بازخوانی سریال های طنز نود شبی جعبه جادویی
یکی از رسالت‌های تلویزیون برای مخاطبان، تولید و پخش فیلم و سریال و به نحوی جنبه سرگرمی این رسانه است که ژانر طنز و کمدی به خاطر جنس محتوای خود، بیشتر به این رسالت نزدیک است. تماشاگران تلویزیون همواره با سریال‌های طنز ارتباط بیشتری برقرار می‌کنند و البته کارگردان‌های این سریال‌ها نیز با زبان کمدی معمولا راحت‌تر می‌توانند نقدهای اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی خود را به زبان تصویر نزدیک کنند. تجربه برنامه‌های موفق طنز تلویزیون شاید به ابتدای دهه 70 برگردد؛ زمانی که مهران مدیری به همراه تیمی جوان، با انرژی و با استعداد، برنامه آیتمی و طنز «ساعت خوش» را برای تلویزیون تولید کرد. این برنامه به صورت هفته‌ای یک بار از شبکه دوی سیما روی آنتن می رفت که سرآغازی برای معرفی بازیگران طنز به دنیای تلویزیون بود. علاوه‌بر مهران مدیری، سعید آقاخانی، رضا عطاران، رضا شفیعی‌جم، حمید لولایی، نادر سلیمانی، رامین ناصرنصیر و بسیاری از بازیگران و چهره‌های طناز تلویزیون در این برنامه دیده و به عنوان چهره طنز به مخاطبان معرفی شدند. در دهه 70 و پس از برنامه «ساعت خوش»، برنامه‌های طنز دیگری مانند «سیب خنده»، «این چند نفر (هژیرها)» و «قطار ابدی» با ترکیبی از همان بازیگران توانستند جایگاه ثابتی را برای خود در این برنامه‌ها ایجاد کنند اما گویا مخاطب از یک زمانی به بعد انتظار خلاقیت بیشتری از مجموعه‌های طنز داشت و دیگر برنامه‌های آیتمی، تاریخ مصرف خود را از دست داده بودند. به همین دلیل در دهه 80 کارگردان‌ها به فکر ساخت سریال‌های کمدی و طنز افتادند و شاید «زیر آسمان شهر» مهران غفوریان را بتوان سرآغازی برای تولید سریال‌های طنز طولانی‌مدت و اصطلاحا 90 شبی در تلویزیون نامید.
نه... غلام؟!
مهران غفوریان با ساخت سریال «زیر آسمان شهر» به اوج محبوبیت خود رسید؛ سریالی که رضا عطاران نویسندگی آن را برعهده داشت و جمعی از بازیگران طناز آن روز مانند حمید لولایی، یوسف تیموری، نصرا... رادش و خود مهران غفوریان نقش‌های اصلی این سریال را برعهده داشتند. شاید نقش «خشایار» با بازی حمید لولایی در این سریال هیچ‌گاه از ذهن مخاطبان تلویزیون فراموش نشود، به‌طوری که تکیه‌کلام معروف «نه... غلام؟!» خشایار تا مدت‌ها بر سر زبان‌ها می چرخید.
یکی از نقاط قوت این سریال تیم نویسندگی آن بود؛ رضا عطاران به عنوان سرپرست نویسندگان در کنار خود سروش صحتی را داشت که در ابتدای راه بود و آنها با انرژی و خلاقیت خود توانستند اثری ماندگار برای تلویزیون خلق کنند و با جدا شدن این تیم نویسندگی، عملا فصل‌های دوم و سوم زیر آسمان شهربه گفته بسیاری، به محبوبیت فصل اول خود نرسید.
پاورچین؛ پیش درآمدی برای «برره»
سال 81 بود که دوباره مهران مدیری با تیم جدید خود این بار «پاورچین» را در قالب سریالی 90 قسمتی برای شبکه 5 سیما روی آنتن برد. یک کمدی موقعیت با بازی جواد رضویان، شقایق دهقان، سحر ولدبیگی، سحر زکریا، محمدرضا هدایتی در نقش طغرل و سرایدار خانه و خود مهران مدیری در نقش فرهاد که از روستایی به نام «برره» در ناکجاآباد به تهران آمده بود تا زندگی جدیدی را شروع کند.
با وجود این‌که این سریال از شبکه 5 سیما و در ساعت 19 برای اولین بار پخش شد، توانست با کسب رضایت مخاطبان، کم‌کم به یکی از سریال‌های پرمخاطب تلویزیون تبدیل شود.
دیجیتالم کجا بود...
سریال طنز «بدون شرح» مهدی مظلومی یکی دیگر از سریال های 90 شبی ماندگار تلویزیون بود که در سال 81 و پس از زیر آسمان شهر روی آنتن شبکه سه سیما رفت. سریالی با بازی هنرمندانه زنده‌یاد فتحعلی اویسی در نقش آقای کاووسی که مدیر نشریه شهر قشنگی بود که خاطرات خوشی را برای تماشاگران تلویزیون به یادگار گذاشت. امیر جعفری، رضا شفیعی‌جم، لیلی رشیدی، مریم سعادت، بیژن بنفشه‌خواه، محمود بصیری و امیر نوری از دیگر بازیگران این سریال بودند که با نویسندگی برادران قاسم‌خانی، خشایار الوند، حمید برزگر و ریما رامین‌فر یکی دیگر از سریال‌های طنز این جعبه جادویی را خلق کردند. نکته جالب این سریال حضور فتحعلی اویسی به عنوان بازیگر کمدی این مجموعه بود؛ بازیگری که سال‌ها مخاطبان نقش‌های جدی و منفی او را در قاب تلویزیون و سینما دیده بودند. زنده‌یاد اویسی آن‌قدر با مهارت و هوشمندی، این نقش را مال خود کرد که تا سال‌ها بعد از پخش سریال، مردم کوچه و بازار ایشان را آقای کاووسی صدا می‌زدند.
«باغچه مینو» و یک اویسی دیگر
پس از موفقیت سریال بدون شرح با کاراکتر آقای کاووسی، رضا صفدری تصمیم گرفت تا سریالی طنز به نام «باغچه مینو» با محوریت شخصیت فتحعلی اویسی در نقش منوچهر مینو را جلوی آنتن شبکه سه ببرد. سریالی با بازی بیژن بنفشه‌خواه، رضا و زهرا داوودنژاد، سید جواد رضویان و گروهی از بازیگران طنز سیما که علی‌رغم تلاش بسیار، نتوانست آنچنان رضایت مخاطبان را به دست آورد.
باغچه مینو داستان یک باغ بزرگ موروثی را روایت می‌کرد که مراسم‌های مختلفی چون عزا و عروسی در آن برگزار می‌شد و این مراسم‌های گاه و بیگاه و متضاد، ماجراهای کمیک و جالبی را به‌وجود می‌آورد.
«نقطه چین» به نام «بامشاد» گره خورد
مهران مدیری پس از موفقیت پاورچین این بار با تیم هنری خود، سریال «نقطه چین» را در دی‌ماه 82 به کنداکتور شبکه 3 سیما رساند. سریالی به تهیه‌کنندگی برادران آقاگلیان که بیش از همه بازیگران این سریال، رضا شفیعی‌جم با نقش «بامشاد» در آن به‌خوبی درخشید و در ذهن تماشاگران تلویزیون جاودانه ماند و ترانه «بی‌وفایی...» او نقل بسیاری از مردم شد.
سعید پیردوست، سیامک انصاری، سحر ولدبیگی، سحر جعفری‌جوزانی، محمدرضا هدایتی و ساعد هدایتی از دیگر بازیگران این مجموعه دوست‌داشتنی بودند. ماجرای این سریال در
یک آپارتمان چند طبقه می‌گذشت. مهران مدیری در نقش اردلان با رضا شفیعی‌جم در نقش بامشاد باجناق بودند و داستان این سریال در موقعیت‌های طنز پیش می‌رفت.
منوچهر نوذری دوست‌داشتنی در کوچه‌باغ اقاقیا
رضا عطاران پس از تجربه کارگردانی مجموعه‌های طنز «سیب خنده، مجید دلبندم و قطار ابدی» در دهه 70، در سال 82 سریال 90 شبی و طنز «کوچه اقاقیا» را برای شبکه پنج سیما به روی آنتن برد. سریالی با بازی به‌یادماندنی مرحوم استاد منوچهر نوذری که در یک خانه‌باغ داستان آن روایت می شد؛ سریال درباره نصرت‌خان تهرانی (با بازی منوچهر نوذری) است که در خانه قدیمی خود زندگی می‌کند. همسر او گل‌نساء (کتایون امیرابراهیمی) چند سال پیش فوت کرده اما مدتی است که شب‌ها به خواب او می‌آید و درباره مسائل مختلف با او صحبت می‌کند. گاهی اوقات به نصرت‌خان نوید می‌دهد که به‌زودی باید بار سفر را بسته و به او بپیوندد. این رویاها باعث نگران شدن فرزندان او نسبت به تندرستی پدر و دور هم جمع شدن ایشان در خانه پدری می‌شود. حضور آنها در کنار هم، ماجراهای طنزی را رقم می‌زند که کلیت این مجموعه را تشکیل می‌دهد.
مدیری با «شب های برره» در قاب تلویزیون ماندگار شد
مهران مدیری مهرماه 84 با همان تیم همیشگی خود و با کوله‌باری از تجربه ساخت سریال‌های طنز، این بار دست به شاهکاری زد و «شب‌های برره» را به آنتن رساند. سریالی که هرچند با حاشیه‌هایی در زمان پخش خود مواجه شد و به انتها نرسید، اما توانست به یکی از سریال‌های ماندگار تلویزین تبدیل شود.
داستان در زمان رضاشاه رخ می‌دهد و مصیبت‌های کیانوش در روستای خیالی برره را به تصویر می‌کشد. سیامک انصاری، شقایق دهقان، سعید پیردوست، محمد شیری، فلامک جنیدی، محمدرضا هدایتی، رضا شفیعی‌جم، هادی کاظمی و بهنوش بختیاری از جمله بازیگران این سریال بودند. مهران مدیری در نقش شیرفرهاد و سیامک انصاری در نقش کیانوش، بازی‌های درخشانی از خود به یادگار گذاشتند.
شخصیت خیالی «خرزوخان»، دعواهای برره‌ای و لهجه بازیگران این سریال تا مدت‌ها در طنزهای کوچه و بازار مردم استفاده می شد.
«قهوه تلخ»ی که به کام مخاطبان شیرین شد
مهران مدیری پس از تجربه سریال‌های مناسبتی «مرد هزار چهره و دو هزار چهره» در نوروز، شهریور 89 سریال «قهوه تلخ» را این بار برای شبکه نمایش خانگی کارگردانی کرد اما به دلیل محبوبیت مدیری در بین مخاطبان و جنس طنزی که تولید می‌کرد، این سریال نیز مورد استقبال بسیاری از مردم قرار گرفت و به‌خوبی دیده شد. همکاری خشایار الوند و امیرمهدی ژوله
در نگارش این سریال و بازی درخشان گروه بازیگران قهوه تلخ، مانند محمدرضا هدایتی در نقش قبله عالم، سیامک انصاری (مستشار)، مهران مدیری (بلوتوس کبیر)،
سحر جعفری‌جوزانی (نازخاتون)، الیکا عبدالرزاقی (فخرالتاج)، جواد عزتی در نقش
بابا اتی و بسیاری دیگر از طنازان سینما و تلویزیون همه دست به دست هم دادند تا
سریالی ماندگار تولید کنند.
«پلاک 13» و شروعی دوباره برای سریال‌های 90 شبی
دهه 90 در تلویزیون بدون سریال‌های طنز 90 شبی گذشت تا دوباره مدیران سیما تصمیم گرفتند
با تولید مجموعه طنز پلاک 13 در سال 1400، شروعی دوباره را برای تولید این سریال‌ها رقم زنند. این سریال به‌رغم پخش در ساعت 20 از شبکه 3 سیما که ساعت غیررسمی سریال این شبکه است، توانست آرام آرام مخاطبان خود را به دست آورد و با نقد و کنایه‌های طنز خود به مسائل روز فرهنگی - اجتماعی
گلیم خود را از آب درآورد. پلاک 13 به کارگردانی آرش معیریان و با بازی محمود جعفری، علی صادقی، نگار عابدی، سیاوش مفیدی، حسین رفیعی، مهران ضیغمی، اردلان شجاع‌کاوه، امیرحسین صدیق و گروهی دیگر از بازیگران توانست به یکی از سریال‌های به نسبت موفق این روزهای تلویزیون
تبدیل شود.
مهران غفوریان با ساخت سریال «زیر آسمان شهر» به اوج محبوبیت خود رسید؛ سریالی که رضا عطاران نویسندگی آن را برعهده داشت و جمعی از بازیگران طناز آن روز مانند حمید لولایی، یوسف تیموری، نصرا... رادش و خود مهران غفوریان نقش‌های اصلی این سریال را برعهده داشتند. شاید نقش «خشایار» با بازی حمید لولایی در این سریال هیچ‌گاه از ذهن مخاطبان تلویزیون فراموش نشود، به‌طوری که تکیه‌کلام معروف «نه... غلام؟!» خشایار تا مدت‌ها بر سر زبان‌ها می چرخید.
یکی از نقاط قوت این سریال تیم نویسندگی آن بود؛ رضا عطاران به عنوان سرپرست نویسندگان در کنار خود سروش صحتی را داشت که در ابتدای راه بود و آنها با انرژی و خلاقیت خود توانستند اثری ماندگار برای تلویزیون خلق کنند و با جدا شدن این تیم نویسندگی، عملا فصل‌های دوم و سوم زیر آسمان شهربه گفته بسیاری، به محبوبیت فصل اول خود نرسید.
پاورچین؛ پیش درآمدی برای «برره»
سال 81 بود که دوباره مهران مدیری با تیم جدید خود این بار «پاورچین» را در قالب سریالی 90 قسمتی برای شبکه 5 سیما روی آنتن برد. یک کمدی موقعیت با بازی جواد رضویان، شقایق دهقان، سحر ولدبیگی، سحر زکریا، محمدرضا هدایتی در نقش طغرل و سرایدار خانه و خود مهران مدیری در نقش فرهاد که از روستایی به نام «برره» در ناکجاآباد به تهران آمده بود تا زندگی جدیدی را شروع کند.
با وجود این‌که این سریال از شبکه 5 سیما و در ساعت 19 برای اولین بار پخش شد، توانست با کسب رضایت مخاطبان، کم‌کم به یکی از سریال‌های پرمخاطب تلویزیون تبدیل شود.
دیجیتالم کجا بود...
سریال طنز «بدون شرح» مهدی مظلومی یکی دیگر از سریال های 90 شبی ماندگار تلویزیون بود که در سال 81 و پس از زیر آسمان شهر روی آنتن شبکه سه سیما رفت. سریالی با بازی هنرمندانه زنده‌یاد فتحعلی اویسی در نقش آقای کاووسی که مدیر نشریه شهر قشنگی بود که خاطرات خوشی را برای تماشاگران تلویزیون به یادگار گذاشت. امیر جعفری، رضا شفیعی‌جم، لیلی رشیدی، مریم سعادت، بیژن بنفشه‌خواه، محمود بصیری و امیر نوری از دیگر بازیگران این سریال بودند که با نویسندگی برادران قاسم‌خانی، خشایار الوند، حمید برزگر و ریما رامین‌فر یکی دیگر از سریال‌های طنز این جعبه جادویی را خلق کردند. نکته جالب این سریال حضور فتحعلی اویسی به عنوان بازیگر کمدی این مجموعه بود؛ بازیگری که سال‌ها مخاطبان نقش‌های جدی و منفی او را در قاب تلویزیون و سینما دیده بودند. زنده‌یاد اویسی آن‌قدر با مهارت و هوشمندی، این نقش را مال خود کرد که تا سال‌ها بعد از پخش سریال، مردم کوچه و بازار ایشان را آقای کاووسی صدا می‌زدند.
«باغچه مینو» و یک اویسی دیگر
پس از موفقیت سریال بدون شرح با کاراکتر آقای کاووسی، رضا صفدری تصمیم گرفت تا سریالی طنز به نام «باغچه مینو» با محوریت شخصیت فتحعلی اویسی در نقش منوچهر مینو را جلوی آنتن شبکه سه ببرد. سریالی با بازی بیژن بنفشه‌خواه، رضا و زهرا داوودنژاد، سید جواد رضویان و گروهی از بازیگران طنز سیما که علی‌رغم تلاش بسیار، نتوانست آنچنان رضایت مخاطبان را به دست آورد.
باغچه مینو داستان یک باغ بزرگ موروثی را روایت می‌کرد که مراسم‌های مختلفی چون عزا و عروسی در آن برگزار می‌شد و این مراسم‌های گاه و بیگاه و متضاد، ماجراهای کمیک و جالبی را به‌وجود می‌آورد.
«نقطه چین» به نام «بامشاد» گره خورد
مهران مدیری پس از موفقیت پاورچین این بار با تیم هنری خود، سریال «نقطه چین» را در دی‌ماه 82 به کنداکتور شبکه 3 سیما رساند. سریالی به تهیه‌کنندگی برادران آقاگلیان که بیش از همه بازیگران این سریال، رضا شفیعی‌جم با نقش «بامشاد» در آن به‌خوبی درخشید و در ذهن تماشاگران تلویزیون جاودانه ماند و ترانه «بی‌وفایی...» او نقل بسیاری از مردم شد.
سعید پیردوست، سیامک انصاری، سحر ولدبیگی، سحر جعفری‌جوزانی، محمدرضا هدایتی و ساعد هدایتی از دیگر بازیگران این مجموعه دوست‌داشتنی بودند. ماجرای این سریال در
یک آپارتمان چند طبقه می‌گذشت. مهران مدیری در نقش اردلان با رضا شفیعی‌جم در نقش بامشاد باجناق بودند و داستان این سریال در موقعیت‌های طنز پیش می‌رفت.
منوچهر نوذری دوست‌داشتنی در کوچه‌باغ اقاقیا
رضا عطاران پس از تجربه کارگردانی مجموعه‌های طنز «سیب خنده، مجید دلبندم و قطار ابدی» در دهه 70، در سال 82 سریال 90 شبی و طنز «کوچه اقاقیا» را برای شبکه پنج سیما به روی آنتن برد. سریالی با بازی به‌یادماندنی مرحوم استاد منوچهر نوذری که در یک خانه‌باغ داستان آن روایت می شد؛ سریال درباره نصرت‌خان تهرانی (با بازی منوچهر نوذری) است که در خانه قدیمی خود زندگی می‌کند. همسر او گل‌نساء (کتایون امیرابراهیمی) چند سال پیش فوت کرده اما مدتی است که شب‌ها به خواب او می‌آید و درباره مسائل مختلف با او صحبت می‌کند. گاهی اوقات به نصرت‌خان نوید می‌دهد که به‌زودی باید بار سفر را بسته و به او بپیوندد. این رویاها باعث نگران شدن فرزندان او نسبت به تندرستی پدر و دور هم جمع شدن ایشان در خانه پدری می‌شود. حضور آنها در کنار هم، ماجراهای طنزی را رقم می‌زند که کلیت این مجموعه را تشکیل می‌دهد.
مدیری با «شب های برره» در قاب تلویزیون ماندگار شد
مهران مدیری مهرماه 84 با همان تیم همیشگی خود و با کوله‌باری از تجربه ساخت سریال‌های طنز، این بار دست به شاهکاری زد و «شب‌های برره» را به آنتن رساند. سریالی که هرچند با حاشیه‌هایی در زمان پخش خود مواجه شد و به انتها نرسید، اما توانست به یکی از سریال‌های ماندگار تلویزین تبدیل شود.
داستان در زمان رضاشاه رخ می‌دهد و مصیبت‌های کیانوش در روستای خیالی برره را به تصویر می‌کشد. سیامک انصاری، شقایق دهقان، سعید پیردوست، محمد شیری، فلامک جنیدی، محمدرضا هدایتی، رضا شفیعی‌جم، هادی کاظمی و بهنوش بختیاری از جمله بازیگران این سریال بودند. مهران مدیری در نقش شیرفرهاد و سیامک انصاری در نقش کیانوش، بازی‌های درخشانی از خود به یادگار گذاشتند.
شخصیت خیالی «خرزوخان»، دعواهای برره‌ای و لهجه بازیگران این سریال تا مدت‌ها در طنزهای کوچه و بازار مردم استفاده می شد.
«قهوه تلخ»ی که به کام مخاطبان شیرین شد
مهران مدیری پس از تجربه سریال‌های مناسبتی «مرد هزار چهره و دو هزار چهره» در نوروز، شهریور 89 سریال «قهوه تلخ» را این بار برای شبکه نمایش خانگی کارگردانی کرد اما به دلیل محبوبیت مدیری در بین مخاطبان و جنس طنزی که تولید می‌کرد، این سریال نیز مورد استقبال بسیاری از مردم قرار گرفت و به‌خوبی دیده شد. همکاری خشایار الوند و امیرمهدی ژوله
در نگارش این سریال و بازی درخشان گروه بازیگران قهوه تلخ، مانند محمدرضا هدایتی در نقش قبله عالم، سیامک انصاری (مستشار)، مهران مدیری (بلوتوس کبیر)،
سحر جعفری‌جوزانی (نازخاتون)، الیکا عبدالرزاقی (فخرالتاج)، جواد عزتی در نقش
بابا اتی و بسیاری دیگر از طنازان سینما و تلویزیون همه دست به دست هم دادند تا
سریالی ماندگار تولید کنند.
«پلاک 13» و شروعی دوباره برای سریال‌های 90 شبی
دهه 90 در تلویزیون بدون سریال‌های طنز 90 شبی گذشت تا دوباره مدیران سیما تصمیم گرفتند
با تولید مجموعه طنز پلاک 13 در سال 1400، شروعی دوباره را برای تولید این سریال‌ها رقم زنند. این سریال به‌رغم پخش در ساعت 20 از شبکه 3 سیما که ساعت غیررسمی سریال این شبکه است، توانست آرام آرام مخاطبان خود را به دست آورد و با نقد و کنایه‌های طنز خود به مسائل روز فرهنگی - اجتماعی
گلیم خود را از آب درآورد. پلاک 13 به کارگردانی آرش معیریان و با بازی محمود جعفری، علی صادقی، نگار عابدی، سیاوش مفیدی، حسین رفیعی، مهران ضیغمی، اردلان شجاع‌کاوه، امیرحسین صدیق و گروهی دیگر از بازیگران توانست به یکی از سریال‌های به نسبت موفق این روزهای تلویزیون
تبدیل شود.
