درخشش جوانان در نهمین جشنواره مستند تلویزیونی
نهمین جشنواره تلویزیونی مستند با معرفی برگزیدگان بخش‌های مختلف، تقدیر از عوامل مستند «فرمانده و دریا»، نکوداشت احمدرضا طایی و اهدای جوایز ویژه سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران به کار خود پایان داد.
در این مراسم، علاوه بر معرفی آثار برگزیده، بر نقش مستندسازان در ثبت رویدادهای مهم اجتماعی، ملی و تاریخی تأکید شد.رئیس رسانه‌ملی در این مراسم با تأکید بر نقش مستندسازان در روایت حقیقت گفت: بازنمایی دقیق واقعیت بدون تلاش مستندسازان امکان‌پذیر نیست. او همچنین از افزایش آثار رسیده به نهمین جشنواره تلویزیونی مستند و آمادگی تلویزیون برای نمایش مستندها در قالب‌های مختلف خبر داد.
دکتر جبلی، رئیس سازمان صداوسیما، در آیین نهمین جشنواره تلویزیونی مستند، رسانه‌ملی را «خانه مستندسازان» خواند و گفت: بارها اعلام کرده‌ایم که با افتخار، تمامی امکانات و ظرفیت‌های خود را در اختیار مستندسازان قرار می‌دهیم.
وی با اشاره به وظیفه رسانه در روایت حقیقت افزود: اگر روایت حقیقت را وظیفه ذاتی رسانه بدانیم و روایت نخست در بحران‌ها را کار رسانه تلقی کنیم، غنی‌سازی این روایت بر عهده مستندسازان است. روایت خبری معمولا کوتاه و گذراست و تنها تصویری اجمالی از رویداد به مخاطب ارائه می‌دهد؛ اما این مستندسازان هستند که می‌توانند ابعاد مختلف حقیقت را آشکار کنند.
رئیس رسانه‌ملی ادامه داد: نزدیک‌ترین عنصر رسانه‌ای به حقیقت، مستندسازان هستند و بازنمایی دقیق واقعیت بدون تلاش آنان امکان‌پذیر نیست. هرکس جامعه گسترده‌ای از مخاطبان را هدف قرار دهد، باید به جایگاه و توانایی مستندسازان توجه ویژه داشته باشد.
رشد آثار جشنواره مستند
دکتر جبلی با اشاره به روند برگزاری نهمین جشنواره تلویزیونی مستند گفت: این جشنواره در سال‌های اخیر روندی رو به رشد داشته و کیفیت آثار نیز نسبت به دوره‌های گذشته افزایش یافته است. در این دوره بیش از 4000 اثر برای حضور در جشنواره ارسال شده؛ در حالی که در دوره‌های پیشین، حدود 3000 اثر متقاضی شرکت بودند.وی این افزایش را نشانه‌ای از تعامل و هم‌افزایی میان تلویزیون و جامعه مستندسازان دانست و افزود: همان‌طور که تلویزیون، رسانه‌ملی را خانه مستندسازان می‌داند، مستندسازان نیز با تلویزیون همراه هستند و محصولات خود را از این قاب با مخاطبان به اشتراک می‌گذارند.
رشد مستندسازی در دل بحران ها
رئیس سازمان صداوسیما در بخش دیگری از سخنان خود، به تحولات اخیر در سینمای مستند اشاره کرد و گفت: در دل بحران‌ها، مستندساز رشد می‌کند. تنوع موضوعات نیز برای مستندسازان اهمیت زیادی دارد و به آنان کمک می‌کند دانش و تجربه خود را افزایش دهند.
دکتر جبلی با اشاره به تحولات منطقه غرب آسیا اظهار کرد: در غرب آسیا، حرفه‌ای‌ترین مستندسازان، فلسطینی‌ها هستند. وی همچنین با تأکید بر ضرورت توجه به روایت‌های کمتر دیده‌شده گفت: درباره میناب بسیار صحبت شده اما درباره لامرد کمتر سخن گفته‌ایم؛ در حالی که این روایت‌ها در سال‌های آینده نیز به مستندهای حرفه‌ای برای ثبت و روایت جنگ نیاز خواهند داشت.او افزود: باید درباره کسانی که مردانه ایستادند و از سرزمین خود دفاع کردند، آثار مستند بیشتری تولید شود. جنگ، فضایی برای مستندسازی ایجاد کرده است و این فرصت باید با تولید آثار ماندگار و حرفه‌ای مورد استفاده قرار گیرد.
تأکید بر تنوع قالب‌های مستند
دکتر جبلی از مستندسازان خواست تولیدات خود را تنها به قالب‌های بلند تلویزیونی محدود نکنند و گفت: تنوع تولیدات مستند نباید فقط به قالب ۴۵ دقیقه‌ای تلویزیون محدود شود. باید به مستندهای کوتاه‌تر نیز توجه کرد. تلویزیون برای نمایش همه قالب‌های مستند آمادگی دارد.رئیس رسانه‌ملی در ادامه، درباره گسترش استفاده از هوش مصنوعی در تولیدات رسانه‌ای هشدار داد و گفت: رواج غیرطبیعی هوش مصنوعی در تولیدات رسانه‌ای می‌تواند به یکی از بزرگ‌ترین آفت‌های سینمای مستند تبدیل شود.وی تأکید کرد: نباید هوش مصنوعی جایگزین حضور فیزیکی، مشاهده مستقیم و شهود مستندساز برای لمس حقیقت در میدان شود. این مستندساز است که در صحنه درگیری حضور پیدا می‌کند، خطر را می‌پذیرد و واقعیت را از نزدیک ثبت می‌کند؛ چنین حضوری با تولید تصاویر مصنوعی قابل جایگزینی نیست. دکتر جبلی با بیان این‌که این چالش باید جدی گرفته شود، افزود: استفاده از فناوری باید در خدمت مستندسازی باشد، نه این‌که جایگزین تجربه انسانی و حضور مستندساز در میدان شود.
«عدالت» و «هویت»؛ دو محور تحول در رسانه‌ملی
رئیس سازمان صداوسیما گفت: در سال‌های اخیر، تحول در رسانه‌ملی را بر دو بال عدالت و هویت بنا کرده‌ایم. هر دو سرفصل، زمینه گسترده‌ای برای فعالیت مستندسازان فراهم می‌کنند.وی به رویداد «ایران‌جان» و توجه ویژه به ظرفیت‌های استانی اشاره کرد و گفت: در این رویداد، استان‌ها مورد توجه ویژه قرار گرفتند. همچنین در دوره تحول، تمامی شبکه‌های استانی و شبکه‌های سیما، به‌جز یک مورد، به کیفیت HD رسیدند تا یکی از دغدغه‌های مهم مستندسازان، یعنی نمایش آثار با بالاترین کیفیت ممکن، برطرف شود.
مستندسازان؛ روایتگران روزهای مهم تاریخ
محسن برمهانی، معاون سیمای رسانه‌ملی نیز در این مراسم با اشاره به شرایط اجتماعی و تاریخی یک سال گذشته گفت: امسال، سالی را پشت‌سر می‌گذاریم که شاید هیچ مستندسازی در هیچ دوره‌ای به اندازه امروز سنگینی مسئولیت را بر دوش خود احساس نکرده باشد. در یک سال گذشته، رویدادهای بزرگی رقم خورد که بر تاریخ و تمدن ما تأثیر گذاشت.
وی افزود: در این مدت، جنگ‌هایی را پشت‌سر گذاشتیم و عزیزانی را از دست دادیم که در راس آنها امام شهیدمان بود. در مقطعی بیش از ۱۵۰ کودک را از دست دادیم و یکی از خطرناک‌ترین محصولات جنایتکارانه آمریکا در شهر لامِرد مورد آزمایش قرار گرفت. همچنین در شرق تهران، جنایت جنگی رخ داد و محله‌ای به‌طور کامل با خاک یکسان شد.
«حیات‌وحش منوجان» برگزیده مجموعه مستند
در بخش مجموعه مستند، هیأت داوران آثار برگزیده را معرفی کرد. خلیل زارعی برای مجموعه «حیات‌وحش منوجان» جایزه نخست این بخش را به دست آورد. مجید گل‌عابد برای مجموعه مستند «داستان بقا» در جایگاه دوم قرار گرفت و جایزه سوم نیز به رضا اکبریان گالش کلایی برای مجموعه مستند «آب و نون» اهدا شد.
تقدیر از سازنده «فرمانده و دریا»
در بخش ویژه این مراسم، از مسعود دهنوی، کارگردان مستند «فرمانده و دریا»، تقدیر شد. این مستند به بخشی از رشادت‌ها و فداکاری‌های نیروهای ناوشکن دنا می‌پردازد. در آیین تقدیر از این مستندساز، امیر اکرمی‌نیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی ایران و امیر دریادار دوم جلیل مقدم، معاون هماهنگ‌کننده نیروی دریایی ارتش حضور داشتند.جلیل مقدم با قدردانی از عوامل تولید این اثر گفت: برای دفاع از این آب‌وخاک، بهای زیادی پرداخت شده است. مستند فرمانده و دریا تنها گوشه‌ای از تلاش‌ها و فداکاری‌هایی را روایت می‌کند که باید برای همیشه در تاریخ این سرزمین ماندگار بماند. بخش دیگری از آیین اختتامیه به پاسداشت یک عمر فعالیت هنری احمدرضا طایی اختصاص داشت. در این مراسم، تندیس جشنواره به این هنرمند اهدا شد. مهدی باقری، فیلمساز، فخرالدین سیدی و حسین زارع‌زاده، مدیر شبکه مستند و دبیر جشنواره، از حاضران در این بخش بودند. احمدرضا طایی نیز در سخنانی کوتاه، از همراهی و حمایت‌های همسرش قدردانی کرد.
تقدیم جوایز به شهدای میناب
نهمین دوره جشنواره تلویزیونی مستند در بخش انتخاب مخاطبان که با مشارکت گسترده بیش از ۵۰۰ هزار پیام، یکی از پرشورترین بخش‌های این دوره بود، رسول پولادی با مستند «از نظر دیگران» برنده جایزه بهترین مستند کوتاه شد. پولادی در اقدامی ماندگار، جایزه خود را به شهدای مدرسه میناب تقدیم کرد.
در ادامه این بخش، وحید امرایی برای مستند «سایدا» موفق به دریافت جایزه بهترین مستند نیمه‌بلند شد و رفیع‌الدین اسماعیلی نیز جایزه بهترین مستند بلند (انتخاب مخاطبان) را از آن خود کرد. همچنین، میلاد شاه‌جانی با اثر «آواز شمشیر بر پشت سنگرهای شیشه‌ای»، موفق به کسب جایزه ویژه میراث فرهنگی شد.
قدردانی وزیر میراث فرهنگی و گردشگری از سازمان صدا و سیما
در حاشیه این مراسم، سید رضا صالحی‌امیری، وزیر میراث فرهنگی و گردشگری با تمجید از نقش رسانه ملی در پوشش رویدادهای ملی گفت: صداوسیما پرچم رویداد «ایران‌جان» را به اهتزاز درآورده که بسیار ارزشمند بوده و اکنون وظیفه مستندسازان است تا با قدرت بیشتر، اتفاقات سال اخیر را برای مردم به تصویر بکشند.
دکتر جبلی، رئیس سازمان صداوسیما، در آیین نهمین جشنواره تلویزیونی مستند، رسانه‌ملی را «خانه مستندسازان» خواند و گفت: بارها اعلام کرده‌ایم که با افتخار، تمامی امکانات و ظرفیت‌های خود را در اختیار مستندسازان قرار می‌دهیم.
وی با اشاره به وظیفه رسانه در روایت حقیقت افزود: اگر روایت حقیقت را وظیفه ذاتی رسانه بدانیم و روایت نخست در بحران‌ها را کار رسانه تلقی کنیم، غنی‌سازی این روایت بر عهده مستندسازان است. روایت خبری معمولا کوتاه و گذراست و تنها تصویری اجمالی از رویداد به مخاطب ارائه می‌دهد؛ اما این مستندسازان هستند که می‌توانند ابعاد مختلف حقیقت را آشکار کنند.
رئیس رسانه‌ملی ادامه داد: نزدیک‌ترین عنصر رسانه‌ای به حقیقت، مستندسازان هستند و بازنمایی دقیق واقعیت بدون تلاش آنان امکان‌پذیر نیست. هرکس جامعه گسترده‌ای از مخاطبان را هدف قرار دهد، باید به جایگاه و توانایی مستندسازان توجه ویژه داشته باشد.
رشد آثار جشنواره مستند
دکتر جبلی با اشاره به روند برگزاری نهمین جشنواره تلویزیونی مستند گفت: این جشنواره در سال‌های اخیر روندی رو به رشد داشته و کیفیت آثار نیز نسبت به دوره‌های گذشته افزایش یافته است. در این دوره بیش از 4000 اثر برای حضور در جشنواره ارسال شده؛ در حالی که در دوره‌های پیشین، حدود 3000 اثر متقاضی شرکت بودند.وی این افزایش را نشانه‌ای از تعامل و هم‌افزایی میان تلویزیون و جامعه مستندسازان دانست و افزود: همان‌طور که تلویزیون، رسانه‌ملی را خانه مستندسازان می‌داند، مستندسازان نیز با تلویزیون همراه هستند و محصولات خود را از این قاب با مخاطبان به اشتراک می‌گذارند.
رشد مستندسازی در دل بحران ها
رئیس سازمان صداوسیما در بخش دیگری از سخنان خود، به تحولات اخیر در سینمای مستند اشاره کرد و گفت: در دل بحران‌ها، مستندساز رشد می‌کند. تنوع موضوعات نیز برای مستندسازان اهمیت زیادی دارد و به آنان کمک می‌کند دانش و تجربه خود را افزایش دهند.
دکتر جبلی با اشاره به تحولات منطقه غرب آسیا اظهار کرد: در غرب آسیا، حرفه‌ای‌ترین مستندسازان، فلسطینی‌ها هستند. وی همچنین با تأکید بر ضرورت توجه به روایت‌های کمتر دیده‌شده گفت: درباره میناب بسیار صحبت شده اما درباره لامرد کمتر سخن گفته‌ایم؛ در حالی که این روایت‌ها در سال‌های آینده نیز به مستندهای حرفه‌ای برای ثبت و روایت جنگ نیاز خواهند داشت.او افزود: باید درباره کسانی که مردانه ایستادند و از سرزمین خود دفاع کردند، آثار مستند بیشتری تولید شود. جنگ، فضایی برای مستندسازی ایجاد کرده است و این فرصت باید با تولید آثار ماندگار و حرفه‌ای مورد استفاده قرار گیرد.
تأکید بر تنوع قالب‌های مستند
دکتر جبلی از مستندسازان خواست تولیدات خود را تنها به قالب‌های بلند تلویزیونی محدود نکنند و گفت: تنوع تولیدات مستند نباید فقط به قالب ۴۵ دقیقه‌ای تلویزیون محدود شود. باید به مستندهای کوتاه‌تر نیز توجه کرد. تلویزیون برای نمایش همه قالب‌های مستند آمادگی دارد.رئیس رسانه‌ملی در ادامه، درباره گسترش استفاده از هوش مصنوعی در تولیدات رسانه‌ای هشدار داد و گفت: رواج غیرطبیعی هوش مصنوعی در تولیدات رسانه‌ای می‌تواند به یکی از بزرگ‌ترین آفت‌های سینمای مستند تبدیل شود.وی تأکید کرد: نباید هوش مصنوعی جایگزین حضور فیزیکی، مشاهده مستقیم و شهود مستندساز برای لمس حقیقت در میدان شود. این مستندساز است که در صحنه درگیری حضور پیدا می‌کند، خطر را می‌پذیرد و واقعیت را از نزدیک ثبت می‌کند؛ چنین حضوری با تولید تصاویر مصنوعی قابل جایگزینی نیست. دکتر جبلی با بیان این‌که این چالش باید جدی گرفته شود، افزود: استفاده از فناوری باید در خدمت مستندسازی باشد، نه این‌که جایگزین تجربه انسانی و حضور مستندساز در میدان شود.
«عدالت» و «هویت»؛ دو محور تحول در رسانه‌ملی
رئیس سازمان صداوسیما گفت: در سال‌های اخیر، تحول در رسانه‌ملی را بر دو بال عدالت و هویت بنا کرده‌ایم. هر دو سرفصل، زمینه گسترده‌ای برای فعالیت مستندسازان فراهم می‌کنند.وی به رویداد «ایران‌جان» و توجه ویژه به ظرفیت‌های استانی اشاره کرد و گفت: در این رویداد، استان‌ها مورد توجه ویژه قرار گرفتند. همچنین در دوره تحول، تمامی شبکه‌های استانی و شبکه‌های سیما، به‌جز یک مورد، به کیفیت HD رسیدند تا یکی از دغدغه‌های مهم مستندسازان، یعنی نمایش آثار با بالاترین کیفیت ممکن، برطرف شود.
مستندسازان؛ روایتگران روزهای مهم تاریخ
محسن برمهانی، معاون سیمای رسانه‌ملی نیز در این مراسم با اشاره به شرایط اجتماعی و تاریخی یک سال گذشته گفت: امسال، سالی را پشت‌سر می‌گذاریم که شاید هیچ مستندسازی در هیچ دوره‌ای به اندازه امروز سنگینی مسئولیت را بر دوش خود احساس نکرده باشد. در یک سال گذشته، رویدادهای بزرگی رقم خورد که بر تاریخ و تمدن ما تأثیر گذاشت.
وی افزود: در این مدت، جنگ‌هایی را پشت‌سر گذاشتیم و عزیزانی را از دست دادیم که در راس آنها امام شهیدمان بود. در مقطعی بیش از ۱۵۰ کودک را از دست دادیم و یکی از خطرناک‌ترین محصولات جنایتکارانه آمریکا در شهر لامِرد مورد آزمایش قرار گرفت. همچنین در شرق تهران، جنایت جنگی رخ داد و محله‌ای به‌طور کامل با خاک یکسان شد.
«حیات‌وحش منوجان» برگزیده مجموعه مستند
در بخش مجموعه مستند، هیأت داوران آثار برگزیده را معرفی کرد. خلیل زارعی برای مجموعه «حیات‌وحش منوجان» جایزه نخست این بخش را به دست آورد. مجید گل‌عابد برای مجموعه مستند «داستان بقا» در جایگاه دوم قرار گرفت و جایزه سوم نیز به رضا اکبریان گالش کلایی برای مجموعه مستند «آب و نون» اهدا شد.
تقدیر از سازنده «فرمانده و دریا»
در بخش ویژه این مراسم، از مسعود دهنوی، کارگردان مستند «فرمانده و دریا»، تقدیر شد. این مستند به بخشی از رشادت‌ها و فداکاری‌های نیروهای ناوشکن دنا می‌پردازد. در آیین تقدیر از این مستندساز، امیر اکرمی‌نیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی ایران و امیر دریادار دوم جلیل مقدم، معاون هماهنگ‌کننده نیروی دریایی ارتش حضور داشتند.جلیل مقدم با قدردانی از عوامل تولید این اثر گفت: برای دفاع از این آب‌وخاک، بهای زیادی پرداخت شده است. مستند فرمانده و دریا تنها گوشه‌ای از تلاش‌ها و فداکاری‌هایی را روایت می‌کند که باید برای همیشه در تاریخ این سرزمین ماندگار بماند. بخش دیگری از آیین اختتامیه به پاسداشت یک عمر فعالیت هنری احمدرضا طایی اختصاص داشت. در این مراسم، تندیس جشنواره به این هنرمند اهدا شد. مهدی باقری، فیلمساز، فخرالدین سیدی و حسین زارع‌زاده، مدیر شبکه مستند و دبیر جشنواره، از حاضران در این بخش بودند. احمدرضا طایی نیز در سخنانی کوتاه، از همراهی و حمایت‌های همسرش قدردانی کرد.
تقدیم جوایز به شهدای میناب
نهمین دوره جشنواره تلویزیونی مستند در بخش انتخاب مخاطبان که با مشارکت گسترده بیش از ۵۰۰ هزار پیام، یکی از پرشورترین بخش‌های این دوره بود، رسول پولادی با مستند «از نظر دیگران» برنده جایزه بهترین مستند کوتاه شد. پولادی در اقدامی ماندگار، جایزه خود را به شهدای مدرسه میناب تقدیم کرد.
در ادامه این بخش، وحید امرایی برای مستند «سایدا» موفق به دریافت جایزه بهترین مستند نیمه‌بلند شد و رفیع‌الدین اسماعیلی نیز جایزه بهترین مستند بلند (انتخاب مخاطبان) را از آن خود کرد. همچنین، میلاد شاه‌جانی با اثر «آواز شمشیر بر پشت سنگرهای شیشه‌ای»، موفق به کسب جایزه ویژه میراث فرهنگی شد.
قدردانی وزیر میراث فرهنگی و گردشگری از سازمان صدا و سیما
در حاشیه این مراسم، سید رضا صالحی‌امیری، وزیر میراث فرهنگی و گردشگری با تمجید از نقش رسانه ملی در پوشش رویدادهای ملی گفت: صداوسیما پرچم رویداد «ایران‌جان» را به اهتزاز درآورده که بسیار ارزشمند بوده و اکنون وظیفه مستندسازان است تا با قدرت بیشتر، اتفاقات سال اخیر را برای مردم به تصویر بکشند.
ضمیمه ویژه نامه
