۱۱۰ طرح هوش مصنوعی در صف ورود به صنعت
با ارسال ۱۱۰ طرح به دبیرخانه رویداد تخصصی «هوش مصنوعی در تلکام» و راهیابی ۶۰ مورد از آنها به مرحله نهایی داوری، گام تازه‌ای برای پیوند ظرفیت‌های علمی و فناورانه کشور با نیازهای صنعت مخابرات برداشته شده است. این رویداد با هدف معرفی طرح‌های برتر، زمینه تبدیل ایده‌های هوش مصنوعی به محصولات کاربردی و راهکارهای قابل استفاده در شبکه‌های ارتباطی را فراهم می‌کند.
زهرا حامدی | گروه جامعه
رویداد تخصصی هوش مصنوعی در تلکام روزهای ۱۳ و ۱۴ آبان‌ماه با هدف شناسایی ظرفیت‌های علمی و فناورانه کشور و توسعه راهکارهای مبتنی بر هوش مصنوعی برای پاسخ به چالش‌های صنعت مخابرات برگزار می‌شود. شیرین گیلکی، رئیس پژوهشگاه فناوری اطلاعات جهاددانشگاهی، روز گذشته در نشست خبری این رویداد با اشاره به ظرفیت‌های علمی و فناورانه کشور در حوزه هوش‌مصنوعی، اظهار کرد: شرکت‌های دانش‌بنیان و تیم‌های متخصص داخلی می‌توانند با توسعه نرم‌افزارها و راهکارهای مبتنی بر هوش‌مصنوعی، در رفع چالش‌های صنعت مخابرات و بهینه‌سازی شبکه‌های ارتباطی نقش مؤثری داشته باشند. هدف رویداد مذکور نیز شناسایی و معرفی این ظرفیت‌ها و فراهم‌کردن زمینه استفاده از توان داخلی در صنعت مخابرات است.
وی با اشاره به محورهای هفتگانه رویداد، افزود: شبکه‌های آینده و هوشمند مخابراتی، کاربرد هوش‌مصنوعی در بهینه‌سازی و خودکارسازی شبکه‌ها، صرفه‌جویی انرژی، توسعه شبکه‌های خودران و بهبود تجربه مشتریان ازجمله موضوعات مورد توجه در این برنامه است.
همچنین دو کارگاه تخصصی با موضوع کشف هوشمند تجهیزات در شبکه‌های مخابراتی و کاربرد هوش‌مصنوعی در بهینه‌سازی و خودکارسازی شبکه برگزار خواهد شد.
از ایده‌پردازی تا تولید محصول
سهم ایران از تولید مقالات علمی حوزه هوش‌مصنوعی در جهان حدود2/3 تا 2/5درصد برآورد می‌شود؛ بااین‌حال، کمیت تولیدات علمی لزوما به معنای برخورداری از جایگاه مناسب در کیفیت پژوهش یا تبدیل دستاوردهای علمی به فناوری و محصول نیست. محمدهادی زاهدی، رئیس انجمن ملی هوش مصنوعی با اشاره به این موضوع تأکید کرده که اگر مقالات براساس شاخص‌های کیفی ارزیابی شود، سهم ایران به‌مراتب کمتر از سهم آن در تعداد کل مقالات خواهد بود. از سوی دیگر، برآوردها نشان می‌دهد شمار اختراعات ثبت‌شده ایران در زمینه محصولات مبتنی بر هوش‌مصنوعی طی ۱۵سال گذشته احتمالا به ۲۰ مورد نیز نرسیده است؛ آماری که ضرورت حرکت از تولید دانش نظری به سمت توسعه فناوری‌های کاربردی و تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی را برجسته می‌کند.
در همین راستا، گیلکی در پاسخ به پرسش جام‌جم درباره اثربخشی این رویداد در پیوند میان تولید دانش و توسعه محصولات تجاری، گفت: این رویداد با الگوبرداری از ساختار هکاتون‌ها، حدود سه ماه پیش آغاز شد. پس از تعیین محورهای تخصصی و انتشار فراخوان، تیم‌های دانشجویی، دانشگاهی و شرکت‌های فعال در صنعت تلکام فرصت یافتند روی چالش‌های شناسایی‌شده کار کنند و راهکارهای خود را توسعه دهند.
به گفته وی، بخشی از ایده‌های ارائه‌شده در جریان این فرآیند، از مرحله طرح و پیشنهاد عبور کرده و به محصولات واقعی و قابل ارائه رسیده است؛ محصولاتی که براساس نیازهای عملیاتی صنعت مخابرات، به‌ویژه اپراتورهای سیار، شکل گرفته است. حتی برخی اپراتورها نیز برای حمایت از توسعه این محصولات و سرمایه‌گذاری روی آنها اعلام آمادگی کرده‌اند، چراکه هدف این است که دستاوردهای رویداد به ارائه مقاله یا طرح پژوهشی محدود نماند و به راهکارهایی کاربردی تبدیل شود که امکان توسعه و به‌کارگیری آنها در شبکه‌های مخابراتی کشور وجود داشته باشد. بر این اساس، آنچه این رویداد را از برنامه‌های صرفا نظری و پژوهشی متمایز می‌کند، تلاش برای ایجاد زنجیره‌ای پیوسته از شناسایی نیاز صنعت و ایده‌پردازی تا ساخت محصول، جذب سرمایه و ورود به مرحله بهره‌برداری است. آن‌طور که رئیس پژوهشگاه فناوری اطلاعات جهاددانشگاهی می‌گوید، این رویکرد می‌تواند فرصت تازه‌ای برای شرکت‌های فناور و تیم‌های دانشگاهی ایجاد کند تا به‌جای تمرکز صرف بر توسعه ایده، از ابتدا نیازهای صنعت و امکان بهره‌برداری از محصولات خود را در نظر بگیرند. از سوی دیگر، حضور اپراتورها در این فرآیند می‌تواند مسیر ورود دستاوردهای پژوهشی به بازار و شبکه‌های ارتباطی را کوتاه‌تر کند.
۱۱۰ طرح در رقابت با یکدیگر
یکی از چالش‌های رویدادهای فناورانه، عبور از مرحله فراخوان و تبدیل ایده‌های پراکنده به راهکارهایی قابل ارزیابی و استفاده در صنعت است. در رویداد هوش مصنوعی در تلکام، گستره مشارکت‌کنندگان و مسیر ارزیابی طرح‌ها نشان می‌دهد برگزارکنندگان به‌دنبال شناسایی ظرفیت‌هایی هستند که بتوانند به نیازهای واقعی صنعت مخابرات پاسخ دهند.
فاطمه خیرخواه، مدیر گروه پژوهشی مخابرات دیجیتال و فضای ارتباطات دانشگاهی و دبیر علمی رویداد، با تشریح روند دریافت و ارزیابی طرح‌ها گفت: فراخوان این رویداد از اوایل شهریور منتشر شد و با وجود محدودیت زمانی برای اطلاع‌رسانی، حدود ۱۱۰ طرح از سوی تیم‌ها و افراد مختلف به دبیرخانه رسید. وی با اشاره به تنوع شرکت‌کنندگان اظهار کرد: تیم‌های دانشجویی، استارتاپی، گروه‌های متشکل از اعضای هیات علمی و دانشجویان و همچنین پژوهشگران و دانشجویانی که به‌صورت انفرادی ثبت‌نام کرده بودند، در این فراخوان مشارکت داشتند.
خیرخواه ادامه داد: طرح‌های دریافتی طیفی از ایده‌های در مرحله نمونه‌سازی اولیه تا محصولاتی را دربرمی‌گرفت که امکان ارائه و نمایش نسخه آزمایشی آنها وجود داشت.
پس از بررسی‌های انجام‌شده، ۶۰ طرح به مرحله نهایی داوری راه یافته‌اند و ارزیابی آنها همچنان ادامه دارد.دبیر علمی رویداد با اشاره به انتخاب سه طرح برگزیده، افزود: بخشی ویژه نیز برای دانشجویان در نظر گرفته شده تا زمینه شناسایی و معرفی ایده‌ها و توانمندی‌های پژوهشی آنان فراهم شود. همچنین برنامه‌ریزی شده برخی از محصولات و ایده‌های برتر و حتی طرح‌های دیگری که در مراحل ارزیابی قرار گرفته‌اند، در حاشیه رویداد در قالب نمایشگاه ارائه شوند تا شرکت‌ها و فعالان صنعت امکان آشنایی با این دستاوردها را داشته باشند.
تربیت نیروی متخصص در کنار توسعه فناوری
برگزاری رویداد هوش مصنوعی در تلکام تنها به شناسایی ایده‌ها و محصولات فناورانه محدود نمی‌شود و بخش آموزشی نیز در برنامه‌های آن جایگاه ویژه‌ای دارد. گیلکی دراین‌باره از طراحی ۲۱ دوره آموزشی کوتاه‌مدت و تخصصی خبر داد که قرار است در مراکز آموزشی جهاددانشگاهی در سراسر کشور اجرا شود. وی هدف از این دوره‌ها را مهارت‌آموزی و آماده‌سازی علاقه‌مندان برای ورود به حوزه مخابرات سیار عنوان کرد و افزود: این برنامه می‌تواند به تربیت نیروی انسانی متخصص و متناسب با نیازهای صنعت ارتباطات کمک کند. رئیس پژوهشگاه فناوری اطلاعات جهاددانشگاهی همچنین از استقبال برخی شرکت‌های حوزه تلکام برای جذب صاحبان ایده‌های برتر خبر داد و گفت: این رویداد علاوه بر ایجاد فرصت‌های پژوهشی، زمینه اتصال استعدادها و تیم‌های فناور به بازار کار و اشتغال در شرکت‌های فعال این حوزه را نیز فراهم می‌کند.
وی با اشاره به محورهای هفتگانه رویداد، افزود: شبکه‌های آینده و هوشمند مخابراتی، کاربرد هوش‌مصنوعی در بهینه‌سازی و خودکارسازی شبکه‌ها، صرفه‌جویی انرژی، توسعه شبکه‌های خودران و بهبود تجربه مشتریان ازجمله موضوعات مورد توجه در این برنامه است.
همچنین دو کارگاه تخصصی با موضوع کشف هوشمند تجهیزات در شبکه‌های مخابراتی و کاربرد هوش‌مصنوعی در بهینه‌سازی و خودکارسازی شبکه برگزار خواهد شد.
از ایده‌پردازی تا تولید محصول
سهم ایران از تولید مقالات علمی حوزه هوش‌مصنوعی در جهان حدود2/3 تا 2/5درصد برآورد می‌شود؛ بااین‌حال، کمیت تولیدات علمی لزوما به معنای برخورداری از جایگاه مناسب در کیفیت پژوهش یا تبدیل دستاوردهای علمی به فناوری و محصول نیست. محمدهادی زاهدی، رئیس انجمن ملی هوش مصنوعی با اشاره به این موضوع تأکید کرده که اگر مقالات براساس شاخص‌های کیفی ارزیابی شود، سهم ایران به‌مراتب کمتر از سهم آن در تعداد کل مقالات خواهد بود. از سوی دیگر، برآوردها نشان می‌دهد شمار اختراعات ثبت‌شده ایران در زمینه محصولات مبتنی بر هوش‌مصنوعی طی ۱۵سال گذشته احتمالا به ۲۰ مورد نیز نرسیده است؛ آماری که ضرورت حرکت از تولید دانش نظری به سمت توسعه فناوری‌های کاربردی و تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی را برجسته می‌کند.
در همین راستا، گیلکی در پاسخ به پرسش جام‌جم درباره اثربخشی این رویداد در پیوند میان تولید دانش و توسعه محصولات تجاری، گفت: این رویداد با الگوبرداری از ساختار هکاتون‌ها، حدود سه ماه پیش آغاز شد. پس از تعیین محورهای تخصصی و انتشار فراخوان، تیم‌های دانشجویی، دانشگاهی و شرکت‌های فعال در صنعت تلکام فرصت یافتند روی چالش‌های شناسایی‌شده کار کنند و راهکارهای خود را توسعه دهند.
به گفته وی، بخشی از ایده‌های ارائه‌شده در جریان این فرآیند، از مرحله طرح و پیشنهاد عبور کرده و به محصولات واقعی و قابل ارائه رسیده است؛ محصولاتی که براساس نیازهای عملیاتی صنعت مخابرات، به‌ویژه اپراتورهای سیار، شکل گرفته است. حتی برخی اپراتورها نیز برای حمایت از توسعه این محصولات و سرمایه‌گذاری روی آنها اعلام آمادگی کرده‌اند، چراکه هدف این است که دستاوردهای رویداد به ارائه مقاله یا طرح پژوهشی محدود نماند و به راهکارهایی کاربردی تبدیل شود که امکان توسعه و به‌کارگیری آنها در شبکه‌های مخابراتی کشور وجود داشته باشد. بر این اساس، آنچه این رویداد را از برنامه‌های صرفا نظری و پژوهشی متمایز می‌کند، تلاش برای ایجاد زنجیره‌ای پیوسته از شناسایی نیاز صنعت و ایده‌پردازی تا ساخت محصول، جذب سرمایه و ورود به مرحله بهره‌برداری است. آن‌طور که رئیس پژوهشگاه فناوری اطلاعات جهاددانشگاهی می‌گوید، این رویکرد می‌تواند فرصت تازه‌ای برای شرکت‌های فناور و تیم‌های دانشگاهی ایجاد کند تا به‌جای تمرکز صرف بر توسعه ایده، از ابتدا نیازهای صنعت و امکان بهره‌برداری از محصولات خود را در نظر بگیرند. از سوی دیگر، حضور اپراتورها در این فرآیند می‌تواند مسیر ورود دستاوردهای پژوهشی به بازار و شبکه‌های ارتباطی را کوتاه‌تر کند.
۱۱۰ طرح در رقابت با یکدیگر
یکی از چالش‌های رویدادهای فناورانه، عبور از مرحله فراخوان و تبدیل ایده‌های پراکنده به راهکارهایی قابل ارزیابی و استفاده در صنعت است. در رویداد هوش مصنوعی در تلکام، گستره مشارکت‌کنندگان و مسیر ارزیابی طرح‌ها نشان می‌دهد برگزارکنندگان به‌دنبال شناسایی ظرفیت‌هایی هستند که بتوانند به نیازهای واقعی صنعت مخابرات پاسخ دهند.
فاطمه خیرخواه، مدیر گروه پژوهشی مخابرات دیجیتال و فضای ارتباطات دانشگاهی و دبیر علمی رویداد، با تشریح روند دریافت و ارزیابی طرح‌ها گفت: فراخوان این رویداد از اوایل شهریور منتشر شد و با وجود محدودیت زمانی برای اطلاع‌رسانی، حدود ۱۱۰ طرح از سوی تیم‌ها و افراد مختلف به دبیرخانه رسید. وی با اشاره به تنوع شرکت‌کنندگان اظهار کرد: تیم‌های دانشجویی، استارتاپی، گروه‌های متشکل از اعضای هیات علمی و دانشجویان و همچنین پژوهشگران و دانشجویانی که به‌صورت انفرادی ثبت‌نام کرده بودند، در این فراخوان مشارکت داشتند.
خیرخواه ادامه داد: طرح‌های دریافتی طیفی از ایده‌های در مرحله نمونه‌سازی اولیه تا محصولاتی را دربرمی‌گرفت که امکان ارائه و نمایش نسخه آزمایشی آنها وجود داشت.
پس از بررسی‌های انجام‌شده، ۶۰ طرح به مرحله نهایی داوری راه یافته‌اند و ارزیابی آنها همچنان ادامه دارد.دبیر علمی رویداد با اشاره به انتخاب سه طرح برگزیده، افزود: بخشی ویژه نیز برای دانشجویان در نظر گرفته شده تا زمینه شناسایی و معرفی ایده‌ها و توانمندی‌های پژوهشی آنان فراهم شود. همچنین برنامه‌ریزی شده برخی از محصولات و ایده‌های برتر و حتی طرح‌های دیگری که در مراحل ارزیابی قرار گرفته‌اند، در حاشیه رویداد در قالب نمایشگاه ارائه شوند تا شرکت‌ها و فعالان صنعت امکان آشنایی با این دستاوردها را داشته باشند.
تربیت نیروی متخصص در کنار توسعه فناوری
برگزاری رویداد هوش مصنوعی در تلکام تنها به شناسایی ایده‌ها و محصولات فناورانه محدود نمی‌شود و بخش آموزشی نیز در برنامه‌های آن جایگاه ویژه‌ای دارد. گیلکی دراین‌باره از طراحی ۲۱ دوره آموزشی کوتاه‌مدت و تخصصی خبر داد که قرار است در مراکز آموزشی جهاددانشگاهی در سراسر کشور اجرا شود. وی هدف از این دوره‌ها را مهارت‌آموزی و آماده‌سازی علاقه‌مندان برای ورود به حوزه مخابرات سیار عنوان کرد و افزود: این برنامه می‌تواند به تربیت نیروی انسانی متخصص و متناسب با نیازهای صنعت ارتباطات کمک کند. رئیس پژوهشگاه فناوری اطلاعات جهاددانشگاهی همچنین از استقبال برخی شرکت‌های حوزه تلکام برای جذب صاحبان ایده‌های برتر خبر داد و گفت: این رویداد علاوه بر ایجاد فرصت‌های پژوهشی، زمینه اتصال استعدادها و تیم‌های فناور به بازار کار و اشتغال در شرکت‌های فعال این حوزه را نیز فراهم می‌کند.
