چالشی فراتر از خوددرمانی

چالشی فراتر از خوددرمانی

یکی از چالش‌های جدی نظام سلامت کشور، مصرف بی‌رویه دارو به‌ویژه آنتی‌بیوتیک‌هاست؛ مسأله‌ای که تنها به رفتار بیماران محدود نمی‌شود و شیوه تجویز پزشکان، نحوه عرضه دارو در داروخانه‌ها و ضعف نظارت بر زنجیره توزیع نیز در آن نقش دارند.

سلمان اسحاقی | سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس

یکی از اهداف اصلی اجرای طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع، مدیریت هزینه‌های درمان و جلوگیری از تجویز غیرضروری داروهای متعدد است. با وجود اجرای آزمایشی این طرح در 64 شهرستان، هنوز نتوانسته‌ایم به اهداف اصلی آن دست پیدا کنیم. امروز حتی برای بیماری‌های ساده‌ای مانند سرماخوردگی نیز گاهی چندین نوع دارو، ازجمله آنتی‌بیوتیک و مسکن تجویز می‌شود؛ درحالی‌که بسیاری از این داروها ضرورت درمانی ندارند و بخش قابل‌توجهی از آنها بدون استفاده در منازل باقی می‌مانند. وزارت بهداشت باید سازوکار مشخصی برای تجویز دارو متناسب با نیاز واقعی بیمار تدوین کند تا پزشکان براساس نوع بیماری و دوره درمان، مقدار داروی مورد نیاز را مشخص سازند. طبیعتا بیماری‌های مزمن، نادر و صعب‌العلاج به دوره‌های درمانی مشخص نیاز دارد اما بیماری‌هایی مانند سرماخوردگی و آنفلوآنزا در بسیاری از موارد با استراحت، مراقبت‌های خانگی و درمان‌های حمایتی قابل کنترل بوده و لزوما به تجویز چندین نوع دارو نیاز ندارد. همچنین باید برای مدیریت داروهای مصرف‌نشده و بازگشت آنها به چرخه توزیع با هدف جلوگیری از هدررفت منابع دارویی کشور، دستورالعمل‌های مشخصی تدوین شود. کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در این زمینه ورود خواهد کرد و بر ضرورت نظارت بر تجویز دارو، آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های غیرضروری تأکید دارد. عرضه دارو بدون نسخه، به‌ویژه آنتی‌بیوتیک‌ها، یکی از عوامل افزایش مصرف خودسرانه داروست.