رسانه ‌ملی در افق تحول

مدیران سازمان صداوسیما جزئیات دستاوردهای چند ساله این سازمان را تشریح کردند

رسانه ‌ملی در افق تحول

در هشتمین نشست سراسری افق تحول رسانه ‌ملی که در مرکز همایش‌های بین‌المللی صداوسیما برگزار شد، مدیران سازمان صداوسیما در ستاد و صداوسیمای استان‌ها حضور داشتند و طی آن سیاست‌ها و اقدامات تحولی رسانه ‌ملی طی پنج سال اخیر تبیین شد. ترسیم و بررسی ابعاد مختلف اقدامات تحولی سازمان صداوسیما و میزان پیشبرد اهداف و سیاست‌های مندرج در سند تحول رسانه‌ ملی از ایده تا اجرا و چشم‌انداز آینده از سوی رئیس رسانه‌ ملی و معاونان وی محور برگزاری هشتمین نشست سراسری افق تحول بود.

 مجاهدت‌ عظیم همکاران رسانه‌ ملی در حین جنگ
معاون سیمای رسانه ‌ملی ضمن مرور مجاهدت‌ها، تلاش‌ها و ایثار کارکنان صداوسیما به‌ویژه در دوران جنگ تحمیلی اخیر اظهار کرد: همکاران ما مانند مجاهدان فی‌سبیل‌الله، واقعا آماده شهادت بودند. اقدامات بسیار بزرگی صورت گرفته آن هم توسط همکارانی که شاید نام‌شان را هم ندانیم و کسی حتی از جزئیات آن اقدامات خبر نداشته باشد.
به گزارش روابط‌عمومی رسانه ‌ملی، محسن برمهانی در هشتمین نشست سراسری افق تحول درخصوص دستاوردهای این دوره توضیح داد: یک زمانی تصاویر غزه و جنگ را می‌دیدیم و تن‌مان می‌لرزید ولی این نگاه تغییر کرد و تجارب ارزشمندی در جنگ‌های تحمیلی اخیر برای ما و همکاران‌مان ماندگار شد. همکاران سیما در دوران جنگ مجاهدت‌های بسیاری داشتند و از نزدیک می‌دانم چه تجربیاتی را به‌دست آورده‌اند.
وی با بیان این‌که به نظرم بزرگ‌ترین دستاورد تحولی سازمان صداوسیما، مدیریت آنتن پس از شهادت امام عزیزمان بود، عنوان کرد: من معتقدم هر نظامی وقتی شکل می‌گیرد، بالاخره یک بزنگاه تاریخی دارد. در این خصوص انقلاب ما و بزنگاه تاریخی مورد نظر، اقدامات رسانه ‌ملی در حدفاصل ۱۰ روز پس از شهادت رهبر انقلاب تا معرفی رهبر سوم انقلاب بود.
معاون سیمای رسانه ‌ملی متذکر شد: رسانه ‌ملی در آن روزهای حساس با مردم ایران حرف زد و حتی بالاتر با همه جهان حرف زد و صداوسیما واقعا این کار خطیر را به‌خوبی انجام داد. ما همواره در این بزنگاه به این فکر می‌کردیم که اگر امام شهید بودند، در چنین روزهایی از ما چه می‌خواستند و آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای از ما چه خواسته‌ای دارند؟ این مهم‌ترین کاری بود که باید انجام می‌دادیم.
برمهانی با اشاره به نقش ملت مبعوث قهرمان در مدیریت آنتن نیز گفت: رسانه ‌ملی در شرایط جنگی بسیار کار مهمی انجام داد. بحث محتوایی، نشانه‌شناسی و... در دوران تحول تغییر کرد و حتی برنامه‌های سرگرمی ما بدون گل‌درشت و برجسته‌سازی بی‌علت، محتوای مناسب و پیام‌دار به مخاطب منتقل کرد. 
    صداوسیما پیشران گفتمان انقلاب اسلامی
معاون صدای سازمان صداوسیما نیز در این نشست درباره مهم‌ترین تغییری که در دوره تحول در رسانه ‌ملی شکل گرفته است، گفت: مهم‌ترین تغییر، در نسبت ما با مردم، ایران و گفتمان انقلاب اسلامی طی پنج سال گذشته اتفاق افتاده است. رسانه در این مسیر از یک سازمان صرفا تولیدکننده پیام و توزیع‌کننده محتوا، به یک نهاد پیشرو و پیشگام در گفتمان انقلاب اسلامی تبدیل شده است.
احمد پهلوانیان  اظهار کرد: ما یک میثاق با امام شهیدمان داشتیم و آن سند تحول بود که در واقع نقطه آغاز این مسیر به‌شمار می‌رفت. این سند صرفا یک دستورالعمل سازمانی نبود که مجموعه‌ای از فرمایشات را دربرداشته باشد، بلکه قرار بود در عمل به تغییر و تحول در رسانه منجر شود.
وی افزود: بیش از ۹۰۰ محصول و دستاورد در این سند تعریف شده و اهمیت این مجموعه در این بود که این اجزا در کنار یکدیگر قرار بگیرند و چهره‌ای جدید از رسانه ‌ملی ارائه دهند که «ایران جان» نیز یکی از همین ۹۰۰ محصول و دستاورد بود.
پهلوانیان با بیان این‌که آنچه از کنار هم قرار گرفتن این اجزا شکل می‌گیرد، از خود اجزا مهم‌تر است، اظهار کرد: مصادیق این رویکرد را می‌توان در عدالت‌گستری، سلبریتی‌گریزی، قهرمان‌سازی و میدان‌دادن به چهره‌های جدید مشاهده کرد.
 کنار هم قرار گرفتن این مؤلفه‌ها، روح جدیدی به رسانه می‌دهد که از همه آنها مهم‌تر است و آن، حاکمیت گفتمان انقلاب اسلامی در رسانه‌ ملی است؛ موضوعی که می‌تواند در نهایت به ایجاد یک جان و روح جدید در رسانه منجر شود.
معاون صدای سازمان صداوسیما درباره مهم‌ترین تغییری که در این دوره در رسانه ‌ملی شکل گرفته است، گفت: مهم‌ترین تغییر، در نسبت ما با مردم، ایران و گفتمان انقلاب اسلامی طی پنج سال گذشته اتفاق افتاده است.
    حفظ آنتن و ثبت روایت اول 
معاون سیاسی رسانه  ‌ملی ضمن تبیین دستاوردهای تحولی مهم معاونت سیاسی طی پنج سال اخیر گفت: ما روایت همدلی، خدمت و حماسه را به تصویر کشیدیم. در چهار گوشه دنیا حضور پیدا کردیم و اکنون هم خبرنگاران ما در مرز و در جنوب هستند و وقایع را روایت می‌کنند.حسن عابدینی درخصوص مهم‌ترین دستاورد معاونت سیاسی در دوران تحول بیان کرد: مهم‌ترین اقداماتی که معاونت سیاسی در این دوران انجام داده، صرفا در این معاونت خلاصه نمی‌شود، بلکه موضوعات فراراهبردی است که تأثیر داخلی و بین‌المللی دارد.وی تصریح کرد: در این دوره موضوعات اصلی که با آن روبه‌رو بودیم، چالش امنیتی و صیانت از مردم‌سالاری در آنتن بود. چابکی و چالاکی باید در این ایام مورد تأکید بیشتر قرار می‌گرفت و حفظ آنتن در این ایام بسیار اهمیت داشت.معاون سیاسی رسانه‌ملی تاکید کرد: آنتن در این ایام و باتوجه به اتفاقات متعدد، نه‌تنها به‌عنوان اقدام پدافندی، بلکه از نظر محتوایی حفظ شد. اوج عظمت کار ما به‌خصوص با جنگ ۱۲‌روزه و در عصر ۲۶ خرداد و حمله به ساختمان شیشه‌ای تبلور پیدا کرد.عابدینی ادامه داد: فرمایشات رهبر شهیدمان نیز مبین همین حقیقت بود که از حرکت پرمعنای بانوی مجری تلویزیون در برابر حمله دشمن و این‌که سحر امامی در آن لحظات تکبیر گفت و نشانه قدرت ملت ایران بود، تقدیر کردند. صدها تحلیل و خبر در‌این‌خصوص در رسانه‌های جهان منتشر شد.

وی عنوان کرد: حفظ آنتن مهم‌ترین مساله ما در این سال‌ها بود. موضوع روایت اول هم دستاورد دیگر بود چراکه در شرایط جنگ ترکیبی و تحریف، روایت اول تعیین‌کننده است.
عابدینی با اشاره به این‌که راه‌اندازی ۲۰۸ کانال انتخاباتی دیگر اقدام مهم ما بود، اظهار کرد: معاونت سیاسی رسانه‌ملی ریاست ستاد انتخابات سازمان را برعهده داشت و به‌واسطه کانال‌های انتخاباتی اولین دیدگاه‌ها را از کل کشور روی آنتن برد، میزگرد تشکیل داد و بسیاری نمایندگان امروز به‌مدد همین‌دست تبلیغات به مجلس راه پیدا کردند. وی اضافه کرد: معاونت سیاسی نشان داد آمادگی عبور از بحران‌ها را دارد، در عین این‌که از مردم‌‌سالاری صیانت می‌کند و حقیقت را در جنگ ترکیبی تبیین می‌کند.
   رسانه‌ملی تصویرگر همه ایران
معاون امور استان‌های رسانه‌ملی با بیان این‌که امروز می‌دانیم سند تحول در مسیر برآوردن آرزوهایی است که هرگز فکر نمی‌کردیم محقق شوند، گفت: پیش از این روستاها و نقاط دورافتاده سهمی از آنتن نداشتند اما امروز با ایده «ایران جان» و اختصاص روزانه ۱۰ ساعت به تولیدات استانی، به تصویرگر همه ایران بدل شده‌ایم. وی در ادامه  گفت: مهم‌ترین دستاورد پنج سال اخیر، تبدیل‌شدن رسانه‌ملی از یک ناظر به پیشران و قرارگاهی برای حل مسائل کشور بوده است.
علیرضا کیخا نیز در این نشست درخصوص مهم‌ترین رویدادهای تحولی در معاونت خود طی پنج سال اخیر بیان کرد: امروز می‌دانیم که سند تحول در مسیر برآوردن آرزوهای ماست، آرزوهایی که هرگز فکر نمی‌کردیم روزی برآورده شود. پیش از تحول روستاها و نقاط دور سهمی از آنتن نداشتند و ایده امروز «ایران ما» با تخصیص روزانه ۱۰‌ساعت به تولیدات شبکه‌های استانی زمینه‌ساز تحقق همان آرزوست که بدان اشاره کردم. 
معاون امور استان‌های رسانه‌ملی اضافه کرد: مردم امروز برنامه‌های رسانه‌ملی را با کیفیت بالا دریافت می‌کنند و همه شبکه‌های استانی ارتقای کیفیت تصویر به HD را تجربه کرده‌اند. 
براساس یک نظرسنجی که از سوی مرکز تحقیقات انجام شد، ۶۴ درصد مخاطبان رسانه‌ملی پیش از تحول اعلام کرده بودند که خود را در قاب آنتن ملی نمی‌بینند که امروز این آمار به‌واسطه رویداد ملی «ایران جان» در استان‌های مختلف و سایر اقدامات، بهبود یافته و مبین آن است که رسانه‌ملی می‌تواند تصویر همه ایران جان ما باشد.  وی ادامه داد: معتقدم بزرگ‌ترین دستاورد در این پنج سال، تبدیل‌شدن از رسانه پسران به پیشران است. امروز حرکت‌دهنده دستگاه‌ها در استان‌ها هستیم و تبدیل به قرارگاه شده‌ایم و این شعار نیست. در حادثه تلخ شهادت آقای جان، ما به رسانه صاحب تفکر و ایده تبدیل شدیم.
معاون امور استان‌های رسانه‌ملی تاکید کرد: سند تحول رسانه‌ملی، سند تحول بسیاری از اتفاقات کشور است. رسانه‌ملی این باور را به‌وجود آورد که می‌توان مسائل کشور را حل کرد. در حادثه آتش‌سوزی بندر شهید رجایی بندرعباس، بیش از ۷۲‌ساعت خبرنگار ما در ۱۰۰ متری آتش ایستاده بود و اجازه تحریف را از رسانه‌های ضد انقلاب گرفتیم. این‌ها دستاورد دوران تحول است.
   تلاش برای ایجاد مسیرهای متنوع تأمین منابع 
معاون منابع مالی و سرمایه انسانی سازمان صداوسیما با بیان این‌که عدالت، اعتماد ایجاد می‌کند؛ اعتماد، تعلق و انسجام می‌آفریند و سازمان منسجم، در کنار منابع پایدار، توان عبور از بحران را پیدا می‌کند، عملکرد پنج‌ساله این معاونت را در سه محور عدالت سازمانی، تقویت همبستگی و پایداری منابع مالی تشریح کرد.
مجتبی رضایی با اشاره به مسائل انباشته در حوزه استخدام، سنوات و جبران خدمات کارکنان گفت: رویکرد ما این بود که این مسائل را به آینده منتقل نکنیم. او از تعیین تکلیف وضعیت استخدامی ‌بیش از 5000 نفر خبر داد و اهمیت این اقدام را فراتر از صدور احکام جدید، در افزایش امنیت شغلی و کاهش تفاوت‌های استخدامی دانست.
   از تحول دیجیتال در بستر سحاب تا طلوع «صبح» 
معاون برون‌مرزی سازمان صداوسیما مروری نیز بر رویداد و جشنواره رسانه‌ای «صبح» و اثرگذاری آن در سطح بین‌المللی داشت و از تجربه‌های جدید در حوزه تولید دیجیتال سخن گفت و تاکید کرد که معاونت برون‌مرزی در دوره تحول مسیرهایی را برای نزدیک‌شدن هرچه‌بیشتر به مخاطب دنبال کرده است.
احمد نوروزی با اشاره به دشواری فعالیت رسانه‌های برون‌مرزی در فضای رقابتی امروز اظهار کرد: فعالیت در این حوزه با کنشگران متعدد و چندین رسانه جایگزین همراه است و همین مساله کار را دشوار می‌کند.
وی با اشاره به سابقه محدودیت‌ها علیه معاونت برون‌مرزی گفت: از سال ۱۳۸۸ به این سو، انواع تحریم‌ها و محدودیت‌ها را تجربه کرده‌ایم؛ محدودیت‌هایی که هدف آنها محدود‌کردن نهادی بود که می‌توانست در خارج از کشور تاثیرگذار باشد. این محدودیت‌ها از فضای اینترنتی و یوتیوب تا انواع سکوهای مختلف را دربر گرفته است.
معاون برون‌مرزی سازمان صداوسیما همچنین با اشاره به تجربه‌های جدید در حوزه تولید دیجیتال گفت: در این رویکرد، تولید محتوا نمی‌تواند از شیوه توزیع آن جدا باشد. در همان لحظه‌ای که برای تولید محتوا برنامه‌ریزی می‌کنیم، باید توزیع آن نیز در نظر گرفته شود. 
نوروزی در ادامه با اشاره به تحول دیجیتال در شبکه سحاب اظهار کرد: این معاونت ۲۷ کانال رادیویی ذیل شبکه سحاب دارد و تمام سرویس‌های رادیویی جهانی به‌سمت دیجیتالی‌شدن حرکت کرده‌اند. معاون برون‌مرزی رسانه‌ملی در بخشی از سخنانش مروری نیز بر رویداد و جشنواره رسانه‌ای «صبح» و اثرگذاری آن در سطح بین‌المللی داشت. 
   جذب 84 درصدی فارغ‌التحصیلان دانشگاه صداوسیما
رئیس دانشگاه صداوسیما نیز در این نشست ضمن مرور برخی ثمرات تحول در این نهاد علمی‌ به موضوع جذب فارغ‌التحصیلان دانشگاه در سازمان اشاره کرد و گفت: خوشبختانه در سال ۱۴۰۴ ضریب جذب فارغ‌التحصیلان دانشگاه صداوسیما به ۸۴ درصد رسید که بالاترین میزان جذب در سال‌های گذشته محسوب می‌شود. این اتفاق را می‌توان یکی از نتایج مهم هماهنگی میان ظرفیت آموزشی دانشگاه و نیازهای سازمان دانست.
شهاب اسفندیاری با اشاره به این‌که تحقق کامل تحول نیازمند شناسایی و رفع گلوگاه‌های اصلی است، اظهار کرد: گاهی یک مجموعه ظرفیت‌ها و اختیارات قانونی لازم برای جهش را در اختیار دارد اما به دلایل مختلف ازجمله ملاحظات، نگرانی‌ها، بروکراسی و برخی محدودیت‌ها، امکان استفاده از آنها فراهم نمی‌شود. در چنین شرایطی، شناسایی نقاط گلوگاهی و باز کردن مسیرهای بسته می‌تواند زمینه‌ساز تحول شود. 
وی با اشاره به وضعیت دانشگاه صداوسیما در سال‌های اخیر گفت: این مجموعه سال ۱۳۹۲ از دانشکده به دانشگاه ارتقا پیدا کرد و در پی آن، هیأت امنا و استقلال قانونی پیدا کرد‌ اما با وجود این تغییر، آیین‌نامه مالی و معاملاتی دانشگاه تا 12سال اجرا نمی‌شد. درنتیجه، دانشگاه عملا از بخشی از اختیارات پیش‌بینی شده که در قانون برای دانشگاه‌ها محروم بود.  اسفندیاری ضمن قدردانی از حمایت‌های صورت‌گرفته در این مسیر، تأکید کرد: در بسیاری از حوزه‌های سازمان صداوسیما نیز ظرفیت‌هایی وجود دارد که اگر امکان استفاده از آنها فراهم شود، می‌تواند زمینه‌ساز تحول و حرکت رو به جلو باشد. گاهی در گذشته می‌گفتیم دست ما بسته است و نمی‌توانیم با رقبای جهانی رقابت کنیم‌ اما امروز بخشی از این ظرفیت‌ها در حال آزاد شدن است. 
رئیس دانشگاه صداوسیما همچنین به موضوع جذب فارغ‌التحصیلان دانشگاه در سازمان اشاره کرد و گفت: یکی از نکاتی که در نخستین دیدار رئیس سازمان با رهبرمعظم‌انقلاب درباره دانشگاه مطرح شده بود، نارضایتی از میزان جذب فارغ‌التحصیلان دانشگاه صداوسیما در سازمان بود. 
وی ادامه داد: با هماهنگی میان دانشگاه و سازمان و با حرکت به‌سمت پذیرش دانشجو متناسب با نیازهای سازمان، تلاش شد دانشجویانی پذیرفته شوند که علاوه بر برخورداری از توانمندی‌های علمی و تخصصی، صلاحیت حضور و فعالیت در سازمان صداوسیما را نیز داشته باشند. اسفندیاری خاطرنشان کرد: خوشبختانه در سال ۱۴۰۴ ضریب جذب فارغ‌التحصیلان دانشگاه صداوسیما به ۸۴ درصد رسید که بالاترین میزان جذب در سال‌های گذشته محسوب می‌شود. این اتفاق را می‌توان یکی از نتایج مهم هماهنگی میان ظرفیت آموزشی دانشگاه و نیازهای سازمان دانست. 
   ۵۵ میلیون نصب فعال برای تلوبیون 
معاون فضای مجازی رسانه‌ملی نیز ضمن مروری بر مهم‌ترین دستاوردهای تحولی این معاونت، اعلام کرد که 55میلیون نصب فعال در تلوبیون به ثبت رسیده  و همچنین سالانه بیش از 62میلیون نفر به این پلتفرم مراجعه می‌کنند که معادل 90درصد ضریب نفوذ در مخاطب بالای 15 سال ایرانی است و سالانه شش میلیارد بار تماشا در آن صورت می‌گیرد.  غلامرضا نوری با اشاره به دستاوردهای این معاونت در دوره تحول گفت: طبق پیش‌بینی آفکام، مصرف رسانه‌های برودکست تا سال ۲۰۴۷ به صفر می‌رسد و این یعنی تهدید جدی تعطیلی این رسانه‌ها؛ اما سؤال اینجاست که چه تجویزی برای بقای آنها داریم؟ واقعیت این است که نبرد آینده، نبرد پلتفرم‌هاست. 
    توجه ویژه به اثرسنجی تولیدات
رئیس مرکز تحقیقات صداوسیما توجه به نتایج پژوهش‌ها در سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی سازمان را از مهم‌ترین اقدامات این دوره عنوان کرد و گفت: اثرسنجی به‌عنوان یکی از مأموریت‌های اصلی ستاد در مسیر تحول، در دستورکار قرار گرفته و بیش از دوبرابر تمام ادوار گذشته رسانه‌ملی، در این زمینه فعالیت شده است. محسن شاکری‌نژاد، با تأکید بر تعهد این مرکز به اعلام نتایج پژوهش‌ها، حتی در صورت ایجاد حاشیه و انتقاد برای سازمان، گفت: کار ما علمی‌ بوده و چیز پیچیده‌ای نیست؛ هر چیزی را که حقیقت باشد، اعلام می‌کنیم.
 وی با اشاره به روند کاهشی مخاطبان تلویزیون سنتی در جهان اظهار کرد: روند مخاطب تلویزیون در دنیا کاهشی است و آفکام نیز در گزارش اخیر ۹۴ صفحه‌ای خود ۸۶ بار از واژه «افول» درباره تلویزیون سنتی استفاده کرده است. پیش‌بینی‌ها نیز نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۷ میزان مصرف ویدئو از طریق تلویزیون به کمتر از ۵۰درصد خواهد رسید و بخش بیشتری از محتوای ویدئویی از طریق فضای مجازی مصرف خواهد شد.شاکری‌نژاد ادامه داد: در چنین شرایطی که آمار مخاطبان تلویزیون در جهان روندی کاهشی دارد، در ایران عوامل دیگری نیز بر میزان مخاطب رسانه‌ملی اثرگذار است؛ ازجمله شرایط اجتماعی و سیاسی و حوادث و فتنه‌های مختلف که به دلیل جایگاه رسانه‌ملی به‌عنوان تریبون نظام اسلامی، می‌تواند بر میزان مخاطبان آن تأثیر بگذارد. رئیس مرکز تحقیقات صداوسیما با اشاره به وضعیت مخاطبان رسانه‌ملی در سال‌های اخیر گفت: در سال ۱۴۰۱، همزمان با وقوع حوادث و شرایط اجتماعی آن دوره و همچنین در شرایط جنگی و پرالتهاب اخیر که به گفته وی، در تاریخ ایران کم‌سابقه محسوب می‌شود، روند نزولی مخاطبان رسانه‌ملی که از بیش از یک دهه قبل آغاز شده بود، متوقف گردیده است. 
وی این تغییر را حاصل تلاش مجموعه‌ای از جوانان و افرادی دانست که شاید پیش از این کمتر شناخته‌شده بودند و افزود: نتایج نظرسنجی‌های مرکز تحقیقات نشان داده است که میزان مخاطب رسانه‌ملی در روستاها بیش از شهرستان‌ها، در شهرستان‌ها بیش از مراکز استان‌ها و در مراکز استان‌ها بیش از تهران است.