نگاهی به جذابیت‌های یک سریال پلیسی
از کارآگاه علوی تا سرگرد کیانفر
سریال‌های ساخته‌شده در ژانر پلیسی ومعمایی همواره ازجمله محبوب‌ترین انتخاب‌های بینندگان تلویزیون بوده‌اند. مخاطبان وهمراهان قاب جادویی هنوز خاطرات خوش تماشای سریال‌هایی مانند کارآگاه علوی،سرنخ، شلیک نهایی، کلانتر و...را به دست فراموشی نسپرده‌اند.
بی‌تردید ژانر پلیسی ــ معمایی یکی ازگونه‌های پرطرفدار، چه در تلویزیون و چه در سینما به‌شمار می‌رود که اتفاقا آثار ماندگار و قابل اعتنای زیادی در آن ساخته شده است. در دنیا نیز اوضاع به همین منوال است و آثار نمایشی ساخته‌شده در این ژانر ازجمله شرلوک هولمز، هرکول پوآرو، خانم‌مارپل و... بینندگان جهانی دارند و با استقبال مردم کشورهای مختلف مواجه شده‌اند.
یکی از آخرین سریال‌های تلویزیون در ژانر پلیسی ــ معمایی که اتفاقا این شب‌ها از شبکه یک سیما روی آنتن می‌رود، «هشت‌پا» به کارگردانی احمد معظمی است. قصه این سریال درباره کارآگاه پلیسی به نام سرگرد کسری کیانفر است که در مسیر حل معمای قتل یک مرد ثروتمند، به ارتباط کشته‌شدن او با فعالیت یک باند بزرگ موادمخدر پی می‌برد و خود را در برابر دنیای تبهکاران می‌بیند که معماهایی دشوارتر و پیچیده‌تر از قتل را برای او و همکارانش تدارک دیده‌اند.
فارغ از قصه جذاب، پیچیده و چندلایه هشت‌پا آنچه این سریال را در زمره آثار موفق پلیسی ــ معمایی سیما در چند سال اخیر قرار می‌دهد، ایرانیزه‌کردن شخصیت‌ها و فضاها و اتمسفری است که داستان و اتفاقات در آن می‌گذرد. این مهم نه‌فقط درباره سرگرد کیانفر و همکارانش، که حتی در مورد قاچاقچیان و تبهکاران نیز اعمال شده و شخصیت‌های سریال را وطنی کرده است.
برخی ازمنتقدان سال‌هاست آثارمتعلق به ژانر پلیسی ــ معمایی راچه درتلویزیون و چه سینما، متهم به کپی‌برداری از آثار خارجی کرده‌اند. سازندگان هشت‌پا چه در طراحی قصه و چه در شخصیت‌پردازی کاراکترها، عنصر ایرانی‌بودن را لحاظ داشتهاند و به‌این‌ترتیب، سریال خود را از اتهام کپی‌بودن مبرا کرده‌اند. کاراکتر سرگرد کیانفر با بازی سعید چنگیزیان یک پلیس کاملا ایرانی است با همه مختصات و مشخصاتی که از مردم عادی سراغ داریم. او نه پالتوی بلند می‌پوشد، نه ادعای زیرکی دارد و نه به استفاده از اسلحه مصر است. احمد معظمی به‌عنوان کارگردان هشت‌پا با انتخاب سعید چنگیزیان برای نقش اول سریالش، سعی کرده بازیگری را به‌عنوان پلیس ایرانی جلوی دوربین بفرستد که مخاطب سابقه نقش‌های مشابه را از او در ذهن نداشته باشد و در نتیجه، نهایت همراهی و همذات‌پنداری بیننده با قهرمان سریال حاصل شود.
از سوی دیگر، کاراکترهای سریال کمتر به تیپ نزدیک شده‌اند و کنش‌های تیپیکال اسلاف خود در سریال‌های پلیسی ــ معمایی را ندارند. حتی قاچاقچیان هم دیگر آن شخصیت‌های تیپ‌گونه فیلم‌ها و سریال‌های پلیسی دهه‌های گذشته نیستند و تبدیل به کاراکترهایی خاکستری و ملموس شده‌اند.باز از نقاط قوت سریال هشت‌پا توجه عوامل این سریال به جامعه مخاطبان هدف خود و شناخت کافی از آنهاست. مخاطب امروز تلویزیون با مخاطب دهه‌های گذشته از زمین تا آسمان تفاوت دارد و دسترسی‌اش به اطلاعات و داده‌های داخلی و خارجی قابل قیاس نیست. مخاطب امروزی به‌ویژه نسل جوان و نوجوان دیگر به‌دنبال معمای تک‌بعدی سریال‌های دهه ۶۰ و ۷۰ نیست که مثلا در هر قسمت یک معمایی مطرح شود و کارآگاه علوی یا امیرحسین اوصیایی بیاید و در پایان همان قسمت، گره از کار بگشاید و معما را حل کند. مخاطب جوان تلویزیون سریال‌های شاخص پلیسی ــ معمایی خارجی را با قصه‌های پیچیده و چندلایه‌اش دیده و توقع دارد که نمونه‌های وطنی هم به این استانداردها نزدیک باشند. نویسنده و کارگردان سریال هشت‌پا برای تامین نظر این طیف از مخاطبان که اتفاقا کم‌تعداد هم نیستند، کوشیده‌اند تا قصه‌ای چندوجهی، چندلایه، پیچیده و پر از گره‌ها و دست‌اندازهای معماگونه را طراحی و جلوی دوربین جان بخشند که تا حدود زیادی هم توفیق داشتهاند.قصه سریال هشت‌پا یک معمای تک‌وجهی ساده نیست که با اندک تامل و تفکری بتوان گره از آن باز کرد و حلش کرد. بیننده اگر می‌خواهد در یافتن پاسخ برای پرسش‌های طراحی‌شده در فیلمنامه مشارکت داشته باشد، باید با سرگرد کیانفر همراه شود تا قسمت به قسمت و مرحله به مرحله، خود را به حل معماهای قصه نزدیک ببیند. یکی دیگر از جاذبه‌های سریال احمد معظمی، حضور بازیگرانی است که تجربه کافی برای بازی در آثار پلیسی ــ معمایی را دارند و اتفاقا خودشان نقش‌های اصلی برخی از معروف‌ترین مجموعه‌های نمایشی ساخته‌شده در این ژانر را بر عهده داشتهاند. نمونه بارز این بازیگران احمد نجفی است که روزی روزگاری کارآگاه علوی تلویزیون بود و ایرج نوذری که نقش اول سریال کلانتر را برعهده داشت. فراموش نکنیم که خود معظمی نیز کارنامه پرباری در حوزه ساخت سریال‌های پلیسی معمایی دارد و طی سالیان گذشته، آثاری همچون بازپرس، سارق روح و ترور خاموش را کارگردانی کرده است.
محسن محمدی | روزنامهنگاریکی از آخرین سریال‌های تلویزیون در ژانر پلیسی ــ معمایی که اتفاقا این شب‌ها از شبکه یک سیما روی آنتن می‌رود، «هشت‌پا» به کارگردانی احمد معظمی است. قصه این سریال درباره کارآگاه پلیسی به نام سرگرد کسری کیانفر است که در مسیر حل معمای قتل یک مرد ثروتمند، به ارتباط کشته‌شدن او با فعالیت یک باند بزرگ موادمخدر پی می‌برد و خود را در برابر دنیای تبهکاران می‌بیند که معماهایی دشوارتر و پیچیده‌تر از قتل را برای او و همکارانش تدارک دیده‌اند.
فارغ از قصه جذاب، پیچیده و چندلایه هشت‌پا آنچه این سریال را در زمره آثار موفق پلیسی ــ معمایی سیما در چند سال اخیر قرار می‌دهد، ایرانیزه‌کردن شخصیت‌ها و فضاها و اتمسفری است که داستان و اتفاقات در آن می‌گذرد. این مهم نه‌فقط درباره سرگرد کیانفر و همکارانش، که حتی در مورد قاچاقچیان و تبهکاران نیز اعمال شده و شخصیت‌های سریال را وطنی کرده است.
برخی ازمنتقدان سال‌هاست آثارمتعلق به ژانر پلیسی ــ معمایی راچه درتلویزیون و چه سینما، متهم به کپی‌برداری از آثار خارجی کرده‌اند. سازندگان هشت‌پا چه در طراحی قصه و چه در شخصیت‌پردازی کاراکترها، عنصر ایرانی‌بودن را لحاظ داشتهاند و به‌این‌ترتیب، سریال خود را از اتهام کپی‌بودن مبرا کرده‌اند. کاراکتر سرگرد کیانفر با بازی سعید چنگیزیان یک پلیس کاملا ایرانی است با همه مختصات و مشخصاتی که از مردم عادی سراغ داریم. او نه پالتوی بلند می‌پوشد، نه ادعای زیرکی دارد و نه به استفاده از اسلحه مصر است. احمد معظمی به‌عنوان کارگردان هشت‌پا با انتخاب سعید چنگیزیان برای نقش اول سریالش، سعی کرده بازیگری را به‌عنوان پلیس ایرانی جلوی دوربین بفرستد که مخاطب سابقه نقش‌های مشابه را از او در ذهن نداشته باشد و در نتیجه، نهایت همراهی و همذات‌پنداری بیننده با قهرمان سریال حاصل شود.
از سوی دیگر، کاراکترهای سریال کمتر به تیپ نزدیک شده‌اند و کنش‌های تیپیکال اسلاف خود در سریال‌های پلیسی ــ معمایی را ندارند. حتی قاچاقچیان هم دیگر آن شخصیت‌های تیپ‌گونه فیلم‌ها و سریال‌های پلیسی دهه‌های گذشته نیستند و تبدیل به کاراکترهایی خاکستری و ملموس شده‌اند.باز از نقاط قوت سریال هشت‌پا توجه عوامل این سریال به جامعه مخاطبان هدف خود و شناخت کافی از آنهاست. مخاطب امروز تلویزیون با مخاطب دهه‌های گذشته از زمین تا آسمان تفاوت دارد و دسترسی‌اش به اطلاعات و داده‌های داخلی و خارجی قابل قیاس نیست. مخاطب امروزی به‌ویژه نسل جوان و نوجوان دیگر به‌دنبال معمای تک‌بعدی سریال‌های دهه ۶۰ و ۷۰ نیست که مثلا در هر قسمت یک معمایی مطرح شود و کارآگاه علوی یا امیرحسین اوصیایی بیاید و در پایان همان قسمت، گره از کار بگشاید و معما را حل کند. مخاطب جوان تلویزیون سریال‌های شاخص پلیسی ــ معمایی خارجی را با قصه‌های پیچیده و چندلایه‌اش دیده و توقع دارد که نمونه‌های وطنی هم به این استانداردها نزدیک باشند. نویسنده و کارگردان سریال هشت‌پا برای تامین نظر این طیف از مخاطبان که اتفاقا کم‌تعداد هم نیستند، کوشیده‌اند تا قصه‌ای چندوجهی، چندلایه، پیچیده و پر از گره‌ها و دست‌اندازهای معماگونه را طراحی و جلوی دوربین جان بخشند که تا حدود زیادی هم توفیق داشتهاند.قصه سریال هشت‌پا یک معمای تک‌وجهی ساده نیست که با اندک تامل و تفکری بتوان گره از آن باز کرد و حلش کرد. بیننده اگر می‌خواهد در یافتن پاسخ برای پرسش‌های طراحی‌شده در فیلمنامه مشارکت داشته باشد، باید با سرگرد کیانفر همراه شود تا قسمت به قسمت و مرحله به مرحله، خود را به حل معماهای قصه نزدیک ببیند. یکی دیگر از جاذبه‌های سریال احمد معظمی، حضور بازیگرانی است که تجربه کافی برای بازی در آثار پلیسی ــ معمایی را دارند و اتفاقا خودشان نقش‌های اصلی برخی از معروف‌ترین مجموعه‌های نمایشی ساخته‌شده در این ژانر را بر عهده داشتهاند. نمونه بارز این بازیگران احمد نجفی است که روزی روزگاری کارآگاه علوی تلویزیون بود و ایرج نوذری که نقش اول سریال کلانتر را برعهده داشت. فراموش نکنیم که خود معظمی نیز کارنامه پرباری در حوزه ساخت سریال‌های پلیسی معمایی دارد و طی سالیان گذشته، آثاری همچون بازپرس، سارق روح و ترور خاموش را کارگردانی کرده است.
