برخلاف هیاهوی اولیه، حمایت رئیس جمهور آمریکا از نتانیاهو تاثیر اندکی بر ساکنان اراضی اشغالی گذاشت
تقلای انتخاباتی کودککش
نظرسنجی جدید کانال ۱۶ عبری نشان میدهد که حمایت ترامپ از نتانیاهو تأثیر بسیار ناچیزی بر رأیدهندگان داشته است، ۷۷ درصد گفتهاند این موضوع هیچ تفاوتی ایجاد نکرده، در حالی که تنها یک درصد اظهار کردهاند که این حمایت آنها را متقاعد کرده است تا به حزب لیکود رأی دهند.
در آستانه انتخابات کنست در ۲۷ اکتبر (5 آبان ماه)، رقابت میان بنیامین نتانیاهو و مخالفان به رهبری گادی آیزنکوت فشرده است و نظرسنجیها از نبود چشمانداز برای کسب اکثریت حکایت دارند. برخی برآوردها ائتلاف نتانیاهو را دارای ۵۱ کرسی و مخالفان را دارای ۵۵ کرسی میدانند؛ هرچند نظرسنجیها متفاوت است اما هیچیک به ۶۱ کرسی اکثریت نمیرسند.
همچنین مشارکت عربها و عبور احزاب کوچک از حدنصاب نیز در نتیجه اثرگذار است. پروندههای اتهام فساد نتانیاهو و انتقادها از عملکرد دولت در حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ محور مناقشه است؛ با اینحال دیوید روزنبرگ در فارین پالیسی مینویسد، این مسائل گرایش رأیدهندگان را قاطعانه تغییر نداده است.
او هشدار میدهد نتانیاهو برای حفظ قدرت ممکن است به اقدامات اضطراری، تشدید تنش نظامی یا مناقشه بر سر رأیگیری و نتایج متوسل شود؛ این موارد نه رخدادهای قطعی بلکه سناریوهای احتمالی است و در صورت تداوم بنبست، تشکیل دولت اقلیت با حمایت پارلمانی احزاب عربی، دولت وحدت یا انتخابات مجدد مطرح خواهد شد.
کابینه احتمالی آیزنکوت ممکن است اصلاحات قضایی، تحقیق رسمی درباره ناکامیهای امنیتی، محدودیت نخستوزیری برای متهمان کیفری و مهار خشونت شهرکنشینان را پیگیری کند اما مخالفت راستگرایان و احزاب حریدی اجرای برنامهها را دشوار میسازد. بنابراین انتخابات شاید بهجای حل بحران سیاسی، دورهای دیگر از بیثباتی و چانهزنی ائتلافی را رقم بزند.
نتانیاهو در محاصره بحران
بنیامین نتانیاهو در فاصله یک هفته مانده به انتخابات کنست، حتی با حمایت رسمی دونالد ترامپ، همچنان با ابهام جدی درباره پیروزی و تشکیل کابینه روبهروست. براساس نظرسنجی شبکه ۱۲ رژیمصهیونیستی، ائتلاف حاکم به رهبری او ۵۱ کرسی را از آن خود میکند و ائتلاف اپوزیسیون به رهبری گادی آیزنکوت ۵۵ کرسی بهدست میآورد؛ احزاب فلسطینی نیز ۱۴ کرسی کسب میکنند. در این میان حزب لیکود که در انتخابات ۲۰۲۲ موفق به کسب ۳۲ کرسی شده بود، اکنون با افت ۱۱ کرسی، تنها ۲۱ کرسی در اختیار دارد. پروندههای فساد، ناکامی در پذیرش مسئولیت شکست هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و شکلگیری جبههای گسترده علیه نتانیاهو، از عوامل اصلی افول موقعیت سیاسی او بهشمار میرود.
نتانیاهو از سال ۲۰۱۸ با پروندههای قضایی مرتبط با اتهاماتی چون رشوه، تبانی با رسانهها و فساد در قراردادهای خرید زیردریاییها مواجه است؛ پروندههایی که به اعتبار سیاسی او لطمه زدهاند. در کنار این مسأله، بخش مهمی از جامعه اسرائیل، مسئولیت نهایی شکست امنیتی هفتم اکتبر را متوجه او میداند؛ درحالیکه نتانیاهو با کنار گذاشتن شماری از مقامهای ارشد امنیتی و نظامی، از پذیرش مسئولیت مستقیم خودداری کرده است. مخالفت او با تشکیل کمیته مستقل حقیقتیاب برای بررسی ابعاد این شکست نیز بر نارضایتیها افزوده است. همزمان طیف متنوعی از مخالفان، از احزاب چپ تا راستگرایان و چهرههای نظامی و امنیتی سابق، با وجود اختلافات سیاسی، در مخالفت با ادامه نخستوزیری او همراستا شدهاند.
با اینحال، ضربه مهمتر به نتانیاهو از سوی راستگرایانی وارد میشود که بهدلیل اختلاف با او از ائتلاف حاکم جدا شدهاند اما حاضر نیستند به اپوزیسیون بپیوندند. احزابی مانند «آمخا یسرائیل» به رهبری عوفر وینتر و «نیروهای ذخیره» به رهبری یوعز هندل، بخشی از آرای لیکود و متحدانش را جذب کردهاند اما در نظرسنجی مورد اشاره به حدنصاب چهار کرسی برای ورود به کنست نمیرسند؛ وضعیتی که میتواند آرای آنها را عملا به آرای سوخته تبدیل کند و حدود هشت کرسی را از سبد ائتلاف نتانیاهو خارج سازد. تلاشهایی مانند میانجیگری ایتمار بنگویر برای بازگرداندن این احزاب به اردوگاه نتانیاهو نیز تاکنون نتیجه نداده است. حتی در صورت عبور این احزاب از حدنصاب، شروط آنها برای پیوستن به ائتلاف میتواند تشکیل کابینه را دشوار کند؛ چنانکه حمایت رسمی ترامپ نیز بنا بر نظرسنجی یادشده، نتوانسته مانع افت یک کرسی لیکود و تثبیت آن در سطح ۲۱ کرسی شود.
انتخابات زیر سایه بیاعتمادی
نظرسنجی مؤسسه گالوپ که در ماه ژوئیه انجام شده، نشان میدهد تنها ۵۶ درصد اسرائیلیها به صحت و سلامت انتخابات اعتماد دارند؛ رقمی که نسبت به سال ۲۰۲۳، ۱۵ درصد کاهش یافته و از پایینترین سطوح اعتماد به انتخابات از سال ۲۰۱۳ تاکنون حکایت دارد. این بیاعتمادی در کنار تداوم شکافهای سیاسی و ناکامی احزاب در تشکیل و حفظ ائتلافهای باثبات، چالشهای ساختاری نظام سیاسی رژیمصهیونیستی را برجسته میکند. همچنین اعتماد به سلامت انتخابات بیش از گذشته با میزان رضایت شهروندان از عملکرد مسئولان سیاسی ارتباط پیدا کرده است. همزمان، اعتماد به دولت آمریکا نیز روندی نزولی داشته و با کاهش ۱۴ درصدی نسبت به سال گذشته، به ۶۲ درصد رسیده است؛ کاهشی که گالوپ آن را در مقیاس جهانی کمسابقه ارزیابی میکند.
رد ادعاهای نخستوزیر رژیم توسط آیزنکوت
گادی آیزنکوت، رهبر حزب مخالف «یشار»، بنیامین نتانیاهو را به دروغگویی درباره نابودی توانمندیهای هستهای ایران متهم کرد و گفت، هیچ تهدید فوری از سوی تهران که حمله نظامی پیش از انتخابات را توجیه کند، مشاهده نمیکند؛ او همچنین هرگونه مشارکت در دولت به ریاست نتانیاهو را رد کرد. در مقابل، گدعون ساعر، وزیر امور خارجه رژیمصهیونیستی، ضمن تأکید بر تداوم تهدید ایران، هرگونه تصمیم یا برنامه برای حمله جدید را تکذیب کرد.
همچنین مشارکت عربها و عبور احزاب کوچک از حدنصاب نیز در نتیجه اثرگذار است. پروندههای اتهام فساد نتانیاهو و انتقادها از عملکرد دولت در حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ محور مناقشه است؛ با اینحال دیوید روزنبرگ در فارین پالیسی مینویسد، این مسائل گرایش رأیدهندگان را قاطعانه تغییر نداده است.
او هشدار میدهد نتانیاهو برای حفظ قدرت ممکن است به اقدامات اضطراری، تشدید تنش نظامی یا مناقشه بر سر رأیگیری و نتایج متوسل شود؛ این موارد نه رخدادهای قطعی بلکه سناریوهای احتمالی است و در صورت تداوم بنبست، تشکیل دولت اقلیت با حمایت پارلمانی احزاب عربی، دولت وحدت یا انتخابات مجدد مطرح خواهد شد.
کابینه احتمالی آیزنکوت ممکن است اصلاحات قضایی، تحقیق رسمی درباره ناکامیهای امنیتی، محدودیت نخستوزیری برای متهمان کیفری و مهار خشونت شهرکنشینان را پیگیری کند اما مخالفت راستگرایان و احزاب حریدی اجرای برنامهها را دشوار میسازد. بنابراین انتخابات شاید بهجای حل بحران سیاسی، دورهای دیگر از بیثباتی و چانهزنی ائتلافی را رقم بزند.
نتانیاهو در محاصره بحران
بنیامین نتانیاهو در فاصله یک هفته مانده به انتخابات کنست، حتی با حمایت رسمی دونالد ترامپ، همچنان با ابهام جدی درباره پیروزی و تشکیل کابینه روبهروست. براساس نظرسنجی شبکه ۱۲ رژیمصهیونیستی، ائتلاف حاکم به رهبری او ۵۱ کرسی را از آن خود میکند و ائتلاف اپوزیسیون به رهبری گادی آیزنکوت ۵۵ کرسی بهدست میآورد؛ احزاب فلسطینی نیز ۱۴ کرسی کسب میکنند. در این میان حزب لیکود که در انتخابات ۲۰۲۲ موفق به کسب ۳۲ کرسی شده بود، اکنون با افت ۱۱ کرسی، تنها ۲۱ کرسی در اختیار دارد. پروندههای فساد، ناکامی در پذیرش مسئولیت شکست هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و شکلگیری جبههای گسترده علیه نتانیاهو، از عوامل اصلی افول موقعیت سیاسی او بهشمار میرود.
نتانیاهو از سال ۲۰۱۸ با پروندههای قضایی مرتبط با اتهاماتی چون رشوه، تبانی با رسانهها و فساد در قراردادهای خرید زیردریاییها مواجه است؛ پروندههایی که به اعتبار سیاسی او لطمه زدهاند. در کنار این مسأله، بخش مهمی از جامعه اسرائیل، مسئولیت نهایی شکست امنیتی هفتم اکتبر را متوجه او میداند؛ درحالیکه نتانیاهو با کنار گذاشتن شماری از مقامهای ارشد امنیتی و نظامی، از پذیرش مسئولیت مستقیم خودداری کرده است. مخالفت او با تشکیل کمیته مستقل حقیقتیاب برای بررسی ابعاد این شکست نیز بر نارضایتیها افزوده است. همزمان طیف متنوعی از مخالفان، از احزاب چپ تا راستگرایان و چهرههای نظامی و امنیتی سابق، با وجود اختلافات سیاسی، در مخالفت با ادامه نخستوزیری او همراستا شدهاند.
با اینحال، ضربه مهمتر به نتانیاهو از سوی راستگرایانی وارد میشود که بهدلیل اختلاف با او از ائتلاف حاکم جدا شدهاند اما حاضر نیستند به اپوزیسیون بپیوندند. احزابی مانند «آمخا یسرائیل» به رهبری عوفر وینتر و «نیروهای ذخیره» به رهبری یوعز هندل، بخشی از آرای لیکود و متحدانش را جذب کردهاند اما در نظرسنجی مورد اشاره به حدنصاب چهار کرسی برای ورود به کنست نمیرسند؛ وضعیتی که میتواند آرای آنها را عملا به آرای سوخته تبدیل کند و حدود هشت کرسی را از سبد ائتلاف نتانیاهو خارج سازد. تلاشهایی مانند میانجیگری ایتمار بنگویر برای بازگرداندن این احزاب به اردوگاه نتانیاهو نیز تاکنون نتیجه نداده است. حتی در صورت عبور این احزاب از حدنصاب، شروط آنها برای پیوستن به ائتلاف میتواند تشکیل کابینه را دشوار کند؛ چنانکه حمایت رسمی ترامپ نیز بنا بر نظرسنجی یادشده، نتوانسته مانع افت یک کرسی لیکود و تثبیت آن در سطح ۲۱ کرسی شود.
انتخابات زیر سایه بیاعتمادی
نظرسنجی مؤسسه گالوپ که در ماه ژوئیه انجام شده، نشان میدهد تنها ۵۶ درصد اسرائیلیها به صحت و سلامت انتخابات اعتماد دارند؛ رقمی که نسبت به سال ۲۰۲۳، ۱۵ درصد کاهش یافته و از پایینترین سطوح اعتماد به انتخابات از سال ۲۰۱۳ تاکنون حکایت دارد. این بیاعتمادی در کنار تداوم شکافهای سیاسی و ناکامی احزاب در تشکیل و حفظ ائتلافهای باثبات، چالشهای ساختاری نظام سیاسی رژیمصهیونیستی را برجسته میکند. همچنین اعتماد به سلامت انتخابات بیش از گذشته با میزان رضایت شهروندان از عملکرد مسئولان سیاسی ارتباط پیدا کرده است. همزمان، اعتماد به دولت آمریکا نیز روندی نزولی داشته و با کاهش ۱۴ درصدی نسبت به سال گذشته، به ۶۲ درصد رسیده است؛ کاهشی که گالوپ آن را در مقیاس جهانی کمسابقه ارزیابی میکند.
رد ادعاهای نخستوزیر رژیم توسط آیزنکوت
گادی آیزنکوت، رهبر حزب مخالف «یشار»، بنیامین نتانیاهو را به دروغگویی درباره نابودی توانمندیهای هستهای ایران متهم کرد و گفت، هیچ تهدید فوری از سوی تهران که حمله نظامی پیش از انتخابات را توجیه کند، مشاهده نمیکند؛ او همچنین هرگونه مشارکت در دولت به ریاست نتانیاهو را رد کرد. در مقابل، گدعون ساعر، وزیر امور خارجه رژیمصهیونیستی، ضمن تأکید بر تداوم تهدید ایران، هرگونه تصمیم یا برنامه برای حمله جدید را تکذیب کرد.




