورمان داشتند و مستند نبردهای فانتوم هم اثر خوبی در این زمینه است.
وی ادامه داد: دشمنان پس از پیروزی انقلاب اسلامی توطئه‌های بسیاری طرح‌ریزی کردند تا انقلاب اسلامی را ابتدای پیروزی خود در نطفه خفه کنند و امکان رشد و توسعه و ریشه‌یابی را به آن ندهند تا به موقعیتی که امروز در آن قرار دارد، نرسد. برخی از این توطئه‌ها طرح‌ریزی شد و نیروی هوایی یکی از نیروهایی بود که در خنثی‌سازی این توطئه‌ها موثر بود. نمونه آن حضور نیروی هوایی ارتش در قائله کردستان و تقدیم شهید محمد نوژه به انقلاب اسلامی بود که با زبان روزه به شهادت رسید.
فرمانده نیروی هوایی ارتش تاکید کرد: گاهی اوقات ما نام شهید نوژه را با عبارت دیگری به کار می‌بریم و باید اصحاب رسانه به این نکته توجه کنند و از به کار بردن نام کودتای نوژه خودداری و از نام کودتای نقاب استفاده کنند.
وی افزود: ابتدای انقلاب و در شرق کشورمان افغانستان هم شیطنت‌هایی انجام می‌داد که فانتوم‌ها به آن منطقه اعزام شدند و آن را در نطفه خفه کردند؛ البته در ماجرای طبس هم فانتوم‌ها حضور موثری داشتند. تا این‌که جنگ تحمیلی شروع شد. از ابتدای آغاز جنگ تحمیلی رژیم بعثی عراق ۹۳بار به خاک ایران تجاوز کرد و هواپیماهای فانتوم در کنار سایر هواپیماها عملیات گشت هوایی را انجام می‌دادند.
امیر سرتیپ نصیرزاده مهم‌ترین فعالیت‌های هواپیماهای فانتوم را دو ساعت پس از نخستین حمله عراق به ایران دانست و اظهار کرد: عراق ابتدای دفاع مقدس با حمله به کشورمان می‌خواست تا با آزادی عمل نیروی هوایی ما را زمینگیر کرده و با به دست آوردن برتری هوایی و دادن آزادی عمل به نیروی زمینی، استراتژی صدام بر تصرف یک هفته‌ای ایران و سخنرانی در تهران را محقق کند، اما دو ساعت پس از حمله عراق غرش هواپیماهای فانتوم بر روی پایگاه‌های هوایی عراق مشاهده شد. حدودا بعد از ۲۰ساعت از آغاز حمله دشمن در روز اول مهر، بیش از ۱۴۰فروند هواپیما تمام پایگاه‌های عراق را درهم کوبیدند.
وی ادامه داد: صدام بعد از اقدامات مهم نیروی هوایی فهمید اشتباه کرده است و استراتژی او از جنگ برق‌آسا تبدیل به استراتژی جنگ فرسایشی شد. فانتوم‌ها بودند که اقتصاد جنگ عراق را مورد هدف قرار دادند و پالایشگاه‌ها و بندرهای عراق را مورد تهاجم و حمله قرار دادند و تقریبا صدور نفت عراق را در شش ماه اول جنگ به صفر رساندند. همچنین در سکوهای الامیه و البکر عراق در خلیج‌فارس، ۱۳۲هزار پوند بمب توسط هواپیمای فانتوم ریخته شد تا ابتکار عمل از نیروهای بعثی گرفته شود که این مهم انجام شد.
فرمانده نیروی هوایی ارتش گفت: یکی از پرافتخارترین ماموریت‌های هواپیمای فانتوم درخصوص برگزاری اجلاس غیرمتعهدها در بغداد محسوب می‌شود که صدام به‌دنبال بهره‌برداری سیاسی از آن بود و اصرار داشت برگزار شود و جمهوری اسلامی ایران مخالف آن بود و هر تلاشی در سطح سیاسی انجام شد، نتوانست این را لغو کند، ولی با غرش خلبانان ایرانی مانند شهید دوران اجازه برگزاری این اجلاس داده نشد؛ ما توانستیم اراده خودمان را بر دشمن تحمیل کنیم.
امیر نصیرزاده با اشاره به شوق و اشتیاق جوانان نیروی هوایی برای دفاع از انقلاب اسلامی تصریح کرد: در شب شهادت سردار سلیمانی ما تا لحظه جنگ پیش‌رفتیم و دو پایگاه ما در جنوب کشور پرواز انجام دادند و منطقه شلوغ بود و هواپیماهای زیادی در فضای آسمان بودند. جوانان نیروی هوایی تقاضای انجام خدمت و ماموریت می‌کردند.
وی ادامه داد: دشمن باید بداند خلبانان ما پرورش‌یافته قهرمانان دفاع مقدس و تربیت‌شده مکتب امام‌حسین(ع) هستند و مانند شهید حسین خلعتبری برای سر دادن بی‌تابی می‌کنند و از عِده و عُده دشمن نمی‌ترسند و با عقیده در مسیر الهی قدم برمی‌دارند. این خلبانان شجاع و ایثارگر، هر زمانی که لازم باشد با قدرت به دشمن حمله کرده و شدیدترین ضربه‌ها را به دشمن می‌زنند.
امیر سرتیپ نصیرزاده گفت: ما معتقدیم در این راه اگر شهید شویم، این پایان راه نیست و تازه آغاز راه است و کسی که شهید می‌شود، ترفیع یافته و نزد خداوند روزی می‌خورد. ما مانند دشمنان بزدل از مرگ ترس نداریم و به انجام تکالیف خود می‌پردازیم. این قدرت ماست که از مکتب امام‌حسین(ع) آموخته‌ایم و اجازه کوچک‌ترین تعرضی به کشورمان در کنار سایر نیروهای مسلح نخواهیم داد.
تقدیر از خلبانان پیشکسوت ارتش
پس از صحبت‌های فرمانده نیروی هوایی، احسان محمدحسنی، مسؤول سازمان هنری رسانه‌ای اوج در جایگاه قرار گرفت و نخستین تقدیر را خودش از امیر سرتیپ نصیرزاده به‌عمل‌آورد. پس از آن توسط فرمانده نیروی هوایی از خلبانان پیشکسوت نیروی هوایی ازجمله خانواده شهید یاسینی، امیر سرتیپ‌دوم خلبان آزاده جانباز خسرو غفاری و تعدادی دیگر از یادگاران دفاع‌مقدس تقدیر شد و همگی به همراه فرمانده نیروی هوایی عکس جمعی گرفتند و پوستر این مستند را به یادگار امضا کردند.
بازسازی بر اساس شنیده‌ها
هومن سروش‌نیا که ساخت بخش‌های انیمیشن‌های این مستند را برعهده دارد، در این باره به جام‌جم گفت: من پیش از این هم در زمینه صنایع هوانوردی کار کرده و برای هواپیماهای شکاری و مسافربری انیمیشن ساخته بودم. وقتی این کار پیشنهاد شد، بر اساس شنیده‌ها و آنچه برای من درباره اتفاقات و آنچه قرار بود در کار باشد تعریف کردند، انیمیشن بخش‌هایی از این مستند را ساختم. چون عکسی در این باره نداشتند و به من نشان ندادند. بیشتر مربوط به درگیری‌ها و نبردها بود که برایشان انیمیشن ساختم. وی در ادامه در پاسخ به این سوال که با توجه به امکانات محدود در صنعت انیمیشن‌سازی چطور توانستید بخش‌های مهم این مستند را بازسازی کنید، توضیح داد: من تلاشم را کردم تا کاری در شأن این عزیزان بسازیم. اوج هم امکانات را برای کار فراهم کرد. امیدوارم بخشی از اتفاقات را که با انیمیشن بازسازی کردیم، مورد توجه بیننده‌ها و به‌خصوص خلبانان قرار بگیرد.
نیروی هوایی ویژه‌ای در دنیا داریم
مهدی جبین‌شناس، کارگردانی این مستند را برعهده دارد که به جام‌جم در خصوص ویژگی آن گفت: مهم‌ترین ویژگی این مستند، شاید این باشد به افرادی پرداخت که در جنگ مغفول ماندند و حتی در مستند هم به این افراد کمتر پرداخته شده. مهم‌ترین دلیلش هم این است که به هر حال، بحث امنیتی است و نمی‌توان در پایگاه هوایی دوربین را به هر طرف چرخاند و کار کرد و از طرفی خیلی هم نمی‌توان به ماموریت‌های آنها پرداخت. در ضمن ما تاکنون به تکنیک ساخت این جنس کارها نرسیده بودیم. چون بازسازی اتفاقات روی هوا خیلی سخت است که ما از انیمیشن برای بازسازی کمک گرفتیم.
وی درباره قابلیت پخش این مستند از شبکه‌های برون‌مرزی و تاثیر آن روی مخاطبان نیز توضیح داد: می‌توان گفت نیروی هوایی ما در دنیا خاص است که حتی با وجود تحریم‌ها توانسته‌ایم بایستیم و همین نکته برای مخاطب خارج از مرزها فوق‌العاده جذاب است. اتفاقا در شبکه پرس تی‌وی -که مستند «نبردهای تامکت» را پخش می‌کردیم- بازخوردهای بسیار خوبی از مخاطبان خارج از کشور گرفتیم. بنابراین این مستند می‌تواند هم برای مخاطبان داخلی و هم خارج از کشور جذاب باشد.
این کارگردان درباره بازسازی بخش انیمیشن هم عنوان کرد: ما ناچار بودیم از انیمیشن استفاده کنیم. چون واقعا بازسازی برخی صحنه‌ها به‌خصوص درگیری‌های هوایی امکان‌پذیر نبود. ضمن این‌که اتفاقات ویژه‌ای بودند که اصلا از لحاظ مالی و تکنیکی قابل اجرا نبود. از ماکت هم نمی‌شد استفاده کرد. اتفاقا من خیلی بخش انیمیشن کار را دوست دارم و فکر می‌کنم خروجی خوبی داشته است.
سالار بی‌باک، تهیه‌کننده و محقق این مستند که پیش از این مستند «نبردهای تامکت» را با محوریت دلاورمردی‌های خلبانان هوانیروز ارتش ساخته بود، درباره مراحل تحقیق و تولید و بازسازی برخی نبردهای این مجموعه سه قسمتی گفت قرار است در هفته دفاع‌مقدس روی آنتن شبکه سه برود.
وی توضیحاتی درباره این سه قسمت داد و گفت: فاز اول این مجموعه در سه قسمت طراحی شده که به تاریخچه، درگیری‌ها و نبردهای خلیج‌فارس و گفت‌وگو با خلبانان فانتوم می‌پردازد و قرار است با مساعدت‌هایی که انجام خواهد شد، فاز دوم در چهار قسمت تولید شود که ادامه فاز اول است. همچنین توسط مجری بیان شد که اول مهر قسمت اول این مستند در پایگاه هوایی همدان رونمایی خواهد شد، اما پس از توضیحات تهیه‌کننده قسمت سوم این مجموعه برای حضار به نمایش درآمد که شامل تاریخچه‌ای از نخستین حملات عراق به پایگاه‌های هوایی ایران و گفت‌وگو با خلبانان فانتوم بود که در آن روزها حضور داشتند و جنگ را با گوشت و پوست خود لمس کردند.
نقش فانتوم‌ها در 8سال دفاع مقدس
امیر سرتیپ خلبان عزیز نصیرزاده، فرمانده نیروی هوایی ارتش در جایگاه قرار گرفت و با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای دفاع‌مقدس و شهدای مدافع سلامت گفت: فانتوم‌های نیروی هوایی ارتش از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی نقش مهمی در حفظ تمامیت ارضی کشورمان داشتند و مستند نبردهای فانتوم هم اثر خوبی در این زمینه است.
وی ادامه داد: دشمنان پس از پیروزی انقلاب اسلامی توطئه‌های بسیاری طرح‌ریزی کردند تا انقلاب اسلامی را ابتدای پیروزی خود در نطفه خفه کنند و امکان رشد و توسعه و ریشه‌یابی را به آن ندهند تا به موقعیتی که امروز در آن قرار دارد، نرسد. برخی از این توطئه‌ها طرح‌ریزی شد و نیروی هوایی یکی از نیروهایی بود که در خنثی‌سازی این توطئه‌ها موثر بود. نمونه آن حضور نیروی هوایی ارتش در قائله کردستان و تقدیم شهید محمد نوژه به انقلاب اسلامی بود که با زبان روزه به شهادت رسید.
فرمانده نیروی هوایی ارتش تاکید کرد: گاهی اوقات ما نام شهید نوژه را با عبارت دیگری به کار می‌بریم و باید اصحاب رسانه به این نکته توجه کنند و از به کار بردن نام کودتای نوژه خودداری و از نام کودتای نقاب استفاده کنند.
وی افزود: ابتدای انقلاب و در شرق کشورمان افغانستان هم شیطنت‌هایی انجام می‌داد که فانتوم‌ها به آن منطقه اعزام شدند و آن را در نطفه خفه کردند؛ البته در ماجرای طبس هم فانتوم‌ها حضور موثری داشتند. تا این‌که جنگ تحمیلی شروع شد. از ابتدای آغاز جنگ تحمیلی رژیم بعثی عراق ۹۳بار به خاک ایران تجاوز کرد و هواپیماهای فانتوم در کنار سایر هواپیماها عملیات گشت هوایی را انجام می‌دادند.
امیر سرتیپ نصیرزاده مهم‌ترین فعالیت‌های هواپیماهای فانتوم را دو ساعت پس از نخستین حمله عراق به ایران دانست و اظهار کرد: عراق ابتدای دفاع مقدس با حمله به کشورمان می‌خواست تا با آزادی عمل نیروی هوایی ما را زمینگیر کرده و با به دست آوردن برتری هوایی و دادن آزادی عمل به نیروی زمینی، استراتژی صدام بر تصرف یک هفته‌ای ایران و سخنرانی در تهران را محقق کند، اما دو ساعت پس از حمله عراق غرش هواپیماهای فانتوم بر روی پایگاه‌های هوایی عراق مشاهده شد. حدودا بعد از ۲۰ساعت از آغاز حمله دشمن در روز اول مهر، بیش از ۱۴۰فروند هواپیما تمام پایگاه‌های عراق را درهم کوبیدند.
وی ادامه داد: صدام بعد از اقدامات مهم نیروی هوایی فهمید اشتباه کرده است و استراتژی او از جنگ برق‌آسا تبدیل به استراتژی جنگ فرسایشی شد. فانتوم‌ها بودند که اقتصاد جنگ عراق را مورد هدف قرار دادند و پالایشگاه‌ها و بندرهای عراق را مورد تهاجم و حمله قرار دادند و تقریبا صدور نفت عراق را در شش ماه اول جنگ به صفر رساندند. همچنین در سکوهای الامیه و البکر عراق در خلیج‌فارس، ۱۳۲هزار پوند بمب توسط هواپیمای فانتوم ریخته شد تا ابتکار عمل از نیروهای بعثی گرفته شود که این مهم انجام شد.
فرمانده نیروی هوایی ارتش گفت: یکی از پرافتخارترین ماموریت‌های هواپیمای فانتوم درخصوص برگزاری اجلاس غیرمتعهدها در بغداد محسوب می‌شود که صدام به‌دنبال بهره‌برداری سیاسی از آن بود و اصرار داشت برگزار شود و جمهوری اسلامی ایران مخالف آن بود و هر تلاشی در سطح سیاسی انجام شد، نتوانست این را لغو کند، ولی با غرش خلبانان ایرانی مانند شهید دوران اجازه برگزاری این اجلاس داده نشد؛ ما توانستیم اراده خودمان را بر دشمن تحمیل کنیم.
امیر نصیرزاده با اشاره به شوق و اشتیاق جوانان نیروی هوایی برای دفاع از انقلاب اسلامی تصریح کرد: در شب شهادت سردار سلیمانی ما تا لحظه جنگ پیش‌رفتیم و دو پایگاه ما در جنوب کشور پرواز انجام دادند و منطقه شلوغ بود و هواپیماهای زیادی در فضای آسمان بودند. جوانان نیروی هوایی تقاضای انجام خدمت و ماموریت می‌کردند.
وی ادامه داد: دشمن باید بداند خلبانان ما پرورش‌یافته قهرمانان دفاع مقدس و تربیت‌شده مکتب امام‌حسین(ع) هستند و مانند شهید حسین خلعتبری برای سر دادن بی‌تابی می‌کنند و از عِده و عُده دشمن نمی‌ترسند و با عقیده در مسیر الهی قدم برمی‌دارند. این خلبانان شجاع و ایثارگر، هر زمانی که لازم باشد با قدرت به دشمن حمله کرده و شدیدترین ضربه‌ها را به دشمن می‌زنند.
امیر سرتیپ نصیرزاده گفت: ما معتقدیم در این راه اگر شهید شویم، این پایان راه نیست و تازه آغاز راه است و کسی که شهید می‌شود، ترفیع یافته و نزد خداوند روزی می‌خورد. ما مانند دشمنان بزدل از مرگ ترس نداریم و به انجام تکالیف خود می‌پردازیم. این قدرت ماست که از مکتب امام‌حسین(ع) آموخته‌ایم و اجازه کوچک‌ترین تعرضی به کشورمان در کنار سایر نیروهای مسلح نخواهیم داد.
تقدیر از خلبانان پیشکسوت ارتش
پس از صحبت‌های فرمانده نیروی هوایی، احسان محمدحسنی، مسؤول سازمان هنری رسانه‌ای اوج در جایگاه قرار گرفت و نخستین تقدیر را خودش از امیر سرتیپ نصیرزاده به‌عمل‌آورد. پس از آن توسط فرمانده نیروی هوایی از خلبانان پیشکسوت نیروی هوایی ازجمله خانواده شهید یاسینی، امیر سرتیپ‌دوم خلبان آزاده جانباز خسرو غفاری و تعدادی دیگر از یادگاران دفاع‌مقدس تقدیر شد و همگی به همراه فرمانده نیروی هوایی عکس جمعی گرفتند و پوستر این مستند را به یادگار امضا کردند.
بازسازی بر اساس شنیده‌ها
هومن سروش‌نیا که ساخت بخش‌های انیمیشن‌های این مستند را برعهده دارد، در این باره به جام‌جم گفت: من پیش از این هم در زمینه صنایع هوانوردی کار کرده و برای هواپیماهای شکاری و مسافربری انیمیشن ساخته بودم. وقتی این کار پیشنهاد شد، بر اساس شنیده‌ها و آنچه برای من درباره اتفاقات و آنچه قرار بود در کار باشد تعریف کردند، انیمیشن بخش‌هایی از این مستند را ساختم. چون عکسی در این باره نداشتند و به من نشان ندادند. بیشتر مربوط به درگیری‌ها و نبردها بود که برایشان انیمیشن ساختم. وی در ادامه در پاسخ به این سوال که با توجه به امکانات محدود در صنعت انیمیشن‌سازی چطور توانستید بخش‌های مهم این مستند را بازسازی کنید، توضیح داد: من تلاشم را کردم تا کاری در شأن این عزیزان بسازیم. اوج هم امکانات را برای کار فراهم کرد. امیدوارم بخشی از اتفاقات را که با انیمیشن بازسازی کردیم، مورد توجه بیننده‌ها و به‌خصوص خلبانان قرار بگیرد.
نیروی هوایی ویژه‌ای در دنیا داریم
مهدی جبین‌شناس، کارگردانی این مستند را برعهده دارد که به جام‌جم در خصوص ویژگی آن گفت: مهم‌ترین ویژگی این مستند، شاید این باشد به افرادی پرداخت که در جنگ مغفول ماندند و حتی در مستند هم به این افراد کمتر پرداخته شده. مهم‌ترین دلیلش هم این است که به هر حال، بحث امنیتی است و نمی‌توان در پایگاه هوایی دوربین را به هر طرف چرخاند و کار کرد و از طرفی خیلی هم نمی‌توان به ماموریت‌های آنها پرداخت. در ضمن ما تاکنون به تکنیک ساخت این جنس کارها نرسیده بودیم. چون بازسازی اتفاقات روی هوا خیلی سخت است که ما از انیمیشن برای بازسازی کمک گرفتیم.
وی درباره قابلیت پخش این مستند از شبکه‌های برون‌مرزی و تاثیر آن روی مخاطبان نیز توضیح داد: می‌توان گفت نیروی هوایی ما در دنیا خاص است که حتی با وجود تحریم‌ها توانسته‌ایم بایستیم و همین نکته برای مخاطب خارج از مرزها فوق‌العاده جذاب است. اتفاقا در شبکه پرس تی‌وی -که مستند «نبردهای تامکت» را پخش می‌کردیم- بازخوردهای بسیار خوبی از مخاطبان خارج از کشور گرفتیم. بنابراین این مستند می‌تواند هم برای مخاطبان داخلی و هم خارج از کشور جذاب باشد.
این کارگردان درباره بازسازی بخش انیمیشن هم عنوان کرد: ما ناچار بودیم از انیمیشن استفاده کنیم. چون واقعا بازسازی برخی صحنه‌ها به‌خصوص درگیری‌های هوایی امکان‌پذیر نبود. ضمن این‌که اتفاقات ویژه‌ای بودند که اصلا از لحاظ مالی و تکنیکی قابل اجرا نبود. از ماکت هم نمی‌شد استفاده کرد. اتفاقا من خیلی بخش انیمیشن کار را دوست دارم و فکر می‌کنم خروجی خوبی داشته است.