۲ درصد علم جهان در دستان ایران‌

در نشست خبری رئیس فرهنگستان علوم مطرح شد 

۲ درصد علم جهان در دستان ایران‌

ایران طی چهار دهه گذشته سهم خود از تولید علم جهان را از 0.03 درصد به حدود ۲ درصد رسانده است؛ دستاوردی که حاصل توسعه آموزش عالی، تربیت نیروی انسانی متخصص و تلاش جامعه علمی کشور است اما تداوم این مسیر با چالش‌هایی همچون افت رتبه علمی، کاهش انگیزه پژوهشگران و پایین بودن سهم تحقیق و توسعه مواجه شده است.

زهرا حامدی - گروه جامعه

رئیس فرهنگستان علوم معتقد است عبور از این چالش‌ها و حرکت به سمت «ایران قوی» در گرو سرمایه‌گذاری بیشتر در علم و فناوری، حفظ سرمایه انسانی و ساماندهی مأموریت‌محور آموزش عالی است.
محمدرضا مخبردزفولی روز گذشته در نشست خبری با اصحاب رسانه، علم و فناوری را مهم‌ترین پیشران پیشرفت ایران دانست؛ ظرفیتی که اگر با سرمایه‌گذاری، حفظ نیروی انسانی و حل مسائل واقعی کشور همراه شود، می‌تواند یکی از پایه‌های شکل‌گیری ایران قوی باشد. رئیس فرهنگستان علوم در ابتدای سخنان خود ایران قوی را دارای یک «گذرگاه مشخص» دانست و گفت: از مسیر علم و فناوری می‌توان با سرعت و موفقیت بیشتری به این هدف رسید. به گفته او، بازنگری نقشه جامع علمی کشور با همکاری شورای عالی انقلاب فرهنگی، فرهنگستان علوم، فرهنگستان علوم پزشکی، دانشگاه‌ها و جمعی از دانشمندان و صاحب‌نظران انجام شده و اکنون مراحل نهایی خود را طی می‌کند. این نقشه تدوین و به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه شده و پس از بررسی در ستاد علم و فناوری، در شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تصویب قرار گرفته است تا در صورت تصویب، برای امضا و ابلاغ به رئیس‌جمهور ارائه شود.
مخبردزفولی دو محور اصلی نقشه جامع علمی کشور را «مرجعیت علمی» و «حل مسائل کشور» عنوان کرد و گفت: باید در حوزه‌هایی که از اولویت‌ها و مزیت‌های نسبی کشور محسوب می‌شوند به مرجعیت علمی برسد چرا که دانشمندان و استادان ایرانی این ظرفیت را دارند که در فناوری‌های نوظهور و علوم جدید، افق‌های تازه‌ای را در سطح جهانی باز کنند. در کنار مرجعیت علمی اما مسأله مهم دیگری قرار دارد؛ تبدیل دانش به راه‌حل. رئیس فرهنگستان علوم تأکید کرد که علم و فناوری باید بتواند گرهی از مشکلات واقعی کشور باز کند. آب، انرژی و امنیت غذایی ازجمله مهم‌ترین مسائلی هستند که به گفته او باید دانشگاه‌ها، پژوهشگران، شرکت‌های دانش‌بنیان و مجموعه‌های علمی برای حل آنها وارد میدان شوند. در بازنگری نقشه جامع علمی نیز ۱۰ اولویت مهم ازجمله آب، انرژی، امنیت غذایی، دیجیتالی شدن کشور، هوش مصنوعی و فناوری‌های تحول‌آفرین و مسأله‌گشا مورد توجه قرار گرفته است.
رئیس فرهنگستان علوم با اشاره به پیشرفت‌های ایران در حوزه‌هایی همچون نانو، زیست‌فناوری، پزشکی، انرژی‌های نو، هوافضا، سلول‌های بنیادی و علوم شناختی گفت‌: دانشمندان کشور در بسیاری از این حوزه‌ها دستاوردهای مهمی به‌دست آورده‌اند و ایران در برخی از این زمینه‌ها در سطح جهانی مورد توجه قرار گرفته است. از نگاه او، تحریم دانشگاه‌ها، هدف قرار گرفتن دانشمندان و محدودیت در دسترسی به تجهیزات و امکانات علمی نیز نشان می‌دهد جریان علم و فناوری ایران به یک ظرفیت مهم تبدیل شده است؛ ظرفیتی که محدود کردن آن می‌تواند روند پیشرفت کشور را کند نماید.