همایون شاهرخی: با این دست‌فرمان نمی‌توان به موفقیت فوتبال ایران امیدوار بود
خروجی فوتبال ایران تناسبی با هزینه‌هایش ندارد
نتایج تیم ملی فوتبال ایران و عملکرد نه‌چندان امیدوارکننده این تیم در برخی مسابقات، بار دیگر نگرانی‌ها درباره آینده فوتبال کشورمان را افزایش داده است. شکست برابر تیم‌هایی مانند روسیه و ازبکستان نیز در مقاطعی نشان داده که فوتبال ایران برای رقابت با حریفان قدرتمند آسیایی و بین‌المللی با چالش‌های جدی روبه‌روست. همایون شاهرخی، پیشکسوت فوتبال ایران، معتقد است برای ارزیابی شرایط نباید به اعتبار و خاطرات نسل‌های گذشته تکیه کرد و باید واقعیت امروز فوتبال ایران را دید. او تأکید دارد فوتبال ایران دیگر از ستاره‌هایی در سطح نسل‌های گذشته برخوردار نیست و در کنار بالا رفتن میانگین سنی تیم ملی، ضعف در بازیکن‌سازی و نبود برنامه‌ریزی مناسب، شرایط را دشوارتر کرده است. شاهرخی با اشاره به هزینه‌های بالای فوتبال ایران می‌گوید صرف پول زمانی قابل دفاع است که دستاوردی به همراه داشته باشد. او همچنین معتقد است ادامه مسیر فعلی نمی‌تواند آینده موفقی برای فوتبال ایران رقم بزند و در رقابت با قدرت‌هایی مانند ژاپن، کره‌جنوبی و استرالیا، کار بسیار دشواری در پیش خواهد بود.
ناصر قراگزلو | گروه ورزش
اگر بخواهم کلی‌تر به موضوع نگاه کنم، باید بگویم «از کوزه همان برون تراود که در اوست». نباید خودمان را در رؤیای گذشته نگه داریم و دائما بگوییم قبلا چه تیمی داشتیم و چه نتایجی می‌گرفتیم. مهم این است که ببینیم امروز چه شرایطی داریم. واقعیت این است که نه در تیم ملی و نه در فوتبال باشگاهی، دیگر آن ستاره‌ها، بازیکنان بزرگ و پدیده‌های گذشته را نمی‌بینیم. وضعیت واقعی فوتبال ما را همین نتایجی که در سطح ملی و باشگاهی می‌گیریم، نشان می‌دهد. شکست برابر تیم‌هایی مانند ازبکستان و روسیه طبیعی است که باعث ناراحتی و نارضایتی مردم شود و این اصلا اتفاق خوبی نیست.
به نظر شما کادر فنی تیم ملی تا چه اندازه در نتایج و عملکرد این تیم نقش دارد؟
ممکن است بعضی مسائل مقطعی باشد، اما منطق فوتبال روشن است. وقتی یک مربی چند سال کار می‌کند و نتیجه مورد انتظار را نمی‌گیرد، معمولا تغییر ایجاد می‌شود. این مساله بیشتر درباره مربیان ناموفق اتفاق می‌افتد، اما حتی مربیان موفق هم گاهی پس از کسب جام و نتیجه خوب از یک تیم جدا می‌شوند و مسیر دیگری را انتخاب می‌کنند. مشکل ما این است که در فوتبال ایران گاهی شرایط حالت موروثی پیدا می‌کند؛ بازیکن ۳۴ یا ۳۵ ساله همچنان حضور دارد و مربی هم بدون تغییر به کارش ادامه می‌دهد. در فوتبال حرفه‌ای باید براساس عملکرد و شرایط روز تصمیم گرفت، نه اینکه تصور کنیم حضور افراد باید همیشگی باشد.
مسئولان فدراسیون فوتبال همواره از عملکرد کادر فنی تیم ملی دفاع کرده‌اند. با توجه به شرایط موجود، فکر می‌کنید ادامه این روند بتواند به موفقیت فوتبال ایران در رقابت‌های مهم آینده منجر شود؟
من نسبت به اسم افراد حساسیتی ندارم و معتقدم کارنامه هر فرد مشخص است و باید براساس عملکردش درباره او قضاوت کرد. اما واقعیت این که با همین دست‌فرمان فعلی، بعید می‌دانم به موفقیت قابل توجهی برسیم. بخش قابل توجهی از بازیکنان تیم ملی پا به سن گذاشته‌اند. بازیکنی مانند رونالدو با آن همه افتخار و بزرگی ممکن است در مقاطعی از سوی سرمربی تیمش کنار گذاشته شود یا کمتر بازی کند، چون تصمیم‌های گرفته شده فنی است. اما در فوتبال ما کنار گذاشتن بعضی بازیکنان بسیار دشوار شده است. با این شرایط و در حضور تیم‌هایی مانند ژاپن، کره‌جنوبی و استرالیا، فکر نمی‌کنم کار آسانی برای رسیدن به موفقیت داشته باشیم.
کیفیت لیگ برتر ایران را در مقایسه با لیگ‌ها و تیم‌های مطرح آسیایی چگونه می‌بینید؟ آیا هزینه‌هایی که در فوتبال باشگاهی انجام می‌شود، با سطح فنی مسابقات تناسب دارد؟
آرزوی من به عنوان یک ایرانی این است که فوتبال کشورم را در بهترین شرایط ببینم، اما باید واقعیت را هم گفت. پول در فوتبال ما زیاد است، ولی در عمل خروجی متناسب با این هزینه‌ها نمی‌بینیم. از نظر مالی هزینه‌های زیادی در فوتبال انجام می‌شود. من هم مخالفتی با هزینه کردن ندارم؛ فوتبال حرفه‌ای به سرمایه نیاز دارد، اما هزینه باید دستاورد داشته باشد. وقتی پول زیادی خرج می‌شود و در زمین پیشرفتی مشاهده نمی‌کنیم، طبیعتا باید پرسید این هزینه‌ها چه نتیجه‌ای داشته است. فوتبال به تغییر، تفکر تازه و ایده‌های جدید نیاز دارد. اگر امروز مسابقات لیگ را دنبال می‌کنم، بخش مهمی از آن به دلیل حضور شاگردان سابقم است که بسیاری از آنها حالا سرمربی تیم‌های لیگ هستند. با این حال، آنها هم به تنهایی نمی‌توانند تحول بزرگی ایجاد کنند، چون وقتی پایه و زیرساخت مناسبی وجود نداشته باشد، مربی در سطح بزرگسالان با محدودیت مواجه می‌شود.
مهم‌ترین تفاوت فوتبال امروز ایران با نسل‌های گذشته را در چه می‌بینید و برای بازگشت به روزهای موفق چه چیزی باید تغییر کند؟
ما دیگر ستاره‌هایی مانند علی دایی، مهدی مهدوی‌کیا، کریم باقری و بسیاری از بازیکنان بزرگ نسل‌های گذشته را نداریم. زمانی فوتبال ایران بازیکنانی تولید می‌کرد که می‌توانستند در سطح بالای فوتبال دنیا بازی کنند و تفاوت ایجاد کنند، اما امروز تعداد چنین بازیکنانی بسیار کم شده است. وقتی بازیکن‌سازی و پشتوانه‌سازی به شکل مطلوب انجام نشود، نتیجه آن را چند سال بعد در تیم ملی می‌بینیم. مشکل فوتبال ما فقط نتیجه یک یا دو مسابقه نیست؛ مساله عمیق‌تر از این حرف‌هاست. اگر نتوانیم پایه‌های فوتبال را اصلاح کنیم و دوباره بازیکن بزرگ بسازیم، طبیعی است که به جای پیشرفت، دائما با پسرفت و شکست مواجه می‌شویم.
