نسخه Pdf

فصل آتش

گزارشی از آتش‌سوزی بزرگ استرالیا و مرگ گونه‌های مختلف جانوری

فصل آتش

«جان بیش از نیم میلیارد جانور در آتش‌سوزی استرالیا گرفته شد.» این جمله خبری چند كلمه‌ای در هفته اخیر بسیاری را متاثر كرده و این سؤال را به وجود آورده چرا همچنان جنگل‌های استرالیا در حال سوختن است و راهی برای خاموش كردن آن وجود ندارد؟ در هفته‌های اخیر دیدن تصاویری از كوالاها و كانگورهای بی‌پناهی كه در آتش یا سوخته‌اند یا در حال فرار هستند یا یكسری مدافع حیوانات در حال آب دادن به آنها و نجات‌شان از میان جنگل پر از آتش و دود هستند بسیاری را مغموم كرده، دست به دست شده و در فضای مجازی درباره آن واكنش‌های بسیاری انجام گرفته شده است. آتش‌سوزی كه گفته می‌شود در شش ایالت استرالیا گسترش یافته و 12 میلیون هكتار از جنگل‌ها را در برگرفته است. جنگل‌هایی كه در دل خود بیش از 240 گونه جانوری را جای داده كه بسیاری از آنها نادر و حتی در حال انقراض‌اند. برای همین چنین آتش‌سوزی عظیمی نگرانی‌ها را چند برابر كرده است و علامت سؤالی را به وجود آورده كه این آتش‌سوزی قرار است تا كی ادامه یابد و چه تعداد از جانوران و پوشش گیاهی را در معرض نابودی قرار دهد؟

آزاده باقری خبرنگار

آتشی كه البته تنها جانوران و گیاهان را در برنگرفته، بلكه جان بسیاری از مردمی را كه نزدیك به این جنگل‌ها ساكن هستند نیز تهدید می‌كند. به طوری كه تاكنون آمارها نشان داده است با وجود تخلیه مكان‌های پرخطر 24 نفر در این میان جان خود را از دست داده‌اند. 

آتش زدن بوته‌ها كه به جان استرالیا افتاده است 
اما علت آتش‌سوزی در استرالیا آن هم به این وسعت چیست؟ مهم‌ترین عاملی كه به آن اشاره شده است گرمی هوا، كاهش بارندگی، وزش باد و خشكی هواست كه دلیل دو پدیده «نوسان جنوبی ال نینو» و «دو قطبی اقیانوس هند» آن را تشدید كرده و موجب شده پوشش گیاهی مستعد در این مناطق آتش بگیرند و این آتش آنقدر گسترش یابد كه دیگر مهار كردن آن را غیر ممكن كند. 
آمارهای ثبت شده نشان می‌دهد دسامبر سال گذشته، استرالیا گرم‌ترین روزها را به خود دیده است. به طوری كه 42 درجه سانتی‌گراد نیز در این ماه ثبت شده و در این چند سال اخیر چنین دمایی برای این كشور بی سابقه بوده. 48 درجه سانتی‌گراد در سیدنی نیز دمای هوای بی سابقه‌ای است كه چند روز پیش این شهر به خود دید و ثبت شد. به همین دلیل و كمبود بارش موجب شده پدیده‌ای به نام bushfire یعنی بوته آتش رخ دهد. بوته‌هایی كه در بیابان‌های بین جاده‌ای بیشتر دیده می‌شود و چون بزرگ هستند به ظاهر شبیه درخت‌اند؛ اما بوته‌هایی‌ هستند كه شاخ و برگ‌های خشكی دارد و در گرمای هوا احتمال آتش گرفتن‌شان بسیار بالاست. برای همین هم «فصل آتش» در استرالیا بلای طبیعی است كه هر سال آن را شاهد بوده‌اند با این حال از طریق راهكارهای گوناگون تلاش به مهار آن كرده‌اند. 
برای همین هم پدیده بوته آتش پدیده تازه‌ای نیست و هر سال استرالیا با این پدیده روبه‌روست و برای همین هر سال به منظور جلوگیری از حادثه‌آفرین شدن این بوته‌‌های آتش آنها را خودشان آتش‌زده و خاموش‌شان می‌كردند تا این بوته‌ها خود به خود آتش نگرفته و به جنگل‌‌های انبوه كشیده نشود. یعنی در طول سال‌دولت استرالیا با راهكارهای مختلف برای مهار و كنترل این بلای طبیعی به این نتیجه رسیده بودند كه تنها راه كنترل آن این است كه خود دولت با همكاری نیروهای آتش نشانی، نیروهای محیط‌زیست و پزشكی بوته‌ها را آتش بزنند. كاری كه اصطلاحا به آن buned off گفته شده كه ایالت‌ها سالانه بودجه‌ای را برای این امر در زمستان در نظر می‌گرفتند و دو سال یك بار در این فصل بوته‌ها را آتش زده تا مانع آتش گرفتن‌شان در فصل تابستان و فصل آتش شوند. بوته‌‎های آتشی كه در گوگل مپ نیز قابل مشاهده بود و مشخص است این بوته‌ها در هر ایالت كجاها رشد كرده‌اند.

حضور بی‌سابقه ارتش برای مهار آتش 
حالا بیش از یك ماه از آتش‌سوزی علفزارها و جنگل‌های استرالیا می‌گذرد و دولت این كشور اعلام كرده است قصد دارد با استفاده از تجهیزات نیروهای نظامی خود به جنگ با آتش برود؛ موردی كه از زمان جنگ جهانی دوم به این سو بی‌سابقه بوده.
به گزارش روزنامه نیویورك‌تایمز مردم از بامداد روز شنبه ۴ ژانویه به مرور منازل خود را ترك كردند و به سمت شهرهای دیگر رفتند. روز جمعه 3ژانویه نیز حدود هزار نفر از ساكنان و دیگر افراد حاضر در شهر ساحلی كوچكی به نام مالاكوتا كه در محاصره آتش قرار داشتند با یك فروند كشتی نیروی دریایی ارتش از محل دور شدند. مالاكوتا در مكانی در میانه راه سیدنی به ملبورن قرار دارد. تاكنون دو پست انتقال برق فشار قوی بر اثر آتش‌سوزی از بین رفته و خطر قطع برق بزرگ‌ترین شهر این كشور یعنی سیدنی را تهدید می‌كند. ۶۵ درصد از جمعیت هشت میلیون نفری نیوساوت‌ولز در شهر سیدنی زندگی می‌كنند.
همچنین این روزنامه اعلام كرده است تا كنون 1500خانه در مناطق درگیر آتش‌سوزی به خاكستر بدل شده و مقام‌های استرالیایی پیش‌بینی می‌كنند در روزهای آتی این آمار باز هم افزایش یابد. شدت تخریب آتش‌سوزی در جنوب شرقی به حدی است كه تا پیش از آغاز سال نو، چند شهر در ایالت‌های نیوساوت‌ولز و ویكتوریا با خاك یكسان و به‌طور كلی از روی نقشه حذف شدند. هزاران آتش‌نشان همچنان در حال مبارزه با شعله‌ها هستند و دولت 3000 نیروی آماده به خدمت ارتش را نیز برای كمك به آنها فراخوانده و قرار است از نیروهای دریایی و هوایی این كشور به كمك دولت بیایند. ارتش قرار است در تخلیه مناطق خطرناك به مردم این كشور كمك كنند.
آتش گرفتن جنگل‌های استرالیا كه وسعت بسیار زیادی را در برگفته است كه برخی این وسعت را با كشورهایی همچون سوئیس، بلژیك، گرجستان و... مقایسه كردند تا میزان وسعت دست‌تان بیاید تنها دغدغه یك كشور نیست و حكایت همان قایقی است كه یك سمت آن سوراخ شده است و برخی به تصور این‌كه خطر آنها را تهدید نمی‌كند دست رو دست گذاشتند و بی‌تفاوت به این ماجرا نگاه می‌كنند. در صورتی كه همه در یك قایق سوار هستیم و گرم شدن و آلودگی هوا، از بین رفتن پوشش گیاهی و جانوری و... از جمله مواردی است كه تنها گریبان این كشور در نیمكره جنوبی را نخواهد گرفت. بلكه كل كره زمین را درگیر كرده...

بازهم پای سیاست در میان است ؟
اما چرا امسال نتوانسته‌اند مانند سال‌های قبل جلوی آتش گرفتن این بوته‌های آتش را بگیرند؟ پای سیاست در میان است. از آنجا كه استرالیا نیز مانند كشور آمریكا به صورت ایالتی مدیریت می‌شود و با وجود داشتن قانون یكسان در برخی قوانین كوچك‌تر هر ایالت به صورت مستقل عمل می‌كند امسال ایالت‌هایی كه در حال حاضر شاهد آتش گرفتن جنگل‌های‌شان هستیم عملیات آتش زدن این بوته‌های آتش را انجام ندادند. به دلیل آن‌كه برخی از فعالان محیط‌زیست كه به «سبزها» معروف هستند معتقدند نباید این بوته‌ها را آتش زد و دست به طبیعت برد. برخی از ایالت‌ها این موضوع را مهم تلقی كرده و اقدام به آتش زدن بوته‌ها نكردند. اتفاقی كه موجب شد تا گرمای شدید استرالیا باعث آتش گرفتن بخش اعظمی از این بوته‌ها شود و دیگر مهار شدن آن غیرممكن به نظر برسد. 
اگر شما هم نقشه آتش‌سوزی جنگل‌های استرالیا را بررسی كنید متوجه خواهید شد این آتش‌سوزی چه ایالت‌هایی را شامل می‌شود كه بیشتر استرالیای شرقی را در برگرفته و استرالیای غربی از این حادثه در امان مانده است. آتش زدن زمستانی این بوته‌ها البته میلیون‌ها دلار بودجه نیاز داشته كه به تصور صرفه‌جویی كردن این میزان هزینه این كار در برخی ایالت‌ها صورت نگرفت. 
اتفاقی كه چنین فاجعه‌ای را به بار آورد و باعث نارضایتی مردم نیز شد. نارضایتی‌ای كه مسبب اصلی آن را نخست‌وزیر دانسته و از سیاست غلط نخست‌وزیر استرالیا گلایه‌مند بودند. به طوری كه وقتی اسكات موریسون، نخست‌وزیر استرالیا به دیدار مردمی رفت كه خانه و محل زندگی‌شان تحت تاثیر آتش‌سوزی قرار گرفته بود مردم از او استقبال نكرده و نارضایتی خود را به این صورت نشان دادند. به‌خصوص وقتی متوجه شدند موریسون تعطیلات ژانویه را با خانواده‌اش به تعطیلات و گشت و گذار رفته است. 
ضمیمه ویژه نامه
تیتر خبرها