نور به یک خاموشی
تابستان و خاموشی ترکیبهای آشنایی برای وضعیت پایداری شبکه برق در کشور حداقل در چند سال گذشته بوده است. این اتفاق در دولت گذشته اما آنقدر بود که موج خاموشیها به زمستان هم کشیده و باعث شد بسیاری از معابر در زمستان دو سال پیش به خاموشی برود. تابستان سالجاری در شرایطی سپری شده که هیچگونه قطعی برق در بخش خانگی اتفاق نیفتاد و تامین برق متناسب با نیاز بخش صنعت و کشاورزی، زمینه رشد تولید در این دو بخش را فراهم کرد. در این رابطه سخنگوی وزارت صمت با انتشار یک یادداشت کوتاه در فضای مجازی گفته بود: امسال برقرسانی به صنایع در فصل گرم سال نسبت به سال قبل بیشتر بوده است و نه تنها برق خانگی قطع نشد، بلکه به فولاد 17.3درصد، پتروشیمی 27.5درصد، سیمان 10.5 درصد و خودروسازی 3.3درصد برق بیشتری در فصل گرم نسبت به سال قبل داده شد. بر این مبنا رسیدن به شرایط فعلی برخلاف تابستان سال 1400 که شاهد قطعی برق گسترده در سطح کشور بودیم، دلایل متعددی دارد که به برخی از آنها اشاره شده است.
نخستین عامل موثر بر تامین برق پایدار در تابستان سال1401 به بهمن سال1400 بازمیگردد. جاییکه هیأت وزیران در قالب مصوبهای زمینه تغییر در نظام تعرفهگذاری صنعت برق را فراهم کرد تا وزارت نیرو بتواند از دو مسیر تشویق و تنظیم، زمینه تامین برق بخش خانگی را فراهم کند. در همین راستا براساس جزئیات تغییر نظام تعرفهگذاری ایجاد شده در بخش برق، مشترکانی به مصرف بالای خود در خارج از مرز الگوی مصرف ادامه دهند، از یک تا 1.5برابر الگوی مصرف در ماه باید 600 تومان برای هر کیلووات ساعت بپردازند، همچنین برق مصرف شده بین 1.5تا دو برابر الگو معادل 1000 تومان و برق مصرف شده مازاد دو برابر الگوی مصرف با نرخ حدود 1400تومان برای هر کیلووات ساعت محاسبه میشود. البته تغییرات انجام شده در بخش نظام تعرفهگذاری برق علاوه بر جریمه مشترکان پرمصرف نسبت به تشویق مشترکان کممصرف نیز اقدام کرده است. در همین راستا، سخنگوی صنعت برق در تفسیر مصوبه هیأت دولت در بخش برق میگوید: «مشترکانی که در چهار ماه گرم سال مصرف خود را زیر الگوی مصرف منطقه قرار دهند یا اینکه نسبت به سال قبل کمتر برق مصرف کنند، از پاداش مدیریت مصرف بهرهمند میشوند.»
ساخت واحدهای نیروگاهی
یکی دیگر از محورهای مهم تامین برق در تابستان سال 1401 رکوردشکنی در ساخت واحدهای نیروگاهی بود. بر این مبنا طی یکسال گذشته در دولت سیزدهم، در مجموع 6000 مگاوات نیروگاه در قالب ساخت نیروگاه حرارتی، ارتقای توان واحدهای نیروگاهی موجود و ساخت نیروگاههای تجدیدپذیر به ظرفیت شبکه برق کشور اضافه شده است. تا پیش از این رکورد ساخت نیروگاه در کشور طی مدت یک سال مربوط به سال ۸۹ با ساخت ۴۹۳۵ مگاوات نیروگاه بود که این رکورد در اولین سال فعالیت دولت مردمی شکسته شد. افزایش 6000 مگاواتی ظرفیت تولید برق کشور سبب شد تا انواع و اقسام رکورد صنعت نیروگاهی در سال 1401 جابهجا شود. در این راستا رکورد ساخت واحد نیروگاهی در کمتر از شش ماه در دو نیروگاه سمنان و تربتحیدریه در شرایطی شکسته شد که ساخت یک واحد نیروگاهی بین 12 تا 18 ماه زمان نیاز دارد. از سوی دیگر تنها در شهریور سال 1401 نصاب سنکرون (اتصال) واحدهای نیروگاهی به عدد جدیدی در طول یک ماه رسید. بر این مبنا فقط در طول 31 روز شهریور سال 1401، تعداد شش نیروگاه زاهدان-1، عسلویه، فردوسی، زاهدان-2، تربتحیدریه و دوکوهه وارد مرحله اتصال به شبکه سراسری برق رسید.
تعمیرات نیروگاهی
محور بعدی و مهم تاثیرگذار در تامین برق پایدار تابستان سال 1401، مسأله آمادگی تولید واحدهای تولید برق به حساب میآید. بر این مبنا برنامه تعمیرات نیروگاهی از شهریور سال 1400 کلید خورد و تا پیش از اوج بار سال 1401 به انتها رسید. در این راستا ناصر اسکندری، معاون راهبری تولید شرکت تولید نیروی برق حرارتی تصریح کرد: «انجام کامل و بهموقع تعمیرات نیروگاهی، موجب شد بالای 98 درصد آمادگی نیروگاهها را در زمان پیک تابستان امسال داشتیم. در واقع در فصل گرم 1401، آمادگی نیروگاهها بالای 98 درصد و بهصورت پیوسته بوده است.»
به گفته او، این عدد رقمی است که اگر با معیارهای جهانی بخواهیم مقایسه کنیم، در استانداردهای جهانی، حدود 95درصد است و عدد 95 درصد، رنج قابلقبولی در دنیا برای آمادگی نیروگاههاست اما در ایران این رقم در تابستان سال جاری 98 درصد بود. در کنار افزایش ظرفیت نیروگاهی برنامه دقیق تعمیرات نیروگاهی نیز با رکوردهایی همراه بود. برای مثال در این مدت بیش از 8000 قطعه تحریمی مورد نیاز نیروگاهها بومیسازی شد و همچنین براساس اطلاعات رسیده، تعمیرات 70ساعته یک نیروگاه در استان خوزستان بهمنظور حفظ پایداری شبکه در کمتر از 13ساعت به سرانجام رسید.




