از پایان ماموریت در مریخ تا آغاز بازگشت به ماه
ناسا هفته گذشته بهطور رسمی پایان ماموریت كاوشگر آپورچونیتی را در مریخ اعلام كرد. كاوشگری كه نزدیك به 15 سال در مریخ فعال بود و این طولانیترین ركورد حضور یك مریخنورد در این سیاره است. همزمان با انتشار این خبر، مقامات ناسا طی كنفرانسی كه با نمایندگان شركتهای فضایی دولتی و بخش خصوصی آمریكا داشتند، اعلام كردند تا پیش از سال 1409/ 2030 دوباره انسان را به ماه باز میگردانند.
پایان یك فصل 15 ساله!
زمانیكه در سال 2004، كاوشگرهای دوقلو اسپیریت (Spririt به معنی روح) و آپورچونیتی (Opportunity به معنی فرصت) روی مریخ فرود آمدند، قرار بود هر دو مریخنورد فقط 90 روز روی این سیاره فعالیت كنند. در آن زمان مهندسان تصور میكردند، در این مدت چنان حجمی از گرد و غبار روی صفحات خورشیدی كاوشگرها مینشیند كه عملا امكان تامین انرژی الكتریكی برای ادامه حیات كاوشگرها نیست. اما از بخت خوب، توفانهای مریخی به صورت دورهای غبار را از روی صفحات خورشیدی كنار میزدند و به این شكل هر دو كاوشگر سالها روی مریخ فعالیت كردند!
ماموریت مریخ نورد اسپیریت به دلیل بروز برخی مشكلات فنی در سال 1390/ 2011 پایان یافت. اما همتای دیگرش آپورچونیتی با قدرت به ماموریت خود در سیاره سرخ ادامه داد. آپورچونیتی طی نزدیك به 15 سال حضور در مریخ، بارها از توفانهای سهمگین این سیاره جان سالم به در برد؛ ولی در نهایت در مقابله با توفان سراسری تابستان گذشته مریخ تسلیم شد و ماهها تلاش مهندسان برای برقراری ارتباط با او بینتیجه ماند. سرانجام مقامات ناسا در 24 بهمن 1397 به طور رسمی پایان ماموریت آپورچونیتی را روی مریخ اعلام كردند.كاوشگری كه نه برای یك فصل 90 روزه، بلكه 15 سال در مریخ ماند و نقش انكارناپذیری از شناخت ما از سیاره اسرارآمیز مریخ داشت.
آپورچونیتی در این 15 سال، بیش از 45 كیلومتر روی مریخ حركت كرد و بیش از 200 هزار عكس و تصویر از این سیاره به زمین فرستاد.
به ماه برمیگردیم؛ نه برای یك ردپا!
در سال گذشته میلادی رئیسجمهور آمریكا با صدور فرمانی ناسا را موظف كرد مقدمات بازگشت فضانوردان آمریكایی را به ماه تا پیش از پایان دهه 2020 میلادی فراهم كند. ناسا نیز هفته گذشته از همه شركتهای فضایی، بهویژه بخش خصوصی خواست در برنامه بازگشت انسان به ماه با این سازمان مشاركت كنند. از فرود نخستین انسان در ماه نزدیك به پنج دهه میگذرد. اما این بار ناسا نه برای یك نمایش تبلیغاتی و گذاشتن ردپا در ماه، بلكه به منظور ایجاد پایگاههای دائمی برای حضور پیوسته انسان در قمر زمین تلاش میكند. براساس برنامه اعلامشده، بین سالهای 1403 تا 1407/ 2024 تا 2028، چند ماموریت آزمایشی سرنشیندار و بدونسرنشین به فضا و مدار ماه انجام میشود تا سرانجام شاهد فرود فضاپیمایی سرنشیندار در ماه باشیم. اگر همه چیز درست پیش برود، احتمالا در آستانه 60سالگی فرود انسان در ماه، دوباره پای انسانی سطح تنها قمر زمین را لمس خواهد كرد.




