خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: هرگز به نیکی راستین نمی‌رسید مگر آنگاه که از آنچه دوست دارید، ببخشید. این سخن، معیار روشنی به ما می‌دهد. اگر چیزی را که خود به آن علاقه داریم با دل و جان ببخشیم، در حقیقت از خود گذشته‌ایم و به مرتبه بالاتری از انسانیت رسیده‌ایم. ارزش نیکوکاری به همین گذشت بستگی دارد. چه بسا انسان از مال اندک خود ببخشد اما چون آن را دوست می‌داشته، پاداشی بزرگ نزد خدا داشته باشد. 
در جای دیگر، خداوند از کسانی سخن می‌گوید که باوجود نیاز و علاقه به خوراک، آن را به تهیدست و یتیم و اسیر می‌دهند. این تصویر بسیار زیباست‌؛ انسانی که خود محتاج است اما دیگری را بر خود مقدم می‌دارد. چنین رفتاری نشان می‌دهد که دل او سرشار از مهر و ایمان است. 

نیکوکاری‌؛ راهی روشن برای نزدیک شدن به خدا
در سخنان پیامبر اکرم(ص) هم نیکوکاری جایگاه بسیار والایی دارد. ایشان فرموده‌اند: بهترین مردم کسی است که برای مردم سودمندتر باشد. این جمله کوتاه، نگاه ما را دگرگون می‌کند. اگر بخواهیم ارزش خود را بسنجیم، باید ببینیم چه اندازه گره از زندگی دیگران باز کرده‌ایم و چه اندازه باری از دوش آنها برداشته‌ایم. سود رساندن به دیگران تنها با مال نیست‌؛ گاهی یک راهنمایی درست یا حتی یک دلجویی ساده می‌تواند زندگی انسان را تغییر دهد. 
همچنین در سخنی دیگر آمده است که هر کسی اندوهی را از دل انسانی باایمان بردارد، خداوند اندوه او را برطرف می‌کند. این وعده، دل انسان را گرم می‌کند و نشان می‌دهد که کار نیک هرگز گم نمی‌شود. شاید ما نتیجه کار خود را بلافاصله نبینیم اما در پیشگاه خداوند هیچ خوبی‌ای بی‌پاسخ نمی‌ماند. 
امام علی(ع) هم فرموده‌اند که با رفتار نیک خود بدکار را اصلاح کن و با گفتار نیکویت به سوی خوبی رهنمون باش. وقتی کسی به یاری رساندن عادت می‌کند، دلش نرم می‌شود و کمتر به سوی ستم و خودخواهی می‌رود. نیکوکاری مانند آب زلالی است که دل را می‌شوید و تیرگی‌ها را از میان می‌برد. 
بزرگداشت دیگران تنها در کمک مالی نیست. گاهی احترام گذاشتن به پدر و مادر، سر زدن به اقوام، دلجویی از بیماری تنها یا حتی لبخند زدن به چهره‌ای غمگین، نمونه‌ای از نیکوکاری است. قرآن کریم سفارش می‌کند که با مردم به نیکی سخن بگویید. یک سخن تند می‌تواند دلی را بشکند و یک سخن نرم می‌تواند امید را در جان کسی زنده کند. پس زبان ما هم می‌تواند ابزار نیکی یا خدای ناکرده سبب آزار باشد. در شیوه زندگی پیشوایان دینی، یاری رساندن با حفظ آبروی نیازمندان همراه بود. آنها تلاش می‌کردند کمک‌های خود را پنهانی انجام دهند تا عزت نفس افراد آسیب نبیند. این نکته بسیار مهم است. چون هدف از نیکوکاری، تنها برطرف کردن نیاز مادی نیست بلکه پاسداشت کرامت انسانی است که اگر کمک همراه با تحقیر باشد، ارزش معنوی خود را از دست می‌دهد. 
نیکوکاری و بزرگداشت دیگران، پلی میان زمین و آسمان است. هر دستی که به یاری دراز شود، در حقیقت به سوی خدا بالا می‌رود.