ریسک بالای اعزام نیروهای حافظ صلح اروپا به اوکراین
عاقبت ناخوشایند تکیه به واشنگتن
اولین جلسه جدید اتحادیه اروپا با حضور آنتونیو کوشتا، رئیس شورای اروپا، برگزار شد. این اتحادیه با قدرت به حمایت از کی‌یف ادامه می‌دهد و حتی پیشنهاد اعزام نیروی حافظ صلح به اوکراین را مطرح کرده است. حالا این سؤال مطرح می‌شود که آیا اروپا توانایی پذیرش این ریسک را دارد؟
بسیاری بر این باورند که دولت‌های اروپایی با انتخاب دونالد ترامپ به‌عنوان رئیس‌جمهور که وعده داده بود کمک‌های نظامی به کی‌یف را محدود کند، تحت فشار قرار می‌گیرند. نیویورک‌تایمز نیز دراین‌باره نوشت: با روی‌کارآمدن دولت جدید در آمریکا، شانس اوکراین برای پیوستن به ناتو کمتر از قبل خواهد شد. در همین حال، رئیس جدید اتحادیه اروپا با سفر به کی‌یف، حمایت نمادین خود را از اوکراین اعلام کرد. او با تأکید بر این‌که کمک به اوکراین صرفا یک عمل خیریه نیست، خاطرنشان کرد که اتحادیه اروپا از «زبان معاملاتی» استفاده خواهد کرد تا ترامپ را متقاعد کند. زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین نیز گفت: دعوت از اوکراین برای پیوستن به ناتو برای بقای این کشور امری ضروری است. با تشدید تنش‌ها در میدان جنگ، اکنون این سؤال مطرح است که آیا اتحادیه اروپا برنامه جدیدی در دستور کار دارد؟
احتمال رویارویی
در فوریه 2024، امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، برای نخستین‌بار بیان کرد که اعزام نیروهای خارجی به اوکراین را غیرممکن نمی‌داند. این اظهارنظر موجب بحث‌های گسترده‌ای در میان نخبگان سیاسی غرب شد. هرچند این ایده از سوی اتحادیه اروپا رد شده اما مکرون از مواضع خود عقب‌نشینی نکرده است. بااین‌حال، این نظر او در اتحادیه از حمایتی برخوردار بوده و گفت‌وگوها در این خصوص آغاز شده است.کارشناسان دراین‌باره بر این عقیده‌اند که عقب‌نشینی نظامیان اوکراینی در خط مقدم و از دست‌دادن شهرک‌های کلیدی یکی از دلایل این پیشنهاد است. وضعیت نیروهای مسلح اوکراین هنوز بهبود نیافته و این نیروها با مشکل کمبود پرسنل مواجه هستند.
چه کسی دچار دردسر جدید می‌شود؟
بااین‌حال مقامات روسی بر این باورند که نیروهای ناتو ازمدت‌ها قبل در اوکراین حضور داشتند.آندری کوشکین، کارشناس نظامی ورئیس بخش تحلیل سیاسی دردانشگاه پلخانف روسیه، درگفت‌وگو با ایزوستیا درباره وضعیت موجود اظهارکرد: بسیاری از این نیروها به‌عنوان مستشار در ستاد فرماندهی اوکراین فعالیت کرده و عملیات خاصی را علیه روسیه رهبری می‌کنند. همچنین، آنها به‌عنوان اپراتورهای تجهیزات نظامی پیچیده به کار گرفته شده‌اند. کارشناسان بر این باورند که هدف از این اقدام جلوگیری از ورود اتحادیه اروپا به یک درگیری تمام‌عیار با روسیه است. اعضای ناتو بر اساس ماده 5 منشور این ائتلاف به اصل دفاع جمعی متعهد هستند. در این ماده تصریح شده که اگر یکی از اعضای ناتو مورد حمله مسلحانه قرار گیرد، سایر کشورهای ناتو این حمله را به‌عنوان تهدیدی علیه تمام اعضا تلقی می‌کنند. نخستین و تنها باری که ناتو به ماده 5 استناد کرد، پس از حملات 11سپتامبر در آمریکا در سال 2001 بود.پاول سلزنف، استاد دانشگاه مالی روسیه نیز در گفت‌وگو با ایزوستیا در این زمینه تصریح کرد: این اقدام به اعضای اتحادیه اروپا این فرصت را می‌دهد که به شرکای کمتری برای اعمال قاطعانه نیاز داشته باشند. تحلیلگران تاکید دارند که این تصمیم پیامدهای نامطلوبی برای اروپا به‌دنبال دارد و می‌تواند تبدیل به یک درگیری در مقیاس وسیع شود.
تغییر ایده
ازسوی دیگر به نظر می‌رسد که با گذشت زمان، ایده اعزام نیروهای اروپایی به شکلی کاملا متفاوت مورد بحث قرار گرفته است.پیشنهادهایی برای تشکیل یک گروه حافظ صلح توسط نیروهای اروپایی مطرح شده که هدف آن، حفظ ثبات و امنیت منطقه پس از پایان درگیری‌های بین روسیه و اوکراین است. پیش‌بینی می‌شود، این موضوع یکی از شروط انعقاد توافق‌نامه صلح با روسیه باشد که پس از روی‌کارآمدن ترامپ، رئیس‌جمهور آینده آمریکا، اوکراین به سمت آن سوق داده شود. برای آمریکا، استقرار نیروهای اروپایی در اوکراین بهترین گزینه به‌شمار می‌آید. این نیروها به‌طور مستقیم در درگیری‌ها و تنش‌ها دخالت نمی‌کنند.در این شرایط ترامپ قادر خواهد بود به وعده‌اش مبنی بر برقراری صلح بدون صرف منابع خود عمل کند و در شرایط اضطراری، اروپا را به خاطر کوتاهی در اجرای ضمانت‌هایش مقصر بداند.
هشدار روسیه و تنهایی اروپا
روسیه پیش‌تر بارها نسبت به حضور نیروهای نظامی کشورهای اروپایی در اوکراین هشدار داده و تأکید کرده که این اقدام از سوی آن کشور به‌عنوان دخالت مستقیم و حمله به روسیه تلقی می‌شود. اکنون باید منتظر ماند تا ببینیم کشورهای غربی چه اقداماتی انجام خواهند داد. به احتمال قوی، نوع و شدت درگیری‌های جدید بر اساس این اقدامات مشخص خواهد شد. یادآور می‌شویم که دونالد ترامپ به‌صراحت اعلام کرده که نیازی به اجرای تعهدات گذشته آمریکا در قبال اروپا نمی‌بیند و در شرایط فعلی از آن دفاع نخواهد کرد؛ بنابراین، اروپا باید خود به مشکلاتش غلبه کند. ایان برژینسکی، عضو ارشد اندیشکده «شورای آتلانتیک» و معاون پیشین وزیر دفاع آمریکا در امور اروپا و سیاست‌های ناتو، می‌گوید این ائتلاف نظامی باید توان نیروی هوایی و موشک‌های دوربرد خود را حداقل برای عملیات‌های دفاعی در اوکراین به کار گیرد.به گفته این تحلیلگر، این اقدام نه‌تنها اوکراین را در ساختار امنیتی یورو ــ آتلانتیک ادغام می‌کند، بلکه به ارتش این کشور اجازه می‌دهد تا بخش بیشتری از توان نظامی خود را برای مقابله با پیشروی روسیه به کار گیرد.
کتایون مافی - گروه بین‌الملل
احتمال رویارویی
در فوریه 2024، امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، برای نخستین‌بار بیان کرد که اعزام نیروهای خارجی به اوکراین را غیرممکن نمی‌داند. این اظهارنظر موجب بحث‌های گسترده‌ای در میان نخبگان سیاسی غرب شد. هرچند این ایده از سوی اتحادیه اروپا رد شده اما مکرون از مواضع خود عقب‌نشینی نکرده است. بااین‌حال، این نظر او در اتحادیه از حمایتی برخوردار بوده و گفت‌وگوها در این خصوص آغاز شده است.کارشناسان دراین‌باره بر این عقیده‌اند که عقب‌نشینی نظامیان اوکراینی در خط مقدم و از دست‌دادن شهرک‌های کلیدی یکی از دلایل این پیشنهاد است. وضعیت نیروهای مسلح اوکراین هنوز بهبود نیافته و این نیروها با مشکل کمبود پرسنل مواجه هستند.
چه کسی دچار دردسر جدید می‌شود؟
بااین‌حال مقامات روسی بر این باورند که نیروهای ناتو ازمدت‌ها قبل در اوکراین حضور داشتند.آندری کوشکین، کارشناس نظامی ورئیس بخش تحلیل سیاسی دردانشگاه پلخانف روسیه، درگفت‌وگو با ایزوستیا درباره وضعیت موجود اظهارکرد: بسیاری از این نیروها به‌عنوان مستشار در ستاد فرماندهی اوکراین فعالیت کرده و عملیات خاصی را علیه روسیه رهبری می‌کنند. همچنین، آنها به‌عنوان اپراتورهای تجهیزات نظامی پیچیده به کار گرفته شده‌اند. کارشناسان بر این باورند که هدف از این اقدام جلوگیری از ورود اتحادیه اروپا به یک درگیری تمام‌عیار با روسیه است. اعضای ناتو بر اساس ماده 5 منشور این ائتلاف به اصل دفاع جمعی متعهد هستند. در این ماده تصریح شده که اگر یکی از اعضای ناتو مورد حمله مسلحانه قرار گیرد، سایر کشورهای ناتو این حمله را به‌عنوان تهدیدی علیه تمام اعضا تلقی می‌کنند. نخستین و تنها باری که ناتو به ماده 5 استناد کرد، پس از حملات 11سپتامبر در آمریکا در سال 2001 بود.پاول سلزنف، استاد دانشگاه مالی روسیه نیز در گفت‌وگو با ایزوستیا در این زمینه تصریح کرد: این اقدام به اعضای اتحادیه اروپا این فرصت را می‌دهد که به شرکای کمتری برای اعمال قاطعانه نیاز داشته باشند. تحلیلگران تاکید دارند که این تصمیم پیامدهای نامطلوبی برای اروپا به‌دنبال دارد و می‌تواند تبدیل به یک درگیری در مقیاس وسیع شود.
تغییر ایده
ازسوی دیگر به نظر می‌رسد که با گذشت زمان، ایده اعزام نیروهای اروپایی به شکلی کاملا متفاوت مورد بحث قرار گرفته است.پیشنهادهایی برای تشکیل یک گروه حافظ صلح توسط نیروهای اروپایی مطرح شده که هدف آن، حفظ ثبات و امنیت منطقه پس از پایان درگیری‌های بین روسیه و اوکراین است. پیش‌بینی می‌شود، این موضوع یکی از شروط انعقاد توافق‌نامه صلح با روسیه باشد که پس از روی‌کارآمدن ترامپ، رئیس‌جمهور آینده آمریکا، اوکراین به سمت آن سوق داده شود. برای آمریکا، استقرار نیروهای اروپایی در اوکراین بهترین گزینه به‌شمار می‌آید. این نیروها به‌طور مستقیم در درگیری‌ها و تنش‌ها دخالت نمی‌کنند.در این شرایط ترامپ قادر خواهد بود به وعده‌اش مبنی بر برقراری صلح بدون صرف منابع خود عمل کند و در شرایط اضطراری، اروپا را به خاطر کوتاهی در اجرای ضمانت‌هایش مقصر بداند.
هشدار روسیه و تنهایی اروپا
روسیه پیش‌تر بارها نسبت به حضور نیروهای نظامی کشورهای اروپایی در اوکراین هشدار داده و تأکید کرده که این اقدام از سوی آن کشور به‌عنوان دخالت مستقیم و حمله به روسیه تلقی می‌شود. اکنون باید منتظر ماند تا ببینیم کشورهای غربی چه اقداماتی انجام خواهند داد. به احتمال قوی، نوع و شدت درگیری‌های جدید بر اساس این اقدامات مشخص خواهد شد. یادآور می‌شویم که دونالد ترامپ به‌صراحت اعلام کرده که نیازی به اجرای تعهدات گذشته آمریکا در قبال اروپا نمی‌بیند و در شرایط فعلی از آن دفاع نخواهد کرد؛ بنابراین، اروپا باید خود به مشکلاتش غلبه کند. ایان برژینسکی، عضو ارشد اندیشکده «شورای آتلانتیک» و معاون پیشین وزیر دفاع آمریکا در امور اروپا و سیاست‌های ناتو، می‌گوید این ائتلاف نظامی باید توان نیروی هوایی و موشک‌های دوربرد خود را حداقل برای عملیات‌های دفاعی در اوکراین به کار گیرد.به گفته این تحلیلگر، این اقدام نه‌تنها اوکراین را در ساختار امنیتی یورو ــ آتلانتیک ادغام می‌کند، بلکه به ارتش این کشور اجازه می‌دهد تا بخش بیشتری از توان نظامی خود را برای مقابله با پیشروی روسیه به کار گیرد.
کتایون مافی - گروه بین‌الملل
ضمیمه ویژه نامه
تیتر خبرها
