چین، گوی سبقت را از آمریکا ربود
اقتصاد فناوری چین، جلوتر از آمریکا
گرچه سال‌های گذشته به صورت پیوسته آمریکا در حوزه فناوری و علوم مرتبط با فناوری در جهان حرف اول را می‌زد اما این روزها شرایط تغییر کرده و چین به یکی از رقبای اصلی آمریکا در این زمینه بدل شده است. نتایج پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهد چین در دهه آینده در حوزه فناوری‌های بنیادین مانند علوم کوانتومی، هوش مصنوعی، 5G، فناوری‌های زیستی، تولید نیمه‌رساناها و انرژی سبز از آمریکا پیشی خواهد گرفت. همین موضوع باعث نگرانی سران کشور آمریکا شده است و آنها در تلاشند بتوانند با تدابیر مناسب، همپا با چین پیشرفت کنند.
چین یا آمریکا، کدام‌یک رهبر فناوری‌های بنیادین هستند؟
رقابت چین و آمریکا در سال‌های اخیر بیشتر از قبل شده است. گرچه آمریکا هنوز در زمینه‌هایی مانند هوانوردی، پزشکی یا فناوری نانو حرف اول را در جهان می‌زند اما در فناوری‌های بنیادین و نو این کشور چین است که توانسته گوی سبقت را از آمریکا برباید. گزارش‌ها نشان می‌دهد در سال‌های اخیر، چین در برخی زمینه‌ها پیشرفت‌های خارق‌العاده‌ای داشته است. شاید مهم‌ترین آنها هوش مصنوعی، 5G و استفاده از ربات‌های صنعتی برای مصارف مختلف از جمله پزشکی از راه دور باشد. همچنین چین در مواردی مثل استفاده از هوش مصنوعی در شهر هوشمند بسیار خوش درخشیده است. کارشناسان آمریکایی با دیدن این گزارش‌ها و نتایج آنها به رهبران آمریکا هشدار داده‌اند که باید به فکر رقیب جدید باشند.
چین در هوش مصنوعی پیشتاز است
براساس پیش‌بینی‌های شرکت‌های تحقیقاتی پژوهشی بزرگ دنیا، هوش مصنوعی یکی از مهم‌ترین صنایعی است که در دهه آینده می‌تواند روی اقتصاد جهان تاثیرگذار باشد. کشورهای پیشرفته جهان به دنبال افزایش توانمندی خود در این زمینه هستند. چین نیز از این قاعده مستثنا نیست و در تلاش است بتواند بهترین استفاده را از این فرصت کند. در گزارش سال 2021 کمیسیون امنیت ملی آمریکا در مورد هوش مصنوعی هشدار داده شده که چین آمادگی دارد تا سال 2030 از ایالات متحده به عنوان رهبر جهانی فعلی هوش مصنوعی پیشی بگیرد. موضوع جذاب دیگری که این گزارش به آن پرداخته است، موضوع محققان و فارغ‌التحصیلان رشته‌های مرتبط با هوش مصنوعی در آمریکا و چین است.
نتایج آمارها نشان می‌دهد چین نسبت دو برابری را در مقابل آمریکا دارد و این گزارش پیش‌بینی کرده است تا سال 2025 یعنی پنج سال زودتر از چشم‌انداز 2030 چین بتواند جای آمریکا را در جهان به عنوان رهبر هوش مصنوعی بگیرد. گزارش دیگری از دانشگاه هاروارد نشان می‌دهد در حال حاضر چین در برخی زیرشاخه‌های هوش مصنوعی مانند تشخیص چهره، تشخیص صدا و فین‌تک بسیار جلوتر از آمریکا در حرکت است و در صدر کشورهای جهان قرار دارد. شرایط فعلی باعث شده برخی سیاست‌های مهاجرپذیری آمریکا تحت تاثیر قرار گیرد. این روزها افراد مستعد در حوزه هوش مصنوعی با مشکلات کمتر و سختگیری‌های کمتری مواجه هستند و راحت‌تر می‌توانند به کشور آمریکا مهاجرت کنند. دلیل هم واضح است؛ باید از هر فرصتی برای تقویت قوای فنی و انسانی در حوزه هوش مصنوعی استفاده کنند تا بتوانند همچنان در دور رقابت با چین باقی بمانند.
چین جلوتر از آمریکا در تولید تراشه
بر کسی پوشیده نیست که آمریکا سال‌هاست در تولید تراشه‌ها پیشتاز بوده است. گزارشی از هاروارد نشان می‌دهد آمریکا 50سال جایگاه ثابتی در تولید تراشه‌ها و نیمه‌هادی‌ها داشته است اما این روزها این جایگاه هم متزلزل شده است. این گزارش بیان می‌کند چین به‌زودی در دو عرصه مهم ساخت نیمه‌هادی‌ها و طراحی تراشه‌ها (چیپ‌ها) پیشتاز خواهد شد. جالب است بدانید چین در سال 1990 تنها یک درصد از تولید تراشه‌ها را در اختیار داشت؛ آماری که امروز تبدیل به 15درصد شده و چین را در این زمینه پیشتاز کرده است. جالب‌تر این‌که آمریکا سال 1990 چیزی حدود 37درصد تولید تراشه‌ها را در اختیار داشت که امروز این عدد به 12درصد کاهش یافته است.
در همین زمینه چین در تلاش است تولید ربات‌های خود را افزایش دهد و آمریکا نیز قانونی را در سنا تصویب کرده که اجازه سرمایه‌گذاری 250میلیارد دلاری در علم و فناوری را در پنج سال آینده می‌دهد. البته در حال حاضر این قانون در مجلس آمریکا متوقف شده است ولی بسیاری از کارشناسان به دنبال اجرایی‌شدن این قانون هستند، چرا که احساس می‌کنند عدم تصویب این قانون می‌تواند آمریکا را از دور رقابت خارج کند.
چین و تکنولوژی 5G
امروزه اینترنت به یک زیرساخت حیاتی برای کشورها تبدیل شده است. بسیاری از فرآیندهای مردمی و حکومتی بدون وجود اینترنت قابل انجام نیست. همین مسأله باعث شده بسیاری از کشورها به دنبال تقویت زیرساخت‌های اینترنتی خود باشند. تکنولوژی‌های جدیدی مانند اینترنت اشیا و بلاکچین نیز بدون حضور و وجود اینترنت‌های پرسرعت مانند 5G عملا قابل استفاده نیستند. چین در این زمینه پیشقدم بوده و سال 2013 سندی را با چشم‌انداز 2025 تنظیم کرده است. در این سند چین باید سال 2025 تبدیل به قدرت اول در 10زمینه فناوری باشد. یکی از این موارد، اینترنت نسل پنج است. گزارش منتشر شده از سوی هاروارد نشان می‌دهد سال گذشته میلادی چین چیزی حدود نیمی از کامپیوترها و تلفن‌های‌همراه جهان را تولید کرده، در حالی که این رقم برای ایالت متحده تنها 6درصد بوده است.
آمریکا در اینترنت نسل چهارم توانست در حوزه‌های اقتصادی و نظامی پیشرفت‌های چشمگیری داشته باشد. این مسأله باعث شد چین نیز در تلاش برای به‌دست آوردن قدرت نظامی و اقتصادی در اینترنت نسل پنجم باشد. چین در حال حاضر 950هزار ایستگاه آنتن اینترنت نسل پنجم را در اختیار دارد. درحالی که آمریکا تنها 100هزار عدد از این ایستگاه‌ها را در اختیار دارد. در چین چیزی حدود 150میلیون کاربر با سرعت متوسط 60 مگابیت بر ثانیه به اینترنت نسل پنجم دسترسی دارند ولی شرکت‌های آمریکایی بیشتر به تبلیغات خدمات اینترنت نسل پنجم خود می‌پردازند و در عمل کمتر آمریکایی می‌تواند از اینترنت نسل پنجم به‌راحتی استفاده کند. همین مسأله باعث شده چین بتواند در رقابت اینترنت نسل پنجم با فاصله از آمریکا جلو بزند.
جمع‌بندی
دهه آینده، دهه رقابت بر سر فناوری‌های نوآورانه و بنیادین است. چین با تمرکز روی دانش و فعالیت‌های دانش‌بنیان توانسته مقابل آمریکا قد علم کند. چین امروز در بسیاری از موارد پابه‌پای آمریکا در حرکت است و برخی از موارد نوآورانه و فناوری‌های بنیادین توانسته با فاصله از آمریکا جلوتر باشد. به نظر می‌رسد تمرکز روی سرمایه‌گذاری‌های هدفمند در کسب‌وکارهای دانش‌بنیان و قدم برداشتن در حوزه دانش و ارزش‌نهادن به یادگیری علوم بنیادین و نوآورانه، چین را به یکی از قدرت‌های بزرگ جهان تبدیل کرده است. به‌لطف سیاستگذاری‌های درست و در صورت پیاده‌سازی منطقی و درست این سیاستگذاری‌ها، کشور ما نیز می‌تواند در حوزه دانش‌بنیانی و علوم بنیادی حرفی برای گفتن در جهان داشته باشد. همین چند سال پیش بود که با برنامه‌ریزی درست و تزریق بودجه‌های منطقی در بستر سیستم‌های دانش‌بنیان حوزه نانو، ایران توانست پیشرفت‌های چشمگیری را شاهد باشد. بدیهی است اگر مسیر درست سرمایه‌گذاری روی شرکت‌های دانش‌بنیان واقعی شکل بگیرد دسترسی به سکوهای بالای علم و فناوری برای فرزندان ایران‌زمین کار پیچیده و سختی نخواهد بود.
محسن سمسارپور - پژوهشگر حوزه فناوری و اطلاعات
رقابت چین و آمریکا در سال‌های اخیر بیشتر از قبل شده است. گرچه آمریکا هنوز در زمینه‌هایی مانند هوانوردی، پزشکی یا فناوری نانو حرف اول را در جهان می‌زند اما در فناوری‌های بنیادین و نو این کشور چین است که توانسته گوی سبقت را از آمریکا برباید. گزارش‌ها نشان می‌دهد در سال‌های اخیر، چین در برخی زمینه‌ها پیشرفت‌های خارق‌العاده‌ای داشته است. شاید مهم‌ترین آنها هوش مصنوعی، 5G و استفاده از ربات‌های صنعتی برای مصارف مختلف از جمله پزشکی از راه دور باشد. همچنین چین در مواردی مثل استفاده از هوش مصنوعی در شهر هوشمند بسیار خوش درخشیده است. کارشناسان آمریکایی با دیدن این گزارش‌ها و نتایج آنها به رهبران آمریکا هشدار داده‌اند که باید به فکر رقیب جدید باشند.
چین در هوش مصنوعی پیشتاز است
براساس پیش‌بینی‌های شرکت‌های تحقیقاتی پژوهشی بزرگ دنیا، هوش مصنوعی یکی از مهم‌ترین صنایعی است که در دهه آینده می‌تواند روی اقتصاد جهان تاثیرگذار باشد. کشورهای پیشرفته جهان به دنبال افزایش توانمندی خود در این زمینه هستند. چین نیز از این قاعده مستثنا نیست و در تلاش است بتواند بهترین استفاده را از این فرصت کند. در گزارش سال 2021 کمیسیون امنیت ملی آمریکا در مورد هوش مصنوعی هشدار داده شده که چین آمادگی دارد تا سال 2030 از ایالات متحده به عنوان رهبر جهانی فعلی هوش مصنوعی پیشی بگیرد. موضوع جذاب دیگری که این گزارش به آن پرداخته است، موضوع محققان و فارغ‌التحصیلان رشته‌های مرتبط با هوش مصنوعی در آمریکا و چین است.
نتایج آمارها نشان می‌دهد چین نسبت دو برابری را در مقابل آمریکا دارد و این گزارش پیش‌بینی کرده است تا سال 2025 یعنی پنج سال زودتر از چشم‌انداز 2030 چین بتواند جای آمریکا را در جهان به عنوان رهبر هوش مصنوعی بگیرد. گزارش دیگری از دانشگاه هاروارد نشان می‌دهد در حال حاضر چین در برخی زیرشاخه‌های هوش مصنوعی مانند تشخیص چهره، تشخیص صدا و فین‌تک بسیار جلوتر از آمریکا در حرکت است و در صدر کشورهای جهان قرار دارد. شرایط فعلی باعث شده برخی سیاست‌های مهاجرپذیری آمریکا تحت تاثیر قرار گیرد. این روزها افراد مستعد در حوزه هوش مصنوعی با مشکلات کمتر و سختگیری‌های کمتری مواجه هستند و راحت‌تر می‌توانند به کشور آمریکا مهاجرت کنند. دلیل هم واضح است؛ باید از هر فرصتی برای تقویت قوای فنی و انسانی در حوزه هوش مصنوعی استفاده کنند تا بتوانند همچنان در دور رقابت با چین باقی بمانند.
چین جلوتر از آمریکا در تولید تراشه
بر کسی پوشیده نیست که آمریکا سال‌هاست در تولید تراشه‌ها پیشتاز بوده است. گزارشی از هاروارد نشان می‌دهد آمریکا 50سال جایگاه ثابتی در تولید تراشه‌ها و نیمه‌هادی‌ها داشته است اما این روزها این جایگاه هم متزلزل شده است. این گزارش بیان می‌کند چین به‌زودی در دو عرصه مهم ساخت نیمه‌هادی‌ها و طراحی تراشه‌ها (چیپ‌ها) پیشتاز خواهد شد. جالب است بدانید چین در سال 1990 تنها یک درصد از تولید تراشه‌ها را در اختیار داشت؛ آماری که امروز تبدیل به 15درصد شده و چین را در این زمینه پیشتاز کرده است. جالب‌تر این‌که آمریکا سال 1990 چیزی حدود 37درصد تولید تراشه‌ها را در اختیار داشت که امروز این عدد به 12درصد کاهش یافته است.
در همین زمینه چین در تلاش است تولید ربات‌های خود را افزایش دهد و آمریکا نیز قانونی را در سنا تصویب کرده که اجازه سرمایه‌گذاری 250میلیارد دلاری در علم و فناوری را در پنج سال آینده می‌دهد. البته در حال حاضر این قانون در مجلس آمریکا متوقف شده است ولی بسیاری از کارشناسان به دنبال اجرایی‌شدن این قانون هستند، چرا که احساس می‌کنند عدم تصویب این قانون می‌تواند آمریکا را از دور رقابت خارج کند.
چین و تکنولوژی 5G
امروزه اینترنت به یک زیرساخت حیاتی برای کشورها تبدیل شده است. بسیاری از فرآیندهای مردمی و حکومتی بدون وجود اینترنت قابل انجام نیست. همین مسأله باعث شده بسیاری از کشورها به دنبال تقویت زیرساخت‌های اینترنتی خود باشند. تکنولوژی‌های جدیدی مانند اینترنت اشیا و بلاکچین نیز بدون حضور و وجود اینترنت‌های پرسرعت مانند 5G عملا قابل استفاده نیستند. چین در این زمینه پیشقدم بوده و سال 2013 سندی را با چشم‌انداز 2025 تنظیم کرده است. در این سند چین باید سال 2025 تبدیل به قدرت اول در 10زمینه فناوری باشد. یکی از این موارد، اینترنت نسل پنج است. گزارش منتشر شده از سوی هاروارد نشان می‌دهد سال گذشته میلادی چین چیزی حدود نیمی از کامپیوترها و تلفن‌های‌همراه جهان را تولید کرده، در حالی که این رقم برای ایالت متحده تنها 6درصد بوده است.
آمریکا در اینترنت نسل چهارم توانست در حوزه‌های اقتصادی و نظامی پیشرفت‌های چشمگیری داشته باشد. این مسأله باعث شد چین نیز در تلاش برای به‌دست آوردن قدرت نظامی و اقتصادی در اینترنت نسل پنجم باشد. چین در حال حاضر 950هزار ایستگاه آنتن اینترنت نسل پنجم را در اختیار دارد. درحالی که آمریکا تنها 100هزار عدد از این ایستگاه‌ها را در اختیار دارد. در چین چیزی حدود 150میلیون کاربر با سرعت متوسط 60 مگابیت بر ثانیه به اینترنت نسل پنجم دسترسی دارند ولی شرکت‌های آمریکایی بیشتر به تبلیغات خدمات اینترنت نسل پنجم خود می‌پردازند و در عمل کمتر آمریکایی می‌تواند از اینترنت نسل پنجم به‌راحتی استفاده کند. همین مسأله باعث شده چین بتواند در رقابت اینترنت نسل پنجم با فاصله از آمریکا جلو بزند.
جمع‌بندی
دهه آینده، دهه رقابت بر سر فناوری‌های نوآورانه و بنیادین است. چین با تمرکز روی دانش و فعالیت‌های دانش‌بنیان توانسته مقابل آمریکا قد علم کند. چین امروز در بسیاری از موارد پابه‌پای آمریکا در حرکت است و برخی از موارد نوآورانه و فناوری‌های بنیادین توانسته با فاصله از آمریکا جلوتر باشد. به نظر می‌رسد تمرکز روی سرمایه‌گذاری‌های هدفمند در کسب‌وکارهای دانش‌بنیان و قدم برداشتن در حوزه دانش و ارزش‌نهادن به یادگیری علوم بنیادین و نوآورانه، چین را به یکی از قدرت‌های بزرگ جهان تبدیل کرده است. به‌لطف سیاستگذاری‌های درست و در صورت پیاده‌سازی منطقی و درست این سیاستگذاری‌ها، کشور ما نیز می‌تواند در حوزه دانش‌بنیانی و علوم بنیادی حرفی برای گفتن در جهان داشته باشد. همین چند سال پیش بود که با برنامه‌ریزی درست و تزریق بودجه‌های منطقی در بستر سیستم‌های دانش‌بنیان حوزه نانو، ایران توانست پیشرفت‌های چشمگیری را شاهد باشد. بدیهی است اگر مسیر درست سرمایه‌گذاری روی شرکت‌های دانش‌بنیان واقعی شکل بگیرد دسترسی به سکوهای بالای علم و فناوری برای فرزندان ایران‌زمین کار پیچیده و سختی نخواهد بود.
محسن سمسارپور - پژوهشگر حوزه فناوری و اطلاعات
