در ثنای فناوری
سلام بر همه خوانندگان قفسه کتاب و همه کتابدوستان و اهل مطالعهای که قفسه کتاب را میخوانند یا حتی نمیخوانند. فناوری خواه دوست داشته باشیم یا دوست نداشته باشیم در زندگی ما ساری و جاری است و تا حدودی دقیقترش آن میشود که زندگی ما کاملا متأثر از آن است. از طرفی فناوری یک شتابدهنده و تسهیلگر برای جامعه و انسان امروزی است و وجودش نهتنها یک نیاز بلکه یک نعمت است. نیازی به اثبات یا ذکر مثال برای این موضوع نیست چون این حضور و ظهور فناوری در عصری که در آن قرار داریم یک مساله عیان و قابل لمس است.
در بحث کتاب و صنایع ذیل آن هم اگر بخواهیم درست ببینیم همین موضوع وجود دارد. از طرفی بخش تولیدکنندگان کتاب و انتشارات قرار دارند که همین فناوری با حضور در صنعت چاپ و ابزار نوین چاپ باعث تکثیر راحتتر کتابها شدهاست یا با حضور تکنیکهای گرافیکی باعث طراحی بهتر ظاهر و جلد کتابها و حتی صفحهبندی بهتر و جذابتر آنها شدهاست که همه اینها قطعا از نکات مثبت حضور فناوری در صنعت نشر و کتاب است. در همین سمت تولیدکننده کتاب، نویسنده نیز قرار دارد که به عنوان یک مثال که از روی آن میتوان باقی کمکهای این عرصه به جامعه نویسندگان را نیز فهم کرد باید موضوع حضور نویسندهها در رسانههای نوین و شبکههای اجتماعی را نام برد. این پلتفرمها بسترهای ظهوریافتهای از این فناوری نوین هستند که نویسنده میتواند در این بستر در نزدیکترین حالت بازخورد خوانندههای خود را ببیند و به شکل مستقیم با مخاطبان خود در ارتباط باشد که همه میدانیم این کارکرد چه تاثیر بسزایی در رشد و تعالی نویسندگی و نوشتن خواهد داشت. سمت دیگر ماجرا خوانندگان و بهواقع مصرفکنندگان کتاب وجود دارند که در بینشان مخالفان و موافقان حضور فناوری در عرصه کتاب نیز وجود دارد. ولی در نگاه کلان و بیطرف به آن، وقتی سلیقه را بخواهیم در حکمیت وارد نکنیم، باید گفت قطعا این فناوری بهخاطر همان وجه تسهیلگری و شتابدهیاش که گفتیم به کمک مخاطبان حرفهای کتاب هم آمده است. یک نمونه همین دسترسی آسان به کتاب الکترونیک است که دو عنصر مکان و زمان را در بین کتابخانه و کتابفروشیها حذف کرده و هر لحظهای که مخاطب دلش بخواهد همان موقع کتاب در دسترسش قرار دارد. یا برای محققان اهل جستوجو، کاری که قدیمترها به خاطر عدم وجود همین فناوری باید هفتهها زمان میگذاشتیم که در موضوعی مثل تحلیل محتوا، کلمهای خاص را در چند کتاب جستوجو کنیم الان با یک جستوجوی ساده در چند ثانیه انجام میپذیرد که این هم بلاشک هم در خدمت مخاطب خواهد بود و هم در خدمت تسهیل و پیشرفت پژوهشها. اینها و خیلی چیزهای دیگر که فرصت ذکرشان در اینجا نیست بهانهای شد تا ما به همراه دوستان تحریریه قفسه کتاب، پرونده این هفته را اختصاص به موضوع نقش فناوریهای نوین در کتاب بدهیم.
باشد که قبول افتد.
سید حسن میرامین محمدی - دبیر قفسه کتاب
باشد که قبول افتد.
سید حسن میرامین محمدی - دبیر قفسه کتاب




