گفتوگو با محمد رفیعی، تهیهکننده و کارگردان
روایت اتفاقات جذاب پیادهروی اربعین در مستند دلدادگان
بدون تردید یکی از بزرگترین گردهماییهای عمومی سالانه در جهان، پیادهروی اربعین است که در این مراسم شمار زیادی از مسلمانان شیعه به سمت شهر کربلا در جنوب بغداد، به منظور جمع شدن در چهلمین روز شهات حسین بن علی (ع)، سومین امام شیعیان در واقعه عاشورا راهی میشوند. این مراسم میلیونی یکی از قدرتمندترین نمادهای همبستگی میان جهان تشیع است. نکته قابل تامل در گردهمایی اربعین این است که بهغیر از مسلمانان شیعه، مسلمانان سنی، مسیحیان و... هم در این مراسم حضور دارند. علیرغم اینکه سه سال است با مساله کرونا سر و کله میزنیم اما این موضوع مانع راه عاشقان امام حسین(ع) نشده و مراسم اربعین همچنان با شور و عشق به سیدالشهدا(ع) برگزار میشود. به همین دلیل شبکه پنج مجموعه مستند «دلدادگان» را با محوریت گفتوگو با زائران سرور و سالار شهیدان امام حسین(ع) آماده کرده که بهزودی روی آنتن این شبکه میرود. این مجموعه روایتی از نقلقولهای مستقیم با زائران حسینی است که نشانههای حضرت اباعبدا... حسین(ع) در زیارت اربعین حسینی سالهای قبل برای آنها اتفاق افتاده و از مهمترین آنها جنبه معرفتشناسی و شناخت است. با محمد رفیعی، تهیهکننده و کارگردان درباره این برنامه به گفتوگو نشستهایم که در ادامه میخوانید.
نشانههای حسینی
وی ادامه میدهد: اغلب افرادی که با آنان مصاحبه کردهایم از افراد و اقشار مختلف جامعه بودند و همگی نشانههایی از این پیادهروی را دریافت کردند. این نشانهها برای کسانی که در این مسیر گام برداشتهاند، قابل لمس است و ارادت خاصهای را ایجاد میکند اما برای کسی که درکی نداشته و نرفته باشد، شاید قابل درک و ملموس نبوده باشد؛ ولی قطعا برای کسانی که در این مسیر گام برداشتهاند این نشانهها و معرفتشناسی، شناخت بیشتری به آنان میدهد، یک دلتنگی ایجاد میکند و یک شهد شیرین را به ارمغان میآورد.
این تهیهکننده و کارگردان در پاسخ به این سئوال که در خبرها آمده در این برنامه نشانههای حسینی و معجزات نیز به تصویر کشیده میشود، این نشانههای حسینی و معجزات را چطور رصد کردید و مواردی که انتخاب کردید، برمبنای چه معیاری انتخاب شده و به سمت چه نشانهها و معجزاتی رفتهاید؟ توضیح میدهد: معجزهها را به تصویر نکشیدیم، بلکه در مورد نشانههای حسینی که حاصل پیادهروی اربعین است گفتوگو انجام دادیم و به بیان آن اتفاقات پرداختیم. برای مستند دلدادگان یک فراخوان دادیم و اعلام کردیم کسانی که در پیادهروی اربعین شرکت کردند و برایشان اتفاقات جذاب و شیرین پیش آمده و فکر میکنند شنیدنش برای دیگران جذاب است بیایند آن را بیان کنند. از میان 50مورد که به دستمان رسید، پژوهشی انجام دادیم و به 20مورد رسیدیم که در موارد انتخاب شده، نشانهها به شکلی ملموس بود.
رفیعی میافزاید: از بین 20مورد انتخابشده تدارک تولید را چیدیم، برنامهریزی و کار را شروع کردیم. باتوجه به اینکه همه ما در این حوزه آدمهای عاطفی هستیم، سر بزنگاه ریزش وحشتناک داشتیم. نفراتی که قرار بود از شهرستان برای مصاحبه بیایند اما دقیقه90 تماس گرفتند و اعلام کردند که میترسند ریا شود، به همین دلیل نمیخواهند شرکت کنند. در نهایت این کار را با 14اپیزود و داستان مختلف ضبط کردیم و همه قصههایشان را تعریف کردند. به عنوان مثال فردی که بیمار بود و بعد شفا پیدا کرده بود و... این مجموعه مستند بهزودی روی آنتن شبکه پنج میرود و مردم میتوانند از این برنامه استفاده کنند.
طراحی فضای موکب برای مصاحبهشوندگان
این تهیهکننده درباره اینکه شما میزبان افراد جامعه هستید که نسبت به فضای دوربین بیگانه هستند، برای اینکه اضطراب دوربین را از آنها دور کنید از چه تدابیری بهره بردید؟ بیان میکند: چون تمام این افراد تجربه سفر اربعین را داشتند، به همین دلیل فضای خارج از استودیو را به شکل یک موکب بینراهی درآوردیم که در مسیر پیادهروی اربعین برای زائران موجود است. مثل بوی اسپند، چای عراقی و صدای صوت مداح تا مصاحبهشوندگان بتوانند با آمادگی روحی کامل حاضر شوند با فضا ارتباط بیشتری برقرار کنند و فارغ از نگرانی جلوی دوربین بیایند. درواقع سعی کردیم صحبت کردن جلوی دوربین برایشان سخت و غریبه نباشد و به قول معروف فرد هول نشود. با این فضاسازی تلاش کردیم قالب را برایشان بشکنیم تا بتوانند با برنامه ارتباط برقرار کنند.
فاطمه عودباشی - گروه رسانه




