برای رمان «سفر به انتهای شب» نوشته لویی فردینان سلین
موضعگیریهای ضدیهود
ماکسیم گورکی، نویسنده روس اوایل قرن20 معتقد است هدف اکثر مردم ازاندیشیدن وبحث کردن این نیست که به بررسی پدیدههای زندگی بپردازند، بلکه بیشتر میخواهند هرچه زودتر پناهگاه آرامی برای اندیشههای خویش بیابند و انواع حقایق مسجل را به اثبات برسانند.
از این رو شاید بتوان گفت مشکل عمده رماننویسان قرن20 ماهیت ساختمایه رمانشان نیست، بلکه دشوار بودن دستیابی به دیدگاهی است که بتوانند بر مبنای آن تجربههای اساسی در زندگی انسان را معین، ساماندهی و مهار میکنند. جدال بین رماننویس و ساختمایه رمانهایش غالبا جدالی نابرابر است. به این سبب نویسندگان تا قبل از ظهور رمان مدرن، تسلیم جنبههای منحط جامعه خود نمیشوند و در عین حال هیچکدام به فلسفه خاص و نتیجه دیدگاه جامعی دست نمییابند تا بر اساس آن قادر باشند به نحو کاملا رضایتبخشی با دنیایی که با آن سر و کار دارند، مواجه و بر آن چیره شوند. چنین است که رمان مدرن بهرغم درخشش بسیار، القاکننده احساس فشار میشود. لویی فردینان دتوش(سلین) نویسنده قرن20 فرانسه، با اولین رمانش به نام «سفر به انتهای شب» به شهرت رسید. سلین را بهواسطه زبان نیمهابداعیاش، آزادکننده زبان فرانسه میدانند چنانکه نثر فرا واقعگرا و سبکبال او به همراه اندیشهها و موضعگیریهای خاصش، تاثیر شگرفی بر خواننده میگذارد. رنج و ناکامی شخصیتهای آثار سلین با طنزی تلخ و خشن روایت میشوند. روایتهایی متفاوت از موقعیتهایی سرشار از تشویش و آشوب بههمراه طنین عاطفی اعجابانگیزی که تناقض درونی سلین را آشکار میسازند. در این رمان آهنگ پیدرپی جملهها و عبارتها تندی ضربه حرکت جنونآمیزی راداردکه ترکیبی ازترس و انزجار وعاطفه سرکوب شده را با به هم پیوستن ایماژهاو تناقضها به تصویر میکشد. در نیمه اول این رمان قهرمان داستان غرق در سیر و سلوک عمیقی در زمینه بشری، پوچی زندگی و بیمقداری روح است. فصلهای کتاب یکی پس از دیگری با آهنگ تند و پرتحرک ادامه مییابد. تب وتابی بیانگیزه وخیالی و بیمعنی. ناگفته نماند حضور سلین در جنگ جهانی دوم و همکاریاش با آلمانها وهمچنین موضعگیریهای سخت ضدیهود ونژادپرستانه وی دلیل نادیده گرفتنش در آن زمان بود. این رمان توسط فرهاد غبرایی ترجمه و در نشر جامی به چاپ رسیده است.
سعیده اسداللهی - منتقد ادبی



