نگاهی به قطب نمای اقصاد دیجیتال جهان
خیز زندگی دیجیتال با کرونا
تا همین چند ماه پیش، کرونا همه را قرنطینه کرده بود و خانه‌نشینی، شرایط زندگی جدید را بر مبنای زندگی دیجیتال پدید آورد. بسیاری از جنبه‌های زندگی، حالا پاسخ مشکلات خود را از فضای آنلاین طلب می‌کرد. از ویزیت پزشک تا کوچک‌ترین خریدها و حتی درس خواندن. کسب و کارهای دیجیتال حالا که فرصتی بی‌نظیر پیدا کرده بودند به سرعت رشد کردند و با سرمایه‌گذاری‌های بیشتر و توسعه خدمات، بزرگ‌تر از قبل شدند. قطب نمای اقتصاد دیجیتال یکی از مهم‌ترین سندهای سالانه برای بررسی ابعاد رشد و توسعه استارت‌آپ‌ها و فضای آنلاین است که به‌تازگی نیز نسخه‌ای از آن منتشر شده است. تاثیر پویایی‌های دیجیتال بر کارکرد اقتصاد، رشد بی‌پایان تجارت الکترونیک، بازآفرینی همه چیز به کمک فین‌تک و درنهایت کلان‌روندهای جهانی موثر، چهار محور اصلی این گزارش هستند که به عنوان شاخص‌های دنیای دیجیتال، مبنای سنجش قرار می‌گیرند.
دسترسی به اینترنت
این گزارش نشان می‌دهد مردم در دنیا به طور میانگین بیش از یک نقطه دسترسی به اینترنت دارند و بیشتر این نقاط دسترسی از نوع موبایل است. برای مثال در آسیا به ازای هر ۱۰۰نفر ۱۰۶ارتباط ثابت و موبایل وجود دارد و در کل جهان نیز این عدد ۱۰۷نقطه است. در عین حال، کرونا در مقطعی توانست فروش موبایل در سطح جهان را با اخلال روبه‌رو کند اما این اخلال به‌سرعت برطرف شد. با این حال، اشباع بازار در بسیاری از مناطق جهان باعث شد نرخ رشد چندانی نداشته باشد. اوضاع دسترسی به اینترنت البته در آفریقا چندان حال خوشی ندارد، چرا که همچنان بیش از ۶۰درصد سهم اینترنت این قاره با سرعت کمتر از ۱۰مگابیت بر ثانیه است. این در حالی است که عدد فوق در مورد کل جهان تنها ۸درصد است. تعداد کاربران اینترنت هم همچنان رو به رشد خواهد بود و تا سال ۲۰۳۰ تقریبا از هر چهار نفر در سطح دنیا سه نفر اینترنت خواهند داشت. بیشترین تعداد کاربران جدید اینترنت هم از آن کشور هند خواهد بود.
خرج بیشتر برای اینترنت
تعداد بیشتر کاربران اینترنت، هزینه برای زندگی دیجیتال را هم افزایش خواهد داد. بین سال‌های ۲۰۲۱تا ۲۰۳۰کاربران جدید اینترنت، سالانه حدود ۴۰۰میلیون دلار برای فعالیت‌های آنلاین خرج خواهند کرد. این میزان خرج به طور فزاینده‌ای روی تمامی خدمات دیجیتال صرف خواهد شد.
سرعت گرفتن به کارگیری خدمات دیجیتال
به‌کارگیری فناوری‌های دیجیتال در صنایع مختلف، رشد زیادی داشته، برای مثال صنایع تاسیساتی با رشد ۴۶درصدی مواجه بودند. بیمه و بخش دولتی هم همین حدود رشد را تجربه کرده‌اند و مردم هم در پاسخ به این که چرا خدمات آنلاین را ترجیح می‌دهند، کرونا و مشکلات مرتبط با آن و نیز میزان دسترسی و راحتی بیشتر را به عنوان دلایل این کار عنوان کرده‌اند. کاربران تجارت الکترونیک که سال ۲۰۲۱ حدود 3.8میلیارد بوده است در سال ۲۰۲۵ به 4.9میلیاردخواهد رسید.
شبکه‌های اجتماعی در مدار رشد
میزان نفوذ شبکه‌های اجتماعی افزایش یافته است اما میزان استفاده روزانه در سطح ثابتی مانده است. تعداد کاربران شبکه‌های اجتماعی که در سال ۲۰۱۹ در سطح جهان 3.7میلیارد بوده است در سال ۲۰۲۲ به حدود 4.5میلیارد نفر رسیده است. با این حال میانگین زمان صرف شده هر نفر در طول روز حدود ۱۴۰دقیقه باقی مانده است. مدت زمان صرف شده روزانه در انواع رسانه هم نشان می‌دهد اینترنت توانسته تلویزیون و موسیقی را پشت سر بگذارد. در عین حال، در سهم ترافیک مصرفی موبایل شبکه‌های اجتماعی در رده دوم قرار دارد و اولین متعلق است به استریم ویدئو که سهم به‌شدت زیادی دارد.
سرویس‌های ویدئویی
در بین سرویس‌های ویدئویی، یوتیوب بیشترین سهم جهانی از ترافیک را داراست و پس از آن فیسبوک و تیک‌تاک قرار دارد. تعطیلی مدارس و صرف زمان بیشتر در خانه باعث شد بازی‌ها نیز رشد زیادی کنند. به‌رغم کاهش تعداد کاربران برخی سرویس‌ها و سرمایه‌گذاری‌های سنگین روی تولید محتوا، حاشیه سود ناخالص شرکت‌هایی مانند نتفلیکس و اسپاتیفای همچنان رشد داشته‌اند.
خیز بلند شرکت‌ها
در سال‌های اخیر، شرکت‌های بزرگ فناوری، رشدی فراتر از استانداردهای معمول را تجربه کردند. در دو دهه گذشته همبستگی میان فناوری، نوآوری و ارزش شرکت بیش از پیش تقویت شده است. ۳۲درصد از ۵۰شرکت برتر در بخش فناوری فعالیت می‌کنند و ۳۲درصد هم در بخش خدمات و کالای مصرفی. سلامت و درمان هم ۲۰درصد از این ۵۰شرکت برتر را تشکیل می‌دهند. در سال ۲۰۲۰، شرکت‌های بزرگ فناوری تقریبا دوتریلیون دلار درآمد ایجاد کرده‌اند. غول‌های فناوری به‌واسطه فروش‌های رکوردشکن و سرسام‌آور متاثر از کرونا به‌صورت لحظه‌ای کسب ثروت می‌کنند و میان این شرکت‌ها، علی بابا و تسلا بیشترین میزان رشد درآمد را تجربه کرده‌اند.
تعداد کاربران فعال
تعداد کاربران فعال برخی شرکت‌های فناوری به اندازه‌ای زیاد است که می‌توان آن را با جمعیت قاره‌ها مقایسه کرد. برای مثال جمعیت استفاده‌کننده از اندروید حدود 3.2میلیارد نفر است و در نرم‌افزارها، وی‌چت نیز جمعیتی 1.2میلیاردی دارد. اندازه‌گیری حجم داده‌های تولید و جمع‌آوری شده توسط غول‌های فناوری روزبه‌روز غیرممکن‌تر می‌شود.
فیسبوک روزانه چهار پتابایت داده تولید می‌کند. تمام این داده‌ها در جایی با عنوان کندو ذخیره شده که در حال حاضر چیزی حدود ۳۰۰ پتابایت داده در آن نگهداری می‌شود. 2.5میلیارد کاربر واتس‌آپ روزانه بالغ بر ۶۵ میلیارد پیام به یکدیگر ارسال می‌کنند. در هر ثانیه، بیش از ۴۰هزار عبارت در گوگل جست‌وجو می‌شود که در روز این میزان به بیش از 3.5میلیارد و در سال به 1.2تریلیون می‌رسد. داده از این نظر مهم است که میزان داده هدف و پروفایل انبارش شده وسیع، امروزه سبب ایجاد مانعی سهمگین برای ورود بسیاری از بازیگران کلیدی فناوری شده است. در عین حال همین مساله باعث نگرانی‌های امنیتی زیادی هم شده است.
رشد شرکت‌های خدمات ابری
افزایش تقاضا باعث شده است همگان به دنبال ذخیره و پردازش حجم بیشتری از داده‌ها باشند. هدف رایانش مرزی کاهش دادن زمان ارسال با گسترش نقاط مرزی کوچک‌تر در نزدیکی کاربران از طریق دستگاه‌های محلی است. با استفاده از رایانش مرزی، حجم عظیمی از داده برای پردازش نیاز به حرکت به سمت فضای ابری یا مراکز داده نخواهد داشت. از این رو، درآمد جهانی ارائه‌کنندگان خدمات ابری تا سال ۲۰۲۵ به میزان ۶۸۰ میلیارد دلار خواهد رسید. این خدمات دوگانه و چندگانه ابری می‌تواند به معنای انعطاف‌پذیری و مقیاس‌پذیری بیشتر شرکت‌ها باشد.
قیمت سهم‌ها در بالاترین سطح
به‌تازگی صحبت‌های زیادی در مورد یک حباب به‌وجود آمده است. برای سالیان طولانی، متخصصان بحث‌های زیادی در ارتباط با ارزش‌گذاری بالای بازار با یکدیگر داشته‌اند. هرگاه دنیا در حال بهبود از شرایط بحرانی اقتصادی بوده، میزان این هشدارها افزایش یافته است.
هرچند قیمت سهام در بازار بسیار بیشتر از مقادیر کف تاریخی است، بسیاری از شاخصه‌های ارزش‌گذاری مشهور نشان می‌دهند ارزش‌گذاری بازار در حال حاضر به نسبت ۲۵سال گذشته بیش از حد بالا انجام می‌شود. اخیرا بزرگان فناوری، سرمایه‌های بسیاری به‌دست آورده‌اند و از این لحاظ میزان سرمایه آنها با سرمایه کل اقتصاد برابری می‌کند. در سال ۲۰۲۱ میزان سرمایه ۱۰۰شرکت برتر دنیا در بازار به رقم شگفت‌انگیز ۳۲تریلیون دلار رسید. در همین حین مشاهده شد شرکت‌های سنتی سعی در وفق دادن خود با قوانین جدید بازار دارند. بسیاری از شرکت‌های خصوصی نیز با ارقام بالایی ارزش‌گذاری می‌شوند که این موضوع خود یکی از مواردی است که منجر به پایین آمدن تعداد یونیکورن‌ها در سال ۲۰۲۱ شد.
از زمان وقوع پاندمی کرونا، نقش بازارهای خصوصی و دولتی به شکل قابل‌توجهی افزایش پیدا کرده است. این بازارها رشد بالایی از خود نشان داده‌اند و به لحاظ عملکردی مجموع بخش فناوری را کنار زده‌اند.
تلاش گوگل برای حفظ جایگاه
گوگل برای حفظ جایگاه موتور جست‌وجوی خود، به‌صورت پیش‌فرض در دستگاه‌های تولید شده توسط شرکت‌های رقیب، بیش از تحقیق و توسعه هزینه می‌کند. هزینه‌های جذب ترافیک، پرداخت‌هایی هستند که شرکت‌های ارائه‌دهنده موتورهای جست‌وجو برای ارسال مستقیم ترافیک از سایر وب‌سایت‌های فعال در این حوزه به وب‌سایت خود به آنها می‌پردازند. این هزینه‌ها از اصلی‌ترین هزینه‌های شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات جست‌وجوی آنلاین است. در سه ماهه سوم سال ۲۰۲۱، هزینه درآمدهای گوگل به مقدار ۲۷۶میلیارد دلار رسید که رشد ۳۱درصدی سالانه را نشان می‌دهد.
هزینه جذب ترافیک در همین مدت زمان ۱۱۵میلیارد دلار بود که رشدی ۴۱درصدی نسبت به سال پیش را نشان می‌داد و بیش از همه متاثر از رشد درآمدهای وابسته به هزینه جذب ترافیک بود.
سرویس‌های ارسال خواربار کماکان در حال پیشرفت
صنعت ارسال خواربار که ابتدا بازاری کمتر توسعه‌یافته و دورافتاده از تخریب دیجیتال بود، در نتیجه پاندمی‌کرونا به شکلی انفجاری توسعه یافت. پلتفرم‌های ارسال خواربار میلیاردها دلار صرف توسعه و ارتقای کسب و کار خود کردند.
رقابت شدیدی در سطح دنیا میان فروشگاه‌های خواربار سنتی در راستای توسعه ظرفیت‌های فروش آنلاین و رشد پایگاه مشتریان برای بهره بردن از مزایای تقاضای رو به رشد خدمات ارسال غذا شکل گرفته است. بازیگران سنتی خواربار (مانند ocado) باید برای به‌دست آوردن سهم بازار با پلتفرم‌های بزرگ تجارت الکترونیک مانند Amazon و تازه‌واردانی مانند Gorillas به رقابت بپردازند.
این بازیگران برای بهره بردن از رشد سر به فلک کشیده مشاهده شده در صنعت خواربار، باید بتوانند چالش‌های لجستیکی ارسال را به‌خوبی مدیریت کرده و تجربه خرید یکپارچه و بی‌بدیلی را در اختیار مشتری قرار دهند. در سال2020، حوزه نوشیدنی و غذا رشد انفجاری ۵۰درصدی را متاثر از پاندمی کرونا تجربه کرد.
در عین حال، سرمایه‌گذاری سنگین روی صنعت خواربار آنلاین باعث شده کسب و کارهای کوچک آسیب ببینند. مدل کسب و کار ارسال خواربارآنلاین، به علت چالش‌های فنی ارسال محصولات گرم، درگیر مشکل سوددهی پایین است.
علاوه بر این، سرمایه زیادی برای هزینه در این راه مورد نیاز است. با شروع پاندمی کرونا، تغییرات سریع از فروشگاه‌های فیزیکی به خواربارفروشی‌های آنلاین نشان داد بسیاری از سوپرمارکت‌ها تجهیزات لازم برای برطرف کردن این تقاضا را ندارند.
مراکز فرآوری سفارش رباتیک که می‌توانند چندین سفارش را با هزینه پایین مدیریت کنند، به عقیده بسیاری سودده‌ترین مدل کسب و کار است که می‌تواند راهکاری برای معضل سوددهی پایین باشد.
انحصار در بازار
سهم بازار سیستم‌های عامل موبایل نشان می‌دهد عملا اندروید و در مرحله بعدی ios انحصار بازار را در دست دارند. دوگانگی انحصاری در اکوسیستم اپلیکیشنی هم وجود دارد و اپ‌استور و گوگل‌پلی حدود ۹۶درصد بازار را اشغال کرده‌اند. در حوزه جست‌وجو هم گوگل، انحصار بازار را در اختیار دارد و فاصله آن با رقبا نجومی است. به طور کلی بزرگ‌ترین بازیگران هر حوزه، سهم غالب تبلیغات دیجیتال در آن حوزه را دارند. برای مثال در بخش ویدئو یوتیوب با ۵۹درصد و در بخش جست‌وجو گوگل با ۸۶درصد بیشترین سهم تبلیغات دیجیتال را دارا هستند. این مساله تا آنجا پیش رفته که هشت بازیگر کلیدی تبلیغات دیجیتال در سال ۲۰۲۰حدود ۸۳درصد از کل درآمد حاصل از فروش تبلیغات دیجیتال را از آن خود کرده‌اند. بازیگران کلیدی زیرساخت‌های ابری هم تقریبا ۸۰درصد از بازار این حوزه را در شروع سال ۲۰۲۱ در اختیار داشته‌اند. دو سوم حجم تراکنش‌های تجارت الکترونیک توسط هفت بازیگر اصلی این حوزه ایجاد می‌شود که دو شرکت چینی در صدر آنها هستند. بازارهای کلیدی ارسال آنلاین غذا هم بین چند بازیگر اصلی در کشورهای مختلف تقسیم شده است، برای مثال در آمریکا ۴۰درصد از این بازار در اختیار یک شرکت است و ۵۵درصد هم در چین متعلق به یک شرکت. حجم مشترکان ویدئو هم حاکی از همین انحصار است تا جایی که بیش از ۵۰درصد آنان در اختیار چهارشرکت هستند. نتفلیکس، پرایم ویدئو، تنسنت و QIY این چهار بازیگر اصلی هستند.
مسعود شایگان - سردبیر کلیک
این گزارش نشان می‌دهد مردم در دنیا به طور میانگین بیش از یک نقطه دسترسی به اینترنت دارند و بیشتر این نقاط دسترسی از نوع موبایل است. برای مثال در آسیا به ازای هر ۱۰۰نفر ۱۰۶ارتباط ثابت و موبایل وجود دارد و در کل جهان نیز این عدد ۱۰۷نقطه است. در عین حال، کرونا در مقطعی توانست فروش موبایل در سطح جهان را با اخلال روبه‌رو کند اما این اخلال به‌سرعت برطرف شد. با این حال، اشباع بازار در بسیاری از مناطق جهان باعث شد نرخ رشد چندانی نداشته باشد. اوضاع دسترسی به اینترنت البته در آفریقا چندان حال خوشی ندارد، چرا که همچنان بیش از ۶۰درصد سهم اینترنت این قاره با سرعت کمتر از ۱۰مگابیت بر ثانیه است. این در حالی است که عدد فوق در مورد کل جهان تنها ۸درصد است. تعداد کاربران اینترنت هم همچنان رو به رشد خواهد بود و تا سال ۲۰۳۰ تقریبا از هر چهار نفر در سطح دنیا سه نفر اینترنت خواهند داشت. بیشترین تعداد کاربران جدید اینترنت هم از آن کشور هند خواهد بود.
خرج بیشتر برای اینترنت
تعداد بیشتر کاربران اینترنت، هزینه برای زندگی دیجیتال را هم افزایش خواهد داد. بین سال‌های ۲۰۲۱تا ۲۰۳۰کاربران جدید اینترنت، سالانه حدود ۴۰۰میلیون دلار برای فعالیت‌های آنلاین خرج خواهند کرد. این میزان خرج به طور فزاینده‌ای روی تمامی خدمات دیجیتال صرف خواهد شد.
سرعت گرفتن به کارگیری خدمات دیجیتال
به‌کارگیری فناوری‌های دیجیتال در صنایع مختلف، رشد زیادی داشته، برای مثال صنایع تاسیساتی با رشد ۴۶درصدی مواجه بودند. بیمه و بخش دولتی هم همین حدود رشد را تجربه کرده‌اند و مردم هم در پاسخ به این که چرا خدمات آنلاین را ترجیح می‌دهند، کرونا و مشکلات مرتبط با آن و نیز میزان دسترسی و راحتی بیشتر را به عنوان دلایل این کار عنوان کرده‌اند. کاربران تجارت الکترونیک که سال ۲۰۲۱ حدود 3.8میلیارد بوده است در سال ۲۰۲۵ به 4.9میلیاردخواهد رسید.
شبکه‌های اجتماعی در مدار رشد
میزان نفوذ شبکه‌های اجتماعی افزایش یافته است اما میزان استفاده روزانه در سطح ثابتی مانده است. تعداد کاربران شبکه‌های اجتماعی که در سال ۲۰۱۹ در سطح جهان 3.7میلیارد بوده است در سال ۲۰۲۲ به حدود 4.5میلیارد نفر رسیده است. با این حال میانگین زمان صرف شده هر نفر در طول روز حدود ۱۴۰دقیقه باقی مانده است. مدت زمان صرف شده روزانه در انواع رسانه هم نشان می‌دهد اینترنت توانسته تلویزیون و موسیقی را پشت سر بگذارد. در عین حال، در سهم ترافیک مصرفی موبایل شبکه‌های اجتماعی در رده دوم قرار دارد و اولین متعلق است به استریم ویدئو که سهم به‌شدت زیادی دارد.
سرویس‌های ویدئویی
در بین سرویس‌های ویدئویی، یوتیوب بیشترین سهم جهانی از ترافیک را داراست و پس از آن فیسبوک و تیک‌تاک قرار دارد. تعطیلی مدارس و صرف زمان بیشتر در خانه باعث شد بازی‌ها نیز رشد زیادی کنند. به‌رغم کاهش تعداد کاربران برخی سرویس‌ها و سرمایه‌گذاری‌های سنگین روی تولید محتوا، حاشیه سود ناخالص شرکت‌هایی مانند نتفلیکس و اسپاتیفای همچنان رشد داشته‌اند.
خیز بلند شرکت‌ها
در سال‌های اخیر، شرکت‌های بزرگ فناوری، رشدی فراتر از استانداردهای معمول را تجربه کردند. در دو دهه گذشته همبستگی میان فناوری، نوآوری و ارزش شرکت بیش از پیش تقویت شده است. ۳۲درصد از ۵۰شرکت برتر در بخش فناوری فعالیت می‌کنند و ۳۲درصد هم در بخش خدمات و کالای مصرفی. سلامت و درمان هم ۲۰درصد از این ۵۰شرکت برتر را تشکیل می‌دهند. در سال ۲۰۲۰، شرکت‌های بزرگ فناوری تقریبا دوتریلیون دلار درآمد ایجاد کرده‌اند. غول‌های فناوری به‌واسطه فروش‌های رکوردشکن و سرسام‌آور متاثر از کرونا به‌صورت لحظه‌ای کسب ثروت می‌کنند و میان این شرکت‌ها، علی بابا و تسلا بیشترین میزان رشد درآمد را تجربه کرده‌اند.
تعداد کاربران فعال
تعداد کاربران فعال برخی شرکت‌های فناوری به اندازه‌ای زیاد است که می‌توان آن را با جمعیت قاره‌ها مقایسه کرد. برای مثال جمعیت استفاده‌کننده از اندروید حدود 3.2میلیارد نفر است و در نرم‌افزارها، وی‌چت نیز جمعیتی 1.2میلیاردی دارد. اندازه‌گیری حجم داده‌های تولید و جمع‌آوری شده توسط غول‌های فناوری روزبه‌روز غیرممکن‌تر می‌شود.
فیسبوک روزانه چهار پتابایت داده تولید می‌کند. تمام این داده‌ها در جایی با عنوان کندو ذخیره شده که در حال حاضر چیزی حدود ۳۰۰ پتابایت داده در آن نگهداری می‌شود. 2.5میلیارد کاربر واتس‌آپ روزانه بالغ بر ۶۵ میلیارد پیام به یکدیگر ارسال می‌کنند. در هر ثانیه، بیش از ۴۰هزار عبارت در گوگل جست‌وجو می‌شود که در روز این میزان به بیش از 3.5میلیارد و در سال به 1.2تریلیون می‌رسد. داده از این نظر مهم است که میزان داده هدف و پروفایل انبارش شده وسیع، امروزه سبب ایجاد مانعی سهمگین برای ورود بسیاری از بازیگران کلیدی فناوری شده است. در عین حال همین مساله باعث نگرانی‌های امنیتی زیادی هم شده است.
رشد شرکت‌های خدمات ابری
افزایش تقاضا باعث شده است همگان به دنبال ذخیره و پردازش حجم بیشتری از داده‌ها باشند. هدف رایانش مرزی کاهش دادن زمان ارسال با گسترش نقاط مرزی کوچک‌تر در نزدیکی کاربران از طریق دستگاه‌های محلی است. با استفاده از رایانش مرزی، حجم عظیمی از داده برای پردازش نیاز به حرکت به سمت فضای ابری یا مراکز داده نخواهد داشت. از این رو، درآمد جهانی ارائه‌کنندگان خدمات ابری تا سال ۲۰۲۵ به میزان ۶۸۰ میلیارد دلار خواهد رسید. این خدمات دوگانه و چندگانه ابری می‌تواند به معنای انعطاف‌پذیری و مقیاس‌پذیری بیشتر شرکت‌ها باشد.
قیمت سهم‌ها در بالاترین سطح
به‌تازگی صحبت‌های زیادی در مورد یک حباب به‌وجود آمده است. برای سالیان طولانی، متخصصان بحث‌های زیادی در ارتباط با ارزش‌گذاری بالای بازار با یکدیگر داشته‌اند. هرگاه دنیا در حال بهبود از شرایط بحرانی اقتصادی بوده، میزان این هشدارها افزایش یافته است.
هرچند قیمت سهام در بازار بسیار بیشتر از مقادیر کف تاریخی است، بسیاری از شاخصه‌های ارزش‌گذاری مشهور نشان می‌دهند ارزش‌گذاری بازار در حال حاضر به نسبت ۲۵سال گذشته بیش از حد بالا انجام می‌شود. اخیرا بزرگان فناوری، سرمایه‌های بسیاری به‌دست آورده‌اند و از این لحاظ میزان سرمایه آنها با سرمایه کل اقتصاد برابری می‌کند. در سال ۲۰۲۱ میزان سرمایه ۱۰۰شرکت برتر دنیا در بازار به رقم شگفت‌انگیز ۳۲تریلیون دلار رسید. در همین حین مشاهده شد شرکت‌های سنتی سعی در وفق دادن خود با قوانین جدید بازار دارند. بسیاری از شرکت‌های خصوصی نیز با ارقام بالایی ارزش‌گذاری می‌شوند که این موضوع خود یکی از مواردی است که منجر به پایین آمدن تعداد یونیکورن‌ها در سال ۲۰۲۱ شد.
از زمان وقوع پاندمی کرونا، نقش بازارهای خصوصی و دولتی به شکل قابل‌توجهی افزایش پیدا کرده است. این بازارها رشد بالایی از خود نشان داده‌اند و به لحاظ عملکردی مجموع بخش فناوری را کنار زده‌اند.
تلاش گوگل برای حفظ جایگاه
گوگل برای حفظ جایگاه موتور جست‌وجوی خود، به‌صورت پیش‌فرض در دستگاه‌های تولید شده توسط شرکت‌های رقیب، بیش از تحقیق و توسعه هزینه می‌کند. هزینه‌های جذب ترافیک، پرداخت‌هایی هستند که شرکت‌های ارائه‌دهنده موتورهای جست‌وجو برای ارسال مستقیم ترافیک از سایر وب‌سایت‌های فعال در این حوزه به وب‌سایت خود به آنها می‌پردازند. این هزینه‌ها از اصلی‌ترین هزینه‌های شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات جست‌وجوی آنلاین است. در سه ماهه سوم سال ۲۰۲۱، هزینه درآمدهای گوگل به مقدار ۲۷۶میلیارد دلار رسید که رشد ۳۱درصدی سالانه را نشان می‌دهد.
هزینه جذب ترافیک در همین مدت زمان ۱۱۵میلیارد دلار بود که رشدی ۴۱درصدی نسبت به سال پیش را نشان می‌داد و بیش از همه متاثر از رشد درآمدهای وابسته به هزینه جذب ترافیک بود.
سرویس‌های ارسال خواربار کماکان در حال پیشرفت
صنعت ارسال خواربار که ابتدا بازاری کمتر توسعه‌یافته و دورافتاده از تخریب دیجیتال بود، در نتیجه پاندمی‌کرونا به شکلی انفجاری توسعه یافت. پلتفرم‌های ارسال خواربار میلیاردها دلار صرف توسعه و ارتقای کسب و کار خود کردند.
رقابت شدیدی در سطح دنیا میان فروشگاه‌های خواربار سنتی در راستای توسعه ظرفیت‌های فروش آنلاین و رشد پایگاه مشتریان برای بهره بردن از مزایای تقاضای رو به رشد خدمات ارسال غذا شکل گرفته است. بازیگران سنتی خواربار (مانند ocado) باید برای به‌دست آوردن سهم بازار با پلتفرم‌های بزرگ تجارت الکترونیک مانند Amazon و تازه‌واردانی مانند Gorillas به رقابت بپردازند.
این بازیگران برای بهره بردن از رشد سر به فلک کشیده مشاهده شده در صنعت خواربار، باید بتوانند چالش‌های لجستیکی ارسال را به‌خوبی مدیریت کرده و تجربه خرید یکپارچه و بی‌بدیلی را در اختیار مشتری قرار دهند. در سال2020، حوزه نوشیدنی و غذا رشد انفجاری ۵۰درصدی را متاثر از پاندمی کرونا تجربه کرد.
در عین حال، سرمایه‌گذاری سنگین روی صنعت خواربار آنلاین باعث شده کسب و کارهای کوچک آسیب ببینند. مدل کسب و کار ارسال خواربارآنلاین، به علت چالش‌های فنی ارسال محصولات گرم، درگیر مشکل سوددهی پایین است.
علاوه بر این، سرمایه زیادی برای هزینه در این راه مورد نیاز است. با شروع پاندمی کرونا، تغییرات سریع از فروشگاه‌های فیزیکی به خواربارفروشی‌های آنلاین نشان داد بسیاری از سوپرمارکت‌ها تجهیزات لازم برای برطرف کردن این تقاضا را ندارند.
مراکز فرآوری سفارش رباتیک که می‌توانند چندین سفارش را با هزینه پایین مدیریت کنند، به عقیده بسیاری سودده‌ترین مدل کسب و کار است که می‌تواند راهکاری برای معضل سوددهی پایین باشد.
انحصار در بازار
سهم بازار سیستم‌های عامل موبایل نشان می‌دهد عملا اندروید و در مرحله بعدی ios انحصار بازار را در دست دارند. دوگانگی انحصاری در اکوسیستم اپلیکیشنی هم وجود دارد و اپ‌استور و گوگل‌پلی حدود ۹۶درصد بازار را اشغال کرده‌اند. در حوزه جست‌وجو هم گوگل، انحصار بازار را در اختیار دارد و فاصله آن با رقبا نجومی است. به طور کلی بزرگ‌ترین بازیگران هر حوزه، سهم غالب تبلیغات دیجیتال در آن حوزه را دارند. برای مثال در بخش ویدئو یوتیوب با ۵۹درصد و در بخش جست‌وجو گوگل با ۸۶درصد بیشترین سهم تبلیغات دیجیتال را دارا هستند. این مساله تا آنجا پیش رفته که هشت بازیگر کلیدی تبلیغات دیجیتال در سال ۲۰۲۰حدود ۸۳درصد از کل درآمد حاصل از فروش تبلیغات دیجیتال را از آن خود کرده‌اند. بازیگران کلیدی زیرساخت‌های ابری هم تقریبا ۸۰درصد از بازار این حوزه را در شروع سال ۲۰۲۱ در اختیار داشته‌اند. دو سوم حجم تراکنش‌های تجارت الکترونیک توسط هفت بازیگر اصلی این حوزه ایجاد می‌شود که دو شرکت چینی در صدر آنها هستند. بازارهای کلیدی ارسال آنلاین غذا هم بین چند بازیگر اصلی در کشورهای مختلف تقسیم شده است، برای مثال در آمریکا ۴۰درصد از این بازار در اختیار یک شرکت است و ۵۵درصد هم در چین متعلق به یک شرکت. حجم مشترکان ویدئو هم حاکی از همین انحصار است تا جایی که بیش از ۵۰درصد آنان در اختیار چهارشرکت هستند. نتفلیکس، پرایم ویدئو، تنسنت و QIY این چهار بازیگر اصلی هستند.
مسعود شایگان - سردبیر کلیک
