کشور لیتوانی با به رسمیت شناختن تایوان، خشم مقامات چینی را برانگیخته است
خشم اژدها
پس از گشایش دفتر نمایندگی تایوان در لیتوانی، چین تهدید کرد این کشور کوچک اروپایی را به زبالهدان تاریخ خواهد سپرد. لیتوانی-که سه میلیون نفر جمعیت دارد- بر خلاف همسایگان اروپاییاش، جزیره خودمختار تایوان را به رسمیت شناخت؛ جزیرهای که چین آن را بخشی از سرزمین اصلی خود میداند. این کشور اروپایی، در ماه آگوست گفت به تایوان اجازه گشایش دفتری را در این کشور داد و خشم چین را برانگیخت. پکن در واکنش به این اقدام، سفیرش در لیتوانی را فراخوانده و روابط دیپلماتیک خود را با این کشور منطقه بالتیک کاهش داد. در سالهای اخیر، پیشبینی حمله احتمالی چین به تایوان و تصرف آن تقویت شده و موجب وخامت مناقشات دهها ساله اقتصادی و دیپلماتیک شده است. ژائو لیجیان، سخنگوی وزارت خارجه چین در واکنش به اقدام لیتوانی در گشایش دفتر نمایندگی تایوان در خاک این کشور اروپایی تاکید کرد: لیتوانی در مقابل قوانین جهانی ایستاده است و این هرگز عاقبت خوبی نخواهد داشت. کسانی که به همدستی خود با نیروهای تجزیهطلب تایوان ادامه میدهند، به زبالهدان تاریخ خواهند پیوست.
در این میان، اخبار دیگری مبنی بر ترسیم وضعیت اضطراری در قبال تحولات تایوان، منجر به تمرکز بسیاری از تحلیلگران روابط بینالملل بر حوزه شرق آسیا شده است. بر این اساس، ارتشهای آمریکا و ژاپن در حال آمادهسازی طرحی برای دفاع از تایوان در صورت وقوع شرایط اضطراری علیه این کشور هستند. خبرگزاری کیودو در این خصوص گزارش داده است نیروهای مسلح ژاپن و آمریکا، پیشنویس طرحی را برای عملیات مشترک در شرایط اضطراری احتمالی درخصوص تایوان تهیه کردهاند. این رسانه ژاپنی گزارش داد بر اساس این طرح، نیروی تفنگداران دریایی آمریکا پایگاههای موقتی را در مجمعالجزایر نانسی که از کیوشو- یکی از چهار جزیره اصلی ژاپن تا تایوان امتداد دارد- در مرحله اولیه وضعیت اضطراری درخصوص تایوان ایجاد خواهد کرد و نیروهایش را آنجا مستقر میکند.
بازی توکیو در زمین واشنگتن
در این میان، بازی توکیو در زمین واشنگتن( در منازعه احتمالی با پکن) قابل توجه است. به نوشته خبرگزاری رویترز نیروهای مسلح ژاپن در صورت وقوع منازعه در تایوان، پشتیبانی لجستیکی را در زمینههایی مانند تامین مهمات و سوخت ارائه خواهند کرد.
بر این اساس، ژاپن و آمریکا احتمالا به توافقی دست خواهند یافت تا در نشست وزرای خارجه و دفاع دو کشور در اوایل سال آینده میلادی، تدوین یک برنامه رسمی در این خصوص را آغاز کنند. به نوشته رویترز، مقامات وزارت دفاع ژاپن هنوز به سوالات درباره این گزارش پاسخ ندادهاند. در ماه اکتبر، دولت ژاپن نظر قاطعانهتری را در مورد موضع تهاجمی چین در قبال تایوان نشان داد و پیشنهاد کرد گزینههای مختلف را در نظر گرفته و برای سناریوهای متعدد آماده میشود و در عین حال بر روابط نزدیک با آمریکا تأکید میکند.
به نوشته رویترز، مقامات آمریکایی که خواستند نامشان فاش نشود، توضیح دادند با توجه به دهها هزار نیروی نظامی که این کشور در ژاپن و مناطق نزدیک به آن مستقر کرده، ژاپن احتمالا باید نقش مهمی در هر وضعیت اضطراری تایوان ایفا کند.
صبر چینیها لبریز میشود
پکن، تایوان را بخشی از سرزمین چین میداند و تحرکات آمریکا و فروش سلاح به تایوان را نقض حاکمیت خود و مغایر با سیاست چین واحد ارزیابی میکند. با این حال آمریکا با اعزام ناو به تنگه تایوان و کمک نظامی به تایوان عملا در مسیر حمایت از این جزیره است و پکن بارها به این مساله اعتراض کرده است؛ در حالی که کشورهای عضو سازمان ملل متحد از جمله خود آمریکا، تایوان را به عنوان کشور مستقل به رسمیت نمیشناسند. پیش از این،
چیو کو چنگ وزیر دفاع تایوان ضمن ادعای اینکه ارتش چین به دنبال فرسوده کردن نیروهای مسلح این کشور است، گفته بود تایپه قادر به دفاع از خود در زمان نیاز است. اما بسیاری از تحلیلگران مسائل منطقهای و استراتژیک در شرق آسیا معتقدند اگر کار به نبرد مستقیم میان پکن و تایپه بکشد، قطعا واشنگتن و دو متحد آن یعنی توکیو و سئول ریسک ورود به این منازعه را نمیپذیرند.
هشدار وزیر خارجه چین
از سوی دیگر، وانگ ای، وزیر خارجه چین ضمن تاکید مجدد بر عزم پکن برای تحت کنترل درآوردن تایوان، وعده داد این جزیره بالاخره به سرزمین اصلی چین ملحق خواهد شد. وانگ طی سخنرانی در پکن با تشبیه تایوان به یک مسافر سرگردان، گفت این جزیره نهایت به خانه باز خواهد گشت و مهره شطرنج برای بازی کشورهای غربی نیست. بر اساس اظهارات، علت تنشهای کنونی بین چین و تایوان، تلاشهای دولت تایپه جهت تکیه به ایالات متحده برای استقلال و تلاش آمریکا و سایر کشورها برای استفاده از تایوان برای کنترل چین است.
وحشت بازیگران غربی
اقدام لیتوانی در به رسمیت شناختن تایوان میتواند تحت تاثیر مراودات خاص این کشور و آمریکا صورت گرفته باشد. در این صورت، بسیاری از کشورهای عضو اتحادیه اروپا و بیشتر اعضای اروپایی ناتو با اقدام لیتوانی مخالفت خواهند کرد. بازیگران غربی بهشدت از بروز منازعه میان آمریکا و چین وحشتزده هستند. افزایش ضریب آسیبپذیری نظامی، امنیتی و سایبری واشنگتن در قبال پکن، این روند را تقویت کرده است. فراتر از آن، اعضای غربی ناتو که اتفاقا شرکای اقتصادی چین نیز اکثرا محسوب میشوند، نگران هستند که دولت آمریکا بخواهد از موقعیت خود در ناتو سوءاستفاده و این بازیگران را به عرصه نبرد با پکن هدایت کند.! در این صورت، اعضای اروپایی ناتو نیز عواقب و آثار هرگونه نبردی با پکن را مشاهده خواهند کرد. آثاری که تحمل آنها قطعا برای بازیگران غربی آسان نخواهد بود. آمریکا با اعزام ناو به تنگه تایوان و کمک نظامی به تایوان عملا در مسیر حمایت از این جزیره است و پکن بارها به این مساله اعتراض کرده و این در حالی است که کشورهای عضو سازمان ملل متحد از جمله خود آمریکا، تایوان را به عنوان کشور مستقل به رسمیت نمیشناسند.




