ضرورت حضور دانشگاه در میدان عمومی
درنگی در اهمیت رسانه و ترویج کنشگری آکادمیک، ما را به بازاندیشی در نسبت جدید پژوهشگران علوم انسانی با رسانه و فناوریهای نوین فرامیخواند؛ نسبتی که در نخستین گام، پندار سنتی «روشنفکر منزوی» را بهچالش میکشد؛ همان تصور کلاسیکی که پژوهشگر را زاهدانه در معبد کتابخانهها تصویر میکند و حضور او را در عرصه عمومی و رسانهای به گونهای فاصلهگرفتن از شان دانشگاهی تفسیر میکند.
سیدمحمدهادی گرامی - عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات قرآنی
این نگاه، دیگر با منطق زیست دانش در جهان جدید سازگار نیست. با تکیه بر نظریه شبکه-کنشگر برونو لاتور، زیست یک حقیقت علمی به تولید آن در فضای آکادمیک محدود نمیشود، بلکه به گردش آن در یک «سیستم مویرگی علم» وابسته است. حقیقتی که در شبکه ارتباطات و کنشهای اجتماعی به گردش درنیاید، امکان اثرگذاری خود را از دست میدهد؛ بهتعبیر دیگر، دانش ترویجنشده، در پرتگاه سقوط به بخشی از معرفتشناسی «کالعَدَم» قرار میگیرد؛ چراکه به فرآیند کنشگری انگیزه نداده یا تغییری در شبکه جهان واقع ایجاد نکرده است. از سوی دیگر، تفکر مبتنی بر «پرهیز از خودنمایی علمی» نیز با توجه به نظریه میدان علمی پیر بوردیو، نیازمند بازنگری است.
«سرمایه علمی»، بهعنوان شکلی از سرمایه نمادین، بدون تایید و مصرف اجتماعی به فعلیت کامل نمیرسد. پژوهشگر ناگزیر است حاصل کار خود را همچون یک «عرضه اولیه» وارد بازار رقابتی اندیشه کند؛ زیرا محصولی که پنهان در قفسه باقی بماند، از دیدهشدن و قرارگرفتن در چرخه ترویج برخوردار نخواهد شد. اما ترویج کنشگری آکادمیک، بهمعنای فروکاستن دانش به سطحینگری یا افتادن در دام تودهگرایی زرد نیست.
مساله، یافتن روش و زبان مناسب برای انتقال دستاوردهای فکری از فضای پیچیده تولید متن به فضای زیستجهان روزآمدی است که جامعه دارد.
«سرمایه علمی»، بهعنوان شکلی از سرمایه نمادین، بدون تایید و مصرف اجتماعی به فعلیت کامل نمیرسد. پژوهشگر ناگزیر است حاصل کار خود را همچون یک «عرضه اولیه» وارد بازار رقابتی اندیشه کند؛ زیرا محصولی که پنهان در قفسه باقی بماند، از دیدهشدن و قرارگرفتن در چرخه ترویج برخوردار نخواهد شد. اما ترویج کنشگری آکادمیک، بهمعنای فروکاستن دانش به سطحینگری یا افتادن در دام تودهگرایی زرد نیست.
مساله، یافتن روش و زبان مناسب برای انتقال دستاوردهای فکری از فضای پیچیده تولید متن به فضای زیستجهان روزآمدی است که جامعه دارد.




